Veriyle Çalışma ve Veriye Dayalı Karar Verme

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceğiz:

• «Veriyle Çalışma ve Veriye Dayalı Karar Verme» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.
• «Veriyle Çalışma ve Veriye Dayalı Karar Verme» konusunda verilen bilgileri sıralar ve özetler.
• «Veriyle Çalışma ve Veriye Dayalı Karar Verme» konusuna ait kavramları çalışma kâğıdında uygular.
• «Veriyle Çalışma ve Veriye Dayalı Karar Verme» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Geometrik Şekil Modelleri konusunu bilmen gerekir. Geometrik Şekil Modelleri konusunu özetleyelim.

• «Geometrik Şekil Modelleri» konusundaki bilgileri günlük hayatında nasıl kullandığını gösterir.
• «Geometrik Şekil Modelleri» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.
• «Geometri» sıralar ve özetler.

Veriyle Çalışma ve Veriye Dayalı Karar Verme Nedir?

Veri, bir konuyu öğrenmek için topladığımız bilgilerdir. Bu bilgileri tablo ya da grafik hâline getirerek karşılaştırırız. Verilerden yararlanarak doğru kararlar veririz.

Temel bilgi: Veri, bir araştırma sonucunda toplanan bilgilerdir.

Bu konuyu öğrenirken şu noktalara dikkat ederiz: Verileri tabloya yerleştirmek karşılaştırmayı kolaylaştırır. Tablo satır ve sütunlardan oluşur.

Öğrenmemiz Gerekenler

• Veri, bir araştırma sonucunda toplanan bilgilerdir.
• Verileri tabloya yerleştirmek karşılaştırmayı kolaylaştırır.
• Tablo satır ve sütunlardan oluşur.
• Sütun grafiğinde sayılar çubukların yüksekliğiyle gösterilir.
• En çok olan veriye en büyük sayı karşılık gelir.
• En az olan veriye en küçük sayı karşılık gelir.
• Toplam veri, bütün sayıların toplanmasıyla bulunur.
• Araştırma sorusu, veri toplamadan önce hazırlanır.
• Veriye bakarak karar vermek, tahmin etmekten daha güvenilirdir.
• Sütun grafiğinde eksenler çizgiyle gösterilir.
• Bir sınıfta en çok sevilen meyveyi araştırabiliriz.
• Araştırmada sayılan kişi sayısına örneklem denir.
• Grafikteki en yüksek çubuk, en çok bilgiyi gösterir.
• Veriler karşılaştırıldığında farklar açıkça görülür.

Bu maddeleri örneklerle pekiştirelim. Sütun grafiğinde sayılar çubukların yüksekliğiyle gösterilir. Bu yüzden konuyu bir bütün olarak görmek gerekir.

Bir konuyu öğrenirken önce tanımı bilmek, sonra örnekleri incelemek ve en son kendi cümlenle anlatmayı denemek en doğru yoldur. Böylece bilgi kalıcı hâle gelir.

Örnekler

Sınıftaki en çok sevilen meyve hangisidir, nasıl bulunur? Çözüm: Araştırma sorusunu belirle. → Her öğrenciden bir meyve ismini yazmasını iste. → Sayıları tabloya yazıp en çok çıkanı bul. Sonuç: Her öğrenciden aldığımız cevapları tabloya yazarız. En çok çıkan meyve, sınıfın en çok sevdiği meyvedir.

Grafikte en yüksek çubuk neyi gösterir? Çözüm: Grafiği gözlemle. → Çubukların yüksekliklerini karşılaştır. → En uzun çubuğun bilgisini söyle. Sonuç: Grafikte en yüksek çubuk, en çok sayıya karşılık gelen veriyi gösterir.

Verilerden yararlanarak nasıl karar verilir? Çözüm: Sorunu belirle. → Verileri topla ve karşılaştır. → Verinin gösterdiği sonuca göre karar ver. Sonuç: Verileri toplayıp karşılaştırdıktan sonra en çok işe yarayan seçeneği seçerek karar veririz.

Tablo ile sütun grafiği arasındaki fark nedir? Çözüm: İkisini de düşün. → Tablonun sayıları yazdığını, grafiğin çubuklarla gösterdiğini fark et. → Farkı söyle. Sonuç: Tabloda veriler sayı olarak yazılır; sütun grafiğinde ise aynı veriler çubukların yüksekliğiyle gösterilir.

Araştırma sorusu, veri toplamadan önce hazırlanır. Konuyu pekiştirmek için her gün birkaç dakika çalışmak ve örnekleri tekrar çözmek yararlı olur. Zorlandığımız yerde konuyu baştan okumak da öğrenmeyi hızlandırır.

Bir sınıfta en çok sevilen meyveyi araştırabiliriz. Böylece konu hem anlaşılır hem de kalıcı olur.

Basit Örnek

Önce basit bir örneğe bakalım.

Örnek 1: Sınıftaki en çok sevilen meyve hangisidir, nasıl bulunur?

Sınıftaki en çok sevilen meyve hangisidir, nasıl bulunur?

1. Araştırma sorusunu belirle.
2. Her öğrenciden bir meyve ismini yazmasını iste.
3. Sayıları tabloya yazıp en çok çıkanı bul.

Cevap: Her öğrenciden aldığımız cevapları tabloya yazarız.

İleri Örnek

Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.

Örnek 4: Tablo ile sütun grafiği arasındaki fark nedir?Cevap anahtarı: 1) Doğru. Veri, bir araştırma sonucunda toplanan bilgilerdir. 2) Doğru. Verileri tabloya yerleştirmek karşılaştırmayı kolaylaştırır. 3) Doğru. Tablo satır ve sütunlardan oluşur.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:

• Sıvı Miktarını Tahmin Etme Sıvı Miktarını Tahmin Etme konusunu özetleyelim.
• Geometrik Şekil Modelleri Geometrik Şekil Modelleri konusunu özetleyelim.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

Bu örneği birlikte adım adım çözelim.

Örnek 1: Sınıftaki en çok sevilen meyve hangisidir, nasıl bulunur?

Örnek 1: Sınıftaki en çok sevilen meyve hangisidir, nasıl bulunur?

Sınıftaki en çok sevilen meyve hangisidir, nasıl bulunur?

1. Araştırma sorusunu belirle.
2. Her öğrenciden bir meyve ismini yazmasını iste.
3. Sayıları tabloya yazıp en çok çıkanı bul.

Cevap: Her öğrenciden aldığımız cevapları tabloya yazarız. En çok çıkan meyve, sınıfın en çok sevdiği meyvedir.

Örnek 2: Grafikte en yüksek çubuk neyi gösterir?

Örnek 2: Grafikte en yüksek çubuk neyi gösterir?

Grafikte en yüksek çubuk neyi gösterir?

1. Grafiği gözlemle.
2. Çubukların yüksekliklerini karşılaştır.
3. En uzun çubuğun bilgisini söyle.

Cevap: Grafikte en yüksek çubuk, en çok sayıya karşılık gelen veriyi gösterir.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Ölçü ve Birimler

Bu derste geçen sayıları ve birimleri görelim.

Özet

• Veriyle Çalışma ve Veriye Dayalı Karar Verme konusunu özetleyelim.
• Veri, bir konuyu öğrenmek için topladığımız bilgilerdir.
• Bu bilgileri tablo ya da grafik hâline getirerek karşılaştırırız.
• Verilerden yararlanarak doğru kararlar veririz.
• Bu konuda şunları öğreniriz: Veri, bir araştırma sonucunda toplanan bilgilerdir.

Sık Yapılan Hatalar

Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.

• En çok ile en azı karıştırmak — neden yanlış: En çok, sayısı en büyük olan veridir. En az ise sayısı en küçük olan veridir; bu ikisi aynı şey değildir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Grafikte çubuk yüksekliğini yanlış okumak — neden yanlış: Sütun grafiğinde çubuk ne kadar yüksekse o bilgi o kadar çoktur. Kısa çubuk az bilgiyi gösterir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Tabloyu satır yerine sütun okumak — neden yanlış: Tabloyu okurken önce başlığı, sonra ilgili satır ve sütunu bulmamız gerekir. Yanlış satır okunursa veri yanlış bulunur. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Tahmini veri gibi göstermek — neden yanlış: Tahmin, gerçek veri değildir. Karar verirken önce veri toplamak, sonra karşılaştırarak sonuca bakmak gerekir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.

1. Veri, bir araştırma sonucunda toplanan bilgilerdir. — doğru mu?
2. Verileri tabloya yerleştirmek karşılaştırmayı kolaylaştırır. — doğru mu?
3. Tablo satır ve sütunlardan oluşur. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Veri, bir araştırma sonucunda toplanan bilgilerdir. 2) Doğru. Verileri tabloya yerleştirmek karşılaştırmayı kolaylaştırır. 3) Doğru. Tablo satır ve sütunlardan oluşur.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.