3. SınıfTürkçe
Sözlü ve Yazılı Geleneklerimiz — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Sözlü geleneğin örneklerini tanı
- Yazılı gelenek ürünlerini sınıflandır
- Atasözü ile deyim arasındaki farkı açıkla
- Sözlü bir geleneği yazıya geçir
- Kısa bir mektup ve günlük örneği yaz
Önemli noktalar
- Sözlü gelenekte yazı yoktur; düşünce sözle aktarılır.
- Atasözü ve deyim, az sayıda kelimeyle çok anlam taşır.
- Ninni, tekerleme ve mani çoğu zaman ağızdan söylenir.
- Destanlar kahramanları ve olaylarıyla tanınır.
- Mektup ve günlük, yazılı geleneğin en yakın örneklerindendir.
- Aynı düşünce hem sözlü hem yazılı olarak yaşayabilir.
Formüller ve kurallar
- Sözlü gelenek, yazı olmadan ağızdan ağıza yaşayan düşünce biçimidir.
- Yazılı gelenek, düşüncenin kâğıda geçirildiği biçimdir.
- Atasözü bir olaydan yola çıkarak bir öğüt verir.
- Deyim birkaç kelimeyi birleştirerek anlam yükler.
- Mani dizesi kısa ve düzenli olmalıdır.
- Günlük bugünü anlatır, mektup bir kişiye gönderilir.
Sık yapılan hatalar
- Atasözü ile deyimi aynı saymak: Atasözü bir öğüt veren tam söz, deyim ise birkaç kelimeyle anlam yükleyen ifadedir.
- Ninniyi yazılı gelenek ürünü sanmak: Ninniler çoğu zaman anneler tarafından ağızdan söylenir ve yazıya geçirilmez.
- Günlüğü mektup sanmak: Günlükte olayları kendimiz anlatırız, mektupta ise bir kişiye sesleniriz.
- Sözün anlamını bozmak: Sözlü bir geleneği yazıya geçirirken ölçüsünü ve anlamını korumalıyız.
- Yalnız bugünü düşünmek: Bu gelenekler yüzyıllarca ağızdan ağıza yaşamıştır, bu yüzden değerlidir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Günlüğünüze her gün bir atasözü yazarak yazma alışkanlığı edin.
- Bir masalı dinledikten sonra kendi cümlelerinizle özetleyin.
- Mani yazarken her satırın aynı ölçüde olmasına dikkat edin.
- Anlamadığınız bir sözü sözlükte arayın ve cümle içinde deneyin.
- Arkadaşınıza mektup yazarak yazılı geleneği kendiniz deneyin.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Sözlü ve Yazılı Geleneklerimiz konusunun çözümlü sorularını çöz.