Çevresel Sürdürülebilirlik

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• Sürdürülebilirlik kavramını günlük hayattan örnekle açıklar.
• Doğal kaynakların neden korunması gerektiğini söyler.
• Geri dönüşümün nasıl yapıldığını basit adımlarla anlatır.
• Su ve elektrik tasarrufu yapan davranışları sayar.
• Aile ve okulda çevreyi koruma çalışmaları önerir.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Doğadaki Varlıkların İnsan Yaşamındaki Önemi konusunu bilmen gerekir. Doğadaki varlıklar canlı ve cansız olmak üzere ikiye ayrılır.

• Doğadaki varlıkları canlı ve cansız olarak ayırır.
• Doğadaki varlıkların insan yaşamındaki yararlarını söyler.
• Su, hava, toprak ve güneşin görevlerini karşılaştırır.

Çevresel Sürdürülebilirlik Nedir?

Çevresel sürdürülebilirlik, doğayı ve doğal kaynakları gelecek nesillere de yeterli olacak biçimde kullanmaktır. Bugün rahat kullandığımız suyu, toprağı, ağaçları ve enerjiyi yıpratmadan yaşatmayı hedefler.

Kısaca sürdürülebilirlik, bugünün ihtiyacını karşılarken geleceğe de yeter bırakmaktır. Bu yüzden her küçük davranış önemlidir.

Doğal Kaynaklar Neden Değerlidir?

Su, toprak, hava, orman ve maden kaynakları sınırlıdır. Bir kez akan su ya da yanan yakıt geriye getirilemez. Bu yüzden kaynakları hızlı harcamak ileride büyük sıkıntılara yol açar.

Doğayı koruduğumuzda ağaçlar temiz hava verir, arılar nektar toplar, kuşlar yuva bulur. Toprak korunursa ekmeklik ürünler yetişir. Kısacası çevreyi korumak insanların sağlığını da korumaktır.

Çevreyi Korumanın Yolları

Her aile ve her sınıf çevreyi korumak için küçük adımlar atabilir.

• Su tasarrufu: Musluğu gereksiz yere açık bırakmamak.
• Enerji tasarrufu: Oda boşken ışığı kapatmak.
• Geri dönüşüm: Kâğıt, cam, metal ve plastiği ayrı kutulara atmak.
• Yeniden kullanım: Kullanılabilen eşyayı tekrar kullanmak.
• Doğayı korumak: Ağaçları incitmemek, hayvanları ürkütmemek.

Atıklar ve Geri Dönüşüm

Atıkları ayırmak geri dönüşümü kolaylaştırır. Aşağıdaki tablo hangi atığın nasıl değerlendirileceğini göstürür.

Örnek: Evde Su Tasarrufu

Aile, elini yıkarken musluğu hep açık bırakıyordu. Bu durumda gereksiz su gidiyordu. Aile birlikte küçük bir kural koydu.

1. Adım 1: Yıkanacak eşya varsa musluğu kapat.
2. Adım 2: Köpükleyip yıkarken musluğu aç, köpüğü kapat.
3. Adım 3: Bulaşıkları akan su yerine lekeli tarafta yıka.
4. Adım 4: Günlük kullanılan su miktarını deftere yaz.

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Okulda kâğıt toplama

Sınıftaki öğrenciler gün içinde 40 kâğıt kullandı.Cevap anahtarı: 1) Doğru. Sürdürülebilirlik: bugünün ihtiyacını karşılarken geleceğe de yeter bırakmak. 2) Doğru. Atıkta sıra şöyledir: azalt, yeniden kullan, geri dönüştür. 3) Doğru. Cam, kâğıt, metal ve plastik geri dönüştürülebilen atıklardır.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

• Doğayı Gözlemleme ve Doğa Günlüğü Doğa günlüğü, doğadaki varlıkları düzenli izleyip gördüklerimizi yazıya ve çizime geçirdiğimiz kayıttır.
• Doğadaki Varlıkların İnsan Yaşamındaki Önemi Doğadaki varlıklar canlı ve cansız olmak üzere ikiye ayrılır.
• Afet Öncesi Hazırlık Afet öncesi hazırlık, tehlikeyi önceden görüp önlem almaktır.

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 5: Sokakta atık toplama

Sokaklara bırakılan atıklar yağmurda su biriktiriyor ve sinekler çoğalıyor.

1. Adım 1: Öğrenciler yakındaki kutuya kendi atıklarını bırakır.
2. Adım 2: Komşulardan atıklarını kutoya atmaları istenir.
3. Adım 3: Kutu sayısının artırılması için okul yönetimine durum anlatılır.
4. Adım 4: Yağmur sonrasında sokaklar temiz tutulur ve su birikintisi oluşmaz.

Cevap: Atıklar kutuya gider, sokaklar temiz kalır ve sel riski azalır.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Cevap: 40 kâğıt geri dönüşüme gider, kâğıt ve ağaç tasarruf edilir.

Örnek 2: Evde su tasarrufu

Aile, elini yıkarken musluğu sürekli açık bırakıyor ve gereksiz su tüketiyor.

1. Adım 1: Elde bulaşık varken musluğu açık tutmanın gereksiz olduğu söylenir.
2. Adım 2: Musluğu kapatılır, köpükleyen kişi gerektiğinde açar.
3. Adım 3: Aile birlikte musluğu açık bırakmama kuralını koyar.
4. Adım 4: Elleri akan su yerine kovalı suyla yıkama alışkanlığı başlatılır.

Cevap: Aile kuralı sayesinde her gün kullanılan su azalır.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Öğrendiklerimizi Pekiştirelim

Öğrendiğimiz her bilgiyi bir durumla ilişkilendirerek pekiştirelim.

Özet

• Sürdürülebilirlik, doğal kaynakları bugün de yarın da kullanabilmemiz demektir.
• Su ve enerji tasarrufu, atıkları ayırmak, geri dönüştürmek ve eşyaları ikinci kez kullanmak bu amaca hizmet eder.
• Ağaçları korumak temiz hava ve barınak sağlar.
• Toprağı ve suyu kirletmemek canlıların yaşamını sürdürür.

Sık Yapılan Hatalar

Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.

• Kâğıtları çöpe atmak — neden yanlış: Kullanılmış kâğıt, cam, metal ve plastikler geri dönüşüme verilmelidir. Kutuya atılan kâğıt yeniden kâğıt olur. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Suyu açık bırakmak — neden yanlış: Diş fırçalamak, el yıkamak ve bulaşık yıkamak sırasında musluğu kapatmak büyük tasarruf sağlar. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Işığı boş yere yakmak — neden yanlış: Kimsenin bulunmadığı odada ışık açık kalmamalıdır. Elektrik de sınırlı bir kaynaktır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Tek kullanımlık ürünlere devam etmek — neden yanlış: Gereksiz tek kullanımlık yerine yeniden kullanılabilen eşyalar seçmek atık miktarını azaltır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Çevreyi yalnızca büyüklerin işi sanmak — neden yanlış: Küçük çocuklar da düzenini atarak, suyu ve ışığı tasarruf ederek çevreye katkı sağlar. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

1. Sürdürülebilirlik, doğayı bugün gibi yarın da kullanabilmek demektir. — doğru mu?
2. Kâğıtlar buruşturmadan düz kutuya konursa geri dönüşüm kolay olur. — doğru mu?
3. Plastik şişeyi çöpe atmak yerine ihtiyacımız kadar su içmeliyiz. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Sürdürülebilirlik: bugünru. 3) Doğru.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.