Cumhuriyete Giden Yolda Mustafa Kemal Atatürk ve Türk Milleti

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• Millî Mücadele'nin hangi koşullarda başladığını açıklar.
• Millî Mücadele dönemindeki önemli olayları tarihleriyle sıralar.
• Mustafa Kemal Atatürk'ün liderlik özelliklerini örneklerle belirtir.
• Cumhuriyet'in Türk milleti için önemini kavrar.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Ülkemizi Tanıyalım konusunu bilmen gerekir. Türkiye, Asya ve Avrupa'da toprağı olan, yüzölçümü yaklaşık 783562 kilometrekare olan bir ülkedir.

• Türkiye'nin Asya ve Avrupa'daki konumunu harita üzerinde gösterir.
• Komşu ülkeleri ve sınırımızın bulunduğu denizleri sıralar.
• Ülkemizin önemli coğrafi bilgilerini doğru verilerle belirtir.

Millî Mücadele'nin başlangıcından Cumhuriyet'in ilanına kadar izlenen yol ve Atatürk'ün önderliği.

Konu Nedir?

Millî Mücadele'nin hangi koşullarda başladığını açıklar. Millî Mücadele, milletin ortak kararıyla ve Mustafa Kemal'in önderliğinde yürütülmüştür.

Hedefler

• Millî Mücadele'nin hangi koşullarda başladığını açıklar.
• Millî Mücadele dönemindeki önemli olayları tarihleriyle sıralar.
• Mustafa Kemal Atatürk'ün liderlik özelliklerini örneklerle belirtir.
• Cumhuriyet'in Türk milleti için önemini kavrar.

Önemli Noktalar

Millî Mücadele, milletin ortak kararıyla ve Mustafa Kemal'in önderliğinde yürütülmüştür.

TBMM'nin açılışı, milletin yönetme sözü sahibi olmasını sağlamıştır.

Lozan Barış Antlaşması, devletimizin bağımsızlığının dünyaca tanınmasını sağlamıştır.

Cumhuriyet, yönetimin millete ait olduğunun açık bir ifadesidir.

«Yurtta barış, dünyada barış» sözü Atatürk'ün barışçı görüşünü yansıtır.

Kurallar ve Örüntüler

Örnekler

1. Örnek 1: Tarih Belirleme Cumhuriyet'in ilan edildiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?

   Adım 1: Cumhuriyet, 1923 yılında ilan edilmiştir.

   Adım 2: Ay ve gün bilgisi 29 Ekim olarak kayıtlıdır.

   Adım 3: 29 Ekim 1923 tarihi bu olaya karşılık gelir.

   Sonuç: 29 Ekim 1923

2. Örnek 2: Olayları Sıralama Samsun'a çıkış ile TBMM'nin açılışı arasında hangisi daha önce gerçekleşmiştir?

   Adım 1: Samsun'a çıkış 19 Mayıs 1919 tarihlidir.

   Adım 2: TBMM'nin açılışı 23 Nisan 1920 tarihlidir.

   Adım 3: 1919 yılı 1920 yılından önce geldiği için Samsun'a çıkış önce olmuştur.

   Sonuç: Samsun'a çıkış (19 Mayıs 1919)

3. Örnek 3: Olayın Sonucunu Bulma Lozan Barış Antlaşması Türk milletine hangi kazanımı sağlamıştır?

   Adım 1: Antlaşma 24 Temmuz 1923'te imzalanmıştır.

   Adım 2: Antlaşmada devletin sınırları ve egemenliği kabul edilmiştir.

   Adım 3: Böylece bağımsızlık diğer devletlerce tanınmıştır.

   Sonuç: Egemenliğin ve bağımsızlığın uluslararası tanınması

4. Örnek 4: Liderlik Karşılaştırması Atatürk'ün kongreleri toplayarak karar alması hangi özelliğini gösterir?

   Adım 1: Kongrelerde milletin temsilcileri bir araya gelmiştir.

   Adım 2: Kararlar tek başına değil, ortak akılla alınmıştır.

   Adım 3: Halkı dinleyip birlikte karar vermek iş birliği ve önderlik gerektirir.

   Sonuç: Halkı dinleyen, iş birliği yapan önder bir lider olması

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Tarih Belirleme

Cumhuriyet'in ilan edildiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?

1. Adım 1: Cumhuriyet, 1923 yılında ilan edilmiştir.
2. Adım 2: Ay ve gün bilgisi 29 Ekim olarak kayıtlıdır.
3. Adım 3: 29 Ekim 1923 tarihi bu olaya karşılık gelir.

Cevap: 29 Ekim 1923

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 4: Liderlik Karşılaştırması

Atatürk'ün kongreleri toplayarak karar alması hangi özelliğini gösterir?

1. Adım 1: Kongrelerde milletin temsilcileri bir araya gelmiştir.
2. Adım 2: Kararlar tek başına değil, ortak akılla alınmıştır.
3. Adım 3: Halkı dinleyip birlikte karar vermek iş birliği ve önderlik gerektirir.

Cevap: Halkı dinleyen, iş birliği yapan önder bir lider olması

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Cevap: 29 Ekim 1923

Örnek 2: Olayları Sıralama

Samsun'a çıkış ile TBMM'nin açılışı arasında hangisi daha önce gerçekleşmiştir?

1. Adım 1: Samsun'a çıkış 19 Mayıs 1919 tarihlidir.
2. Adım 2: TBMM'nin açılışı 23 Nisan 1920 tarihlidir.
3. Adım 3: 1919 yılı 1920 yılından önce geldiği için Samsun'a çıkış önce olmuştur.

Cevap: Samsun'a çıkış (19 Mayıs 1919)

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Öğrendiklerimizi Yaşamla Bağlayalım

Her öğrendiğimiz bilgiyi günlük yaşamdan bir durumla eşleştirelim.

Sık Yapılan Hatalar

• Tarihleri birbirine karıştırmak: 19 Mayıs 1919 Samsun'a, 23 Nisan 1920 TBMM'ye, 29 Ekim 1923 ise Cumhuriyet'in ilanına aittir.
• İzmir'in kurtuluşunu Cumhuriyet ile sanmak: İzmir 9 Eylül 1922'de kurtarılmış, Cumhuriyet ise 29 Ekim 1923'te ilan edilmiştir.
• Mücadeleyi tek kişinin eseri sanmak: Millî Mücadele, milletin desteği ve ortak kararıyla yürütülmüştür; kongreler bunun göstergesidir.
• Cumhuriyet ile demokrasiyi karıştırmak: Cumhuriyet, yönetimin millet adına seçilmesiyle işleyen bir yönetim biçimidir.

İpuçları

• Tarih sorularında yıl, ay ve gün birlikte okunmalı; «önce» ve «ardından» sözcükleri işaret edilmelidir.
• Sıra sorularında en eski tarih aranıyorsa küçük yıl sayısı, en yeni tarih aranıyorsa büyük yıl sayısı hedeflenir.
• «Millî», «bağımsızlık», «milletin kararı» kelimeleri geçiyorsa cevap Millî Mücadele ile ilgilidir.
• Kronoloji ezberlemek yerine olayların neden-sonuç ilişkisi kurulursa sıra daha kolay bulunur.

Özet

Millî Mücadele, düşman işgalleri karşısında milletin bağımsızlığını korumak için 19 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkmasıyla başladı. Erzurum ve Sivas kongrelerinde millet bir araya geldi, 23 Nisan 1920'de TBMM açılarak millî irade yönetime geçti. 30 Ağustos 1922 zaferi, 11 Ekim 1922 Mudanya Ateşkesi ve 24 Temmuz 1923 Lozan Barış Antlaşması ile bağımsızlık sağlandı. 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edildi ve Mustafa Kemal Atatürk ilk Cumhurbaşkanı oldu.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

1. Millî Mücadele, milletin ortak kararıyla ve Mustafa Kemal'in önderliğinde yürütülmüştür. — doğru mu?
2. TBMM'nin açılışı, milletin yönetme sözü sahibi olmasını sağlamıştır. — doğru mu?
3. Lozan Barış Antlaşması, devletimizin bağımsızlığının dünyaca tanınmasını sağlamıştır. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. 19 Mayıs 1919 - Samsun'a çıkış: Millî Mücadele'nin başlangıcı 2) Doğru. 23 Nisan 1920 - TBMM'nin Ankara'da açılması 3) Doğru. 30 Ağustos 1922 - Başkomutanlık Meydan Muharebesi (Büyük Taarruz)

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

• Cumhuriyetin Getirdiği Yenilikler Cumhuriyet, egemenliğin millete ait olduğu yönetim biçimi olarak 29 Ekim 1923'te ilan edilmiştir.
• Ülkemizi Tanıyalım Türkiye, Asya ve Avrupa'da toprağı olan, yüzölçümü yaklaşık 783562 kilometrekare olan bir ülkedir.
• Okulda Demokratik Katılım Okulda demokratik katılım; başkan ve başkan yardımcılarının seçimle göreve gelmesi, öğrenci meclisinin istekleri iletmesi ve sınıf kurallarının birlikte belirlenmesiyle sağlanır.