Zaman Ölçü Birimleri

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• Zaman ölçü birimlerini tanır ve küçükten büyüğe sıralar.
• Bir günün 24 saat, bir saatin 60 dakika olduğunu söyler.
• Büyük zaman birimini küçüğüne çevirmek için çarpma yapar.
• Küçük zaman birimini büyüğüne çevirmek için bölme yapar.
• Gün içindeki saat dilimlerini okur ve geçen süreyi hesaplar.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Analog ve Dijital Saatlerde Zamanı Okuma ve Yazma konusunu bilmen gerekir. Analog saatte kısa ve kalın kol saat, uzun ve ince kol dakikayı gösterir.

• Analog saatte saatin hangi kolda, dakikanın hangi kolda okunduğunu belirleriz.
• Uzun kolun gösterdiği sayıyı 5 ile çarpıp dakikayı buluruz.
• Analog saatte okunan zamanı dijital biçimde yazarız.

Zaman Ölçü Birimleri Nedir?

Zamanı ölçmek için kullandığımız araçlara zaman ölçü birimleri denir. En küçük birim saniye, ondan sonra dakika, sonra saat, sonra gün ve en büyük birim haftadır. Bu birimleri kullanarak çok kısa bir anı da çok uzun bir süreyi de anlatabiliriz. Bir futbol maçı yaklaşık bir saat sürer, bir gece uykusu ise on saatten uzundur.

Günlük hayatta bu birimleri çok sık görürüz. Kahvaltı saati 08.00'dedir, uyku saati 21.00'dedir. Bir işin ne kadar sürdüğünü söylerken de bu birimlerden birini kullanırız.

Birimi Diğerine Çevirme Kuralı

Büyük birimi küçük birime çevirirken çarpma, küçük birimi büyük birime çevirirken bölme yaparız. Mesela 2 saati dakikaya çevirmek için 2 ile 60'ı çarpıyoruz ve 120 dakika buluyoruz.

Çarpma zamanı büyütür, bölme zamanı küçültür. Bu yüzden işlem yönünü her zaman kontrol etmeliyiz.

Zaman Birimleri Arasındaki İlişkiler

• 1 gün = 24 saat. Bir gün içinde gece ve gündüz birlikte 24 saattir.
• 1 saat = 60 dakika. Bir saat içinde altmış dakika bulunur.
• 1 dakika = 60 saniye. Saniye en küçük zaman birimidir.
• 1 hafta = 7 gün. Pazartesi günü başlayan hafta pazar günü biter.

Bu ilişkileri art arda kullanarak daha büyük süreler de bulabiliriz. Mesela 1 günün kaç dakika olduğunu merak edersek 24 ile 60'ı çarpıyoruz ve 1440 dakika buluyoruz.

Birimler ve Karşılıkları

Tablodaki sayıları hafızada tutmak, zaman sorularını çok kolaylaştırır.

Örnek: Yarım Saati Saniyeye Çevirelim

Yarım saat kaç saniyedir? Adım adım çözelim.

1. Adım 1: Yarım saat, 1 saatin yarısıdır. 60'ın yarısı 30'dur, yani 30 dakika.
2. Adım 2: 1 dakika 60 saniye olduğu için 30 dakikayı saniyeye çevirmek üzere 30 ile 60'ı çarpıyoruz.
3. Adım 3: 30 çarpı 60 eşittir 1800. Sonuç 1800 saniyedir.

Büyük birimden küçük birime doğru giderken hep çarpma yaptık, bu yüzden işlem yönümüz doğru oldu.

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Saati Dakikaya Çevirelim

3 saat kaç dakikadır?

1. Adım 1: Saatten dakikaya geçerken kat sayı olan 60 ile çarpma yapıyoruz.
2. Adım 2: 3 ile 60'ı çarpıyoruz.
3. Adım 3: 3 çarpı 60 eşittir 180, sonuç 180 dakika oluyor.

Cevap: 180 dakika

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 5: Dersin Süresini Bulalım

Ders saat 09.00'da başlıyor ve 10.30'da bitiyor. Ders kaç dakika sürüyor?

1. Adım 1: 09.00'dan 10.00'a kadar geçen süreyi buluyoruz, bu 1 saattir.
2. Adım 2: 10.00'dan 10.30'a kadar geçen süre ise 30 dakikadır.
3. Adım 3: 1 saat 60 dakika olduğu için 60 ile 30'u topluyoruz.
4. Adım 4: 60 artı 30 eşittir 90, ders 90 dakika sürüyor.

Cevap: 90 dakika

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Ölçü ve Birimler

Bu derste geçen sayıları, ölçüleri ve birimleri tabloyla görelim.

Özet

Zaman ölçü birimleri saniye, dakika, saat, gün ve haftadır. Bir gün 24 saat, bir saat 60 dakika, bir dakika 60 saniye, bir hafta ise 7 gündür. Büyük birimi küçüğe çevirirken çarpma, küçüğü büyüğe çevirirken bölme yaparız. Gün 00.00'da başlar, gece yarısı olan 24.00'de biter; günün iki yarısı 12 saat eder.

Sık Yapılan Hatalar

• Saati dakikaya çevirirken 60 yerine 6 ile çarpmak. Doğru kat sayısı 60'tır.
• Büyük birimi küçüğe çevirirken bölme yapmak. Bu yönde daima çarpma kullanılır.
• Bir günü 12 saat saymak. Yalnızca gündüz 12 saattir, gece 12 saat eklenir.
• Dakikayı saniyeye çevirirken 100 ile çarpmak. Bir dakika 60 saniyedir.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

1. Saniye en küçük, hafta en büyük zaman ölçü birimidir. — doğru mu?
2. Bir gün 24 saattir; gündüz 12 saat ile gece 12 saat toplanır. — doğru mu?
3. Yarım saat 30 dakika, çeyrek saat 15 dakikadır. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. 1 saat = 60 dakika 2) Doğru. 1 dakika = 60 saniye 3) Doğru. 1 gün = 24 çarpı 60 = 1440 dakika, 1 saat = 60 çarpı 60 = 3600 saniye

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

• Olayların Oluş Sürelerini Tahmin Etme Günlük olayların süresini tahmin etmek zaman birimlerini tanımakla başlar.
• Analog ve Dijital Saatlerde Zamanı Okuma ve Yazma Analog saatte kısa ve kalın kol saat, uzun ve ince kol dakikayı gösterir.
• Sıvı ve Zaman Sıvılar litre ve mililitreyle ölçülür; 1 L = 1000 mL'dir.