Analog ve Dijital Saatlerde Zamanı Okuma ve Yazma

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• Analog saatte saatin hangi kolda, dakikanın hangi kolda okunduğunu belirleriz.
• Uzun kolun gösterdiği sayıyı 5 ile çarpıp dakikayı buluruz.
• Analog saatte okunan zamanı dijital biçimde yazarız.
• 24'lük yazılışta öğleden önce ve öğleden sonra saatleri ayırt ederiz.
• Verilen bir saati el ile doğrulayıp karşılaştırırız.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Bir Kesrin Payı İle Paydası Arasındaki İlişki konusunu bilmen gerekir. Bir kesrin payı, bütünden kaç eşit parça alındığını; paydası ise bütünün kaç eşit parçaya bölündüğünü gösterir.

• Pay ve paydanın kesirde neyi gösterdiğini açıklar.
• Payın paydadan küçük, eşit ve büyük olmasının kesrin değerine etkisini belirler.
• Aynı paydalı iki kesri karşılaştırıp büyüğünü bulur.

Analog Saat Nedir?

Analog saatte ince iki çubuk vardır. Bu çubuklara yelgeç denir. Kısa ve kalın olan kol saatı, uzun ve ince olan kol dakikayı gösterir. Yüzünde 1'den 12'ye kadar sayılar vardır. Her iki sayının arasında bir dakika vardır ve bu sayı hep 5'tir.

Kısa kol bir saatte bir tam tur atar, uzun kol ise 12 tam tur atar. Uzun kol bir sayıdan diğerine geçerken 5 dakika geçmiş olur.

Dijital Saat Nedir?

Dijital saatte yelgeç yoktur. Ekranda dört rakam ve aralarında iki nokta vardır. Bu saat 24 saatlik bir günü gösterir. Gece yarısı 00.00, sabah 06.00, öğlen 12.00, akşam 18.00 olarak yazılır.

Saat Nasıl Okunur?

Önce kısa kolun gösterdiği sayı bulunur, bu bize saati verir. Sonra uzun kolun gösterdiği sayı 5 ile çarpılır ve çıkan değer dakikayı verir.

1. Kısa kol 4'ü gösteriyorsa saat 4'tür.
2. Uzun kol 6'nın 2 dakika ilerisindeyse 6 sayısı çarpılır: 5 x 6 = 30.
3. Bu durumda dakika 30 + 2 = 32 olur.
4. Yazılış 4.32 olur.

Uzun kol bir sayının tam üstündeyse o sayının kendisi kullanılır. Uzun kol 3'te ise 5 x 3 = 15 dakika geçmiş, saat 9.15 olur.

Dakikaların Özel Yeri

Uzun kol 12'de yarım saati, 3'te çeyrek saati gösterir. Uzun kol 6'da veya 9'daysa 45 dakika geçmiştir.

• Uzun kol 12'de ise 30 dakika geçmiştir.
• Uzun kol 3'te ise 15 dakika geçmiştir.
• Uzun kol 6'da ve 9'da ise 45 dakika geçmiştir.
• Dijital saatte dakika iki haneli yazılır: 4.05 beş, 4.08 sekiz dakikadır.

Örnek Sayılar

Tablodaki saatlerde kısa kol 4'tür. Uzun kolun sayısı 5 ile çarpılınca dakika bulunur.

Örnek: Saat 3.40 Nasıl Okunur?

Analog saatte kısa kol 3 ile 4 arasındadır. Uzun kol 8'in üstündedir.

1. 1. adım: Kısa kol 3 ile 4 arasında olduğu için saatin saati 3'tür.
2. 2. adım: Uzun kol 8'in üstündedir. Bu sayı 5 ile çarpılır.
3. 3. adım: 5 x 8 = 40. Uzun kol 8'de olduğu için 40 dakika geçmiştir.
4. 4. adım: Yazılış 3.40 olur. 24'lük biçimde aynı saat 15.40 olarak görünür.

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Analog saati okuma

Analog saatte kısa kol 7'yi, uzun kol 6'nın 2 dakika ilerisini gösteriyor. Saat kaçtır?

1. 1. adım: Kısa kol 7'yi gösterdiği için saatin saati 7'dir.
2. 2. adım: Uzun kol 6'nın 2 dakika ilerisinde, yani 32. dakikadadır.
3. 3. adım: 6 sayısı 5 ile çarpılır: 5 x 6 = 30.
4. 4. adım: 30 + 2 = 32 olduğundan dijital yazılış 7.32 olur.

Cevap: 7.32

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 5: Son çeyrek olan yazılış

Analog saatte kısa kol 2 ile 3 arasında, uzun kol 9'un üstünde. Saat kaçtır?

1. 1. adım: Uzun kol 9'un üstündedir, 9 sayısı 5 ile çarpılır.
2. 2. adım: 5 x 9 = 45 olduğuna göre 45 dakika geçmiştir.
3. 3. adım: Kısa kol 2 ile 3 arasında olduğu için henüz 3 olmamıştır.
4. 4. adım: Bu yüzden dijital yazılış 2.45 olur.

Cevap: 2.45

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Cevap: 7.32

Örnek 2: Yarım saat olan yazılış

Analog saatte uzun kol 12'nin tam üstünde, kısa kol 5'i gösteriyorsa bu saat kaçtır?

1. 1. adım: Uzun kol 12'nin üstündedir, 12 sayısı 5 ile çarpılır.
2. 2. adım: 5 x 12 = 60 olur, ancak bir saatte 60 dakika vardır.
3. 3. adım: Kısa kol henüz 6'yı göstermediği için yarım saat geçmiştir, yani 30 dakika.
4. 4. adım: Kısa kol 5'i gösterdiği için dijital yazılış 5.30 olur.

Cevap: 5.30

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Ölçü ve Birimler

Bu derste geçen sayıları, ölçüleri ve birimleri tabloyla görelim.

Özet

Analog saatte kısa kol saat, uzun kol dakikayı gösterir. Uzun kolun gösterdiği sayı 5 ile çarpılırsa dakika bulunur. Dijital saat 24 saatlik günü 00.00 ile 23.59 arasında gösterir. Gece yarısı 00.00, öğlen 12.00'dır. Öğleden sonraki saatler 24'lük yazılışta 12 eklenerek bulunur.

Sık Yapılan Hatalar

• Kolları ters karıştırmak: saat kısa kolda, dakika uzun kolda okunur.
• 5 ile çarpmayı unutmak: uzun kol 4'teyse 4 değil 20 dakika geçmiştir.
• Gece yarısını 24.00 sanmak: 24.00 yazılmaz, 23.59'dan sonra 00.00 gelir.
• Akşam saatini 12'den küçük yazmak: akşam 7, 24'lük yazılışta 19 olur.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

1. Analog saatte kısa ve kalın kol saat, uzun ve ince kol dakikayı gösterir. — doğru mu?
2. Analog saatin yüzünde 12 sayı vardır, bu yüzden yüz 12 kere tekrarlanır. — doğru mu?
3. Dijital saat 24 saatlik bir günü gösterir, en büyük yazılış 23.59'dur. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Uzun kolun gösterdiği sayı x 5 = geçen dakika sayısı. 2) Doğru. 12 x 5 = 60, yani bir saatte 60 dakika vardır. 3) Doğru. Öğleden sonraki saatin 24'lük yazılışı = 12'lik yazılış + 12.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

• Zaman Ölçü Birimleri Zamanı ölçmek için saniye, dakika, saat, gün ve hafta birimlerini kullanırız.
• Bir Kesrin Payı İle Paydası Arasındaki İlişki Bir kesrin payı, bütünden kaç eşit parça alındığını; paydası ise bütünün kaç eşit parçaya bölündüğünü gösterir.
• Olayların Oluş Sürelerini Tahmin Etme Günlük olayların süresini tahmin etmek zaman birimlerini tanımakla başlar.