100'e Kadar Sayılar

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceğiz:

• 1'den 100'e kadar kesintisiz ve doğru sayar.
• İki basamaklı sayıları okur, yazar ve sözlü olarak ifade eder.
• Sayıları onluk ve birlik yönünden çözümler.
• Sayıları büyüklüklerine göre sıralar ve karşılaştırır.
• Bir sayının önündeki ve arkasındaki sayıları bulur.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için şunları bilmen iyi olur:

• Doğal sayılar 0, 1, 2, 3,... şeklinde sıralanır.
• İki basamaklı sayılar 10 ile 99 arasıdır.

Sayma ve Sayıları Okuma

Doğal sayılar saymayı kolaylaştıran en önemli araçtır. Birliklerde 1'den 9'a kadar sayarız: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Dokuzdan sonra gelen sayı onluktur; böylece 10'dan 100'e kadar iki basamaklı sayılar başlar. Sayarken her sayının bir öncekinden bir fazla olduğunu unutmamalıyız.

Sayıları okurken onluk kısmı önce okuruz. Örneğin 54 sayısı elli dört, 70 sayısı ise yetmiş olarak okunur. 99'dan sonra gelen sayı ise üç basamaklıdır ve 100, yüz olarak okunur.

Onluk ve Birlik

İki basamaklı her doğal sayı iki parçadan oluşur: soldaki rakam onlar basamağındadır, sağdaki rakam birler basamağındadır. 34 sayısı 3 onluk ve 4 birliktir; yani 30 + 4 = 34 eder. Onluk çubuklarını düşünürsek 3 koyu çubuk ve 4 tek küp yan yana geldiğinde 34 sayısı oluşur.

Karşılaştırma ve Sıralama

Sayıları karşılaştırırken önce onluklarına bakarız. 45 sayısı 54'ten küçüktür çünkü 4 onluk, 5 onluktan azdır: 45 < 54. Onluklar eşitse birliklere bakılır. Eşit sayıları göstermek için eşittir işareti kullanılır: 7 + 3 = 10.

Sıralama yaparken küçükten büyüğe ya da büyükten küçüğe gideriz. Sıralarken en dikkat edilecek yer, benzer görünen sayıları karıştırmamaktır; 13 ile 31, 26 ile 62 sık karıştırılan çiftlerdir.

Adım Adım: Sayı Bulma

Bir sayının önündeki ve arkasındaki sayıları bulmak için iki basamak izleriz. Birinci adım: verilen sayıyı yazıyla ya da rakamla doğru okuruz. İkinci adım: önündeki için bir eksiltir, arkasındaki için bir artırırız. Üçüncü adım: bulduğumuz sayıları sayarak kontrol ederiz. Örneğin 68'in önündeki 67, arkasındaki 69'dur.

Örnek Uygulama ve Sınav Odaklı

Sınav sorularında en çok şu üç tip çıkar: bir sayının okunuşu, iki sayının karşılaştırılması ve bir sayı dizisinde boş bırakılan yerin bulunması. Boş yeri bulmak için sayının kaçar kaçar gittiğine bakarız. Onar onar giden bir dizide boşluk 10 artar, birer birer giden bir dizide 1 artar.

Hatırlatma: Karşılaştırmada sayıların uzunluğuna aldanmamak gerekir; iki basamaklı bütün sayılar tek basamaklı sayılardan büyüktür.

Sınıf İçi Örnek

Tahtaya 100'e kadar sayılar yazılır, sınıf birlikte 10'ar sayar. Sonra 97'den sonra gelen sayı sorulur ve sayı doğrusunda gösterilir: birim artar, 99'dan sonra 100 olur.

Sayı kartları dağıtılır ve en büyükten en küçüğe sıralama oyunu oynanır. Sayı uzunluğuna aldanmamak için basamak birlikte kontrol edilir.

Günlük Yaşam Bağlantısı

Numaralı sıralar, kapı numaraları, otobüs durakları ve yaş soruları 100'e kadar sayılarla yapılır. Sayıları bilmek, onluk ve birlik ayrımını da kolaylaştırır.

Örüntüde boşluk kontrol edilir: onar onar giden dizide boşluk 10 artar, birer birer giden dizide 1 artar. Bu kural, soruların çoğunu tek adımda çözer.

Sayı Doğrusu ve Sayı İlişkisi

Sayı doğrusu, 100'e kadar sayıları görsel olarak temsil eden bir araçtır. Sayı doğrusunda her sayı birim artırmaya göre yerleştirilir; 1'den 2'ye, 2'den 3'e ve böylece 99'dan 100'e kadar ilerlenir. Bu şekilde, öğrencilerin sayıların büyüklüğünü ve sıralamalarını daha kolay anlayabileceği bir model oluşturur. Örneğin, 50 sayısı 49'dan sonra 51'e kadar olan aralıkta yer alır. Sayı doğrusunda gösterilen bu ilişki, öğrencilerin sayıları karşılaştırmalarında ve sıralamalarında pratik yapmalarını sağlar.

İlkokul öğrencileri, sayı doğrusu üzerindeki sayıların yerini belirlemek için pratik yapmalarını sağlamak için 100'e kadar sayıları çizimlerle öğrenirler. 100'e kadar olan sayıların her biri, sayı doğrusunda birimlerin artmasıyla gösterilir. Bu model, öğrencilerin sayıları doğru bir şekilde okumalarını ve karşılaştırmalarını kolaylaştırır. Örneğin, 75'in önündeki sayı 74, arkasındaki ise 76'dır; bu durumda sayı doğrusunda 74 ve 76 arasında 75 yer alır.

Basit Örnek

Önce basit bir örneğe bakalım.

Örnek 1: Ardışık Sayılar

36 sayısından sonra gelen üç doğal sayıyı yazınız.

1. Adım 1: 36'dan sonraki sayı birer birer artar.
2. Adım 2: 36'nın arkasındaki 37'dir.
3. Adım 3: Sırayla 37, 38 ve 39 bulunur.

Cevap: 37, 38, 39

İleri Örnek

Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.

Örnek 5: Onar Onar Sayma

50'den başlayıp onar onar sayarsak 90'dan sonra hangi sayı gelir?

1. Adım 1: Dizide her adımda 10 eklenir: 50, 60, 70, 80, 90.
2. Adım 2: 90'ın üzerine 10 eklenir: 90 + 10 = 100.
3. Adım 3: 100, üç basamaklı doğal sayıdır.

Cevap: 100

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Ölçü ve Birimler

Bu derste geçen sayıları ve birimleri görelim.

Özet

• Bir ile yüz arasındaki doğal sayıları sayar, okur ve yazarız.
• İki basamaklı sayılar onluk ve birlikten oluşur ve 10 ile 99 arasındadır.
• Karşılaştırmada önce onluklara bakılır, sıralama ise verilen yöne göre yapılır.
• Bir sayının önündeki bir eksiltme, arkasındaki bir artırma ile bulunur.

Sık Yapılan Hatalar

• 13 ile 31 sayılarını karıştırmak: Rakamları aynı olsa da 13 küçüktür; çünkü onluklar karşılaştırılır, 1 onluk 3 onluktan azdır.
• Karşılaştırmada birliklere önce bakmak: Önce onluklar karşılaştırılmalıdır; 47 ile 74 örneğinde bu hata 47'yi yanlışlıkla büyük gösterir.
• 99'dan sonra 10 gelir demek: 99'un arkasındaki sayı 100'dür; 10 ise 9'un arkasında gelir.
• Sıralamayı sayının uzunluğuna göre yapmak: İki basamaklı sayılar her zaman tek basamaklı sayılardan büyüktür, uzunluk aldatıcıdır.
• Önündeki ile arkasındaki sayıyı ters bulmak: Önündeki sayı daha küçüktür; eksiltme ile, arkasındaki artırma ile bulunur.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.

1. Sayılar her adımda birer birer artar; 9'dan sonra 10 gelir. — doğru mu?
2. Onluk, birliktan on kat büyüktür; bu yüzden önce onluk okunur. — doğru mu?
3. 13 ile 31 gibi sayılar rakamları aynı olduğu için sık karıştırılır. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Doğal sayılar 0, 1, 2, 3,... şeklinde sıralanır. 2) Doğru. İki basamaklı sayılar 10 ile 99 arasıdır. 3) Doğru. 34 = 3 onluk + 4 birlik = 30 + 4

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:

• Basamak Değeri Basamak, rakamın sayı içinde durduğu yerdir; basamak değeri ise o rakamın o yerde aldığı değerdir.
• Örüntüler Örüntü, belirli bir kurala göre tekrar eden sayı veya şekil dizilişidir.