3. SınıfTürkçe
Kültürümüzde Edebî Türler — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Edebî türün ne olduğunu açıklarım.
- Masal, hikâye, şiir, deneme ve mektup türlerini tanırım.
- Bir metnin hangi edebî türe ait olduğunu belirlerim.
- Edebî türlerin amaçlarını karşılaştırırım.
- Kendi kısa metnimi seçtiğim türün özelliklerine göre yazarım.
Önemli noktalar
- Her edebî türün kendine özgü bir amacı ve yapısı vardır.
- Masallarda olaylar sırayla anlatılır ve sonunda ders verilir.
- Hikâyelerde kişiler, olay ve olayın geçtiği yer belirtilir.
- Şiirler satırlar hâlinde yazılır, kafiye örüntüsü görülebilir.
- Mektuplarda selamlama, anlatım, dilek ve imza bölümleri bulunur.
- Denemelerde yazar kendi düşüncesini kendi anlatımıyla aktarır.
Formüller ve kurallar
- Edebî tür = yazılı metnin ortak özelliklerine verilen ad.
- Masalda sonuç: anlatılan olaydan çıkarılan ders.
- Hikâyede temel ögeler: kişi, olay, yer.
- Şiirin temel özellikleri: dize, ölçü, kafiye.
- Denemede temel özellik: yazarın açıkladığı düşünce.
- Mektubun bölümleri: selamlama, anlatım, kapanış, imza.
Sık yapılan hatalar
- Masal ile hikâyeyi karıştırmak: Masalda anlatılan olaydan bir ders çıkarılır. Hikâyede ise olay ve sonucu kendiliğinden anlatılır.
- Şiiri düz yazı gibi görmek: Şiir dize hâlinde yazılır ve kafiye ile ölçü düzeni taşır. Dize olmayan metin şiir sayılmaz.
- Mektuba imza atmamak: Mektup, selamlama ve imza olmadan eksik sayılır. İmza mektubun kapanış bölümüdür.
- Denemede düşünceyi aktarmamak: Denemede kişisel bir düşünce vardır. Yazar kendi görüşünü kendi anlatımıyla söyler.
- Örnek metni başka bir yerden almak: verilen parça kendi yazılarımızdan seçilmelidir. Başka kitaplardan alınan örnekler uygun değildir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Bir metni okuyunca ilk düşünce olarak türünü söyle.
- Mektup yazarken selamlama ve imza bölümlerini unutma.
- Şiir okurken dizelerin ritmini kulakla takip et.
- Deneme yazarken önce düşünceyi tek cümlede yaz, sonra açıkla.
- Beş tür için kendi kısa birer örnek not et ve karşılaştır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Kültürümüzde Edebî Türler konusunun çözümlü sorularını çöz.