Yer ve Yön Bulma

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceğiz:

• «Yer ve Yön Bulma» konusunda verilen bilgileri sıralar ve özetler.
• «Yer ve Yön Bulma» konusuna ait kavramları çalışma kâğıdında uygular.
• «Yer ve Yön Bulma» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.
• «Yer ve Yön Bulma» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Simetri konusunu bilmen gerekir. Simetri konusunu özetleyelim.

• «Simetri» konusuyla ilgili örnekleri inceler ve kendi cümlesiyle anlatır.
• «Simetri» konusundaki bilgileri günlük hayatında nasıl kullandığını gösterir.
• «Simetri» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.

Yer ve Yön Bulma Nedir?

Yerimizi ve yönlerimizi bulmak için sağ, sol, yukarı ve aşağı bilgisi kullanılır. Harita, kroki ve plan bize yerleri gösteren çizimlerdir. Bu konuda yönleri tanır ve bulunduğumuz yeri tarif ederiz.

Temel bilgi: Sağ, sol, yukarı ve aşağı temel yönlerdir.

Bu konuyu öğrenirken şu noktalara dikkat ederiz: Göze göre yükselen yön yukarı, alçalan yön aşağıdır. Bir haritada kuzey genellikle yukarıda gösterilir.

Öğrenmemiz Gerekenler

• Sağ, sol, yukarı ve aşağı temel yönlerdir.
• Göze göre yükselen yön yukarı, alçalan yön aşağıdır.
• Bir haritada kuzey genellikle yukarıda gösterilir.
• Kroki, bir yolun geçtiği yerleri gösteren çizimdir.
• Plan, bir binanın ya da odanın yerleşimini gösterir.
• Harita, bir yerin çizilmiş halidir.
• Yönleri bilmek, kaybolmamıza yardım eder.
• Sağ elimizle gösterdiğimiz yön sağ yönüdür.
• Sol elimizle gösterdiğimiz yön sol yönüdür.
• Kuzey, güney, doğu ve batı yönleri haritada gösterilir.
• Haritada sağ taraf doğu yönüne karşılık gelir.
• Kat planında merdivenin bulunduğu yer önemlidir.
• Bir yeri tarif ederken önce çıkış noktasını söyleriz.
• Yön bulmada gökyüzündeki güneş de yardımcı olur.

Bu maddeleri örneklerle pekiştirelim. Kroki, bir yolun geçtiği yerleri gösteren çizimdir. Bu yüzden konuyu bir bütün olarak görmek gerekir.

Bir konuyu öğrenirken önce tanımı bilmek, sonra örnekleri incelemek ve en son kendi cümlenle anlatmayı denemek en doğru yoldur. Böylece bilgi kalıcı hâle gelir.

Örnekler

Sınıfın kapısı duvarın sağ tarafındaysa kapıdan bakınca tahta hangi yöndedir? Çözüm: Kapının bulunduğu tarafı belirle. → Sınıfı zihninde canlandır. → Tahtanın kapıya göre yerini söyle. Sonuç: Kapı sağ tarafta bulunduğu için kapıdan bakıldığında tahta sınıfın sol tarafında, yani sol yöndedir.

Standart bir haritada yukarı yön hangi yönü gösterir? Çözüm: Standart bir harita düşün. → Kuzeyin haritada yukarıda olduğunu hatırla. → Sonucu söyle. Sonuç: Standart haritalarda kuzey yukarıda gösterildiği için haritanın yukarı yönü kuzey yönüdür.

Krokide hangi bilgiler bulunur? Çözüm: Krokinin neyi gösterdiğini düşün. → Yolun geçtiği yerleri sırala. → Sonuca ulaş. Sonuç: Krokide yolun geçtiği yerler, kavşaklar ve dönüş noktaları bulunur.

Bir evin odalarının yerleşimini hangi çizim gösterir? Çözüm: Gereken çizimi düşün. → Odaların birbirine göre yerini gösteren çizimi ara. → Doğru cevabı bul. Sonuç: Odaların ve kapıların birbirine göre yerleşimini gösteren çizime plan denir.

Sağ elimizle gösterdiğimiz yön sağ yönüdür. Konuyu pekiştirmek için her gün birkaç dakika çalışmak ve örnekleri tekrar çözmek yararlı olur. Zorlandığımız yerde konuyu baştan okumak da öğrenmeyi hızlandırır.

Haritada sağ taraf doğu yönüne karşılık gelir. Böylece konu hem anlaşılır hem de kalıcı olur.

Basit Örnek

Önce basit bir örneğe bakalım.

Örnek 1: Sınıfın kapısı duvarın sağ tarafındaysa kapıdan bakınca tah…

Sınıfın kapısı duvarın sağ tarafındaysa kapıdan bakınca tahta hangi yöndedir?

1. Kapının bulunduğu tarafı belirle.
2. Sınıfı zihninde canlandır.
3. Tahtanın kapıya göre yerini söyle.

Cevap: Kapı sağ tarafta bulunduğu için kapıdan bakıldığında tahta sınıfın sol tarafında, yani sol yöndedir.

İleri Örnek

Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.

Örnek 4: Bir evin odalarının yerleşimini hangi çizim gösterir?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Sağ, sol, yukarı ve aşağı temel yönlerdir. 2) Doğru. Göze göre yükselen yön yukarı, alçalan yön aşağıdır. 3) Doğru.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:

• Geometrik Cisim Modelleri Geometrik Cisim Modelleri konusunu özetleyelim.
• Simetri Simetri konusunu özetleyelim.
• Geometrik Şekil Modelleri Geometrik Şekil Modelleri konusunu özetleyelim.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

Bu örneği birlikte adım adım çözelim.

Örnek 1: Sınıfın kapısı duvarın sağ tarafındaysa kapıdan bakınca tah…

Örnek 1: Sınıfın kapısı duvarın sağ tarafındaysa kapıdan bakınca tah…

Sınıfın kapısı duvarın sağ tarafındaysa kapıdan bakınca tahta hangi yöndedir?

1. Kapının bulunduğu tarafı belirle.
2. Sınıfı zihninde canlandır.
3. Tahtanın kapıya göre yerini söyle.

Cevap: Kapı sağ tarafta bulunduğu için kapıdan bakıldığında tahta sınıfın sol tarafında, yani sol yöndedir.

Örnek 2: Standart bir haritada yukarı yön hangi yönü gösterir?

Örnek 2: Standart bir haritada yukarı yön hangi yönü gösterir?

Standart bir haritada yukarı yön hangi yönü gösterir?

1. Standart bir harita düşün.
2. Kuzeyin haritada yukarıda olduğunu hatırla.
3. Sonucu söyle.

Cevap: Standart haritalarda kuzey yukarıda gösterildiği için haritanın yukarı yönü kuzey yönüdür.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Ölçü ve Birimler

Bu derste geçen sayıları ve birimleri görelim.

Özet

• Yer ve Yön Bulma konusunu özetleyelim.
• Yerimizi ve yönlerimizi bulmak için sağ, sol, yukarı ve aşağı bilgisi kullanılır.
• Harita, kroki ve plan bize yerleri gösteren çizimlerdir.
• Bu konuda yönleri tanır ve bulunduğumuz yeri tarif ederiz.
• Bu konuda şunları öğreniriz: Sağ, sol, yukarı ve aşağı temel yönlerdir.

Sık Yapılan Hatalar

Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.

• Sağ ile solu karıştırmak — neden yanlış: Sağ ve sol yönü, bize bakan kişinin yönüne göre değil bize göre belirlenir. Sağ elimizi gösterdiğimiz yön sağ yönüdür. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Haritada yukarıyı güney sanmak — neden yanlış: Standart haritalarda kuzey yukarıda, güney aşağıda gösterilir. Bu yüzden yukarı yönü güneyle karıştırmak yanlış olur. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Kroki ile haritayı aynı sanmak — neden yanlış: Harita geniş bir alanı, kroki ise bir yolun geçtiği yerleri gösterir. İkisi farklı çizimlerdir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Planı fotoğrafla karıştırmak — neden yanlış: Plan, bir odanın ya da binanın yerleşimini gösteren şematik çizimdir. Fotoğraftaki gibi gerçek bir görünüş değildir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.

1. Sağ, sol, yukarı ve aşağı temel yönlerdir. — doğru mu?
2. Göze göre yükselen yön yukarı, alçalan yön aşağıdır. — doğru mu?
3. Bir haritada kuzey genellikle yukarıda gösterilir. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Sağ, sol, yukarı ve aşağı temel yönlerdir. 2) Doğru. Göze göre yükselen yön yukarı, alçalan yön aşağıdır. 3) Doğru. Bir haritada kuzey genellikle yukarıda gösterilir.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.