Çevrim İçi Ortamlarda Kişisel Güvenlik

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceğiz:

• «Çevrim İçi Ortamlarda Kişisel Güvenlik» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Sağlıklı Büyüme ve Gelişmeyi Etkileyen Alışkanlıklar konusunu bilmen gerekir. Sağlıklı Büyüme ve Gelişmeyi Etkileyen Alışkanlıklar konusunu özetleyelim.

• «Sağlıklı Büyüme ve Gelişmeyi Etkileyen Alışkanlıklar» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.

Çevrim İçi Ortamlarda Kişisel Güvenlik Nedir?

Çevrim içi ortamlarda kişisel güvenlik, internette kendi bilgilerimizi korumak ve güvenli davranmak için uyulması gereken kurallardır.

Temel bilgi: İnternet, okuma, yazma, araştırma ve eğlenme için kullanılır.

Bu konuyu öğrenirken şu noktalara dikkat ederiz: Çevrim içi ortamlarda gerçek kimlik bilgilerimizi korumak çok önemlidir. Adımızı, soyadımızı, adresimizi ve okulumuzu bilmediğimiz kişilere açıklamamalıyız.

Öğrenmemiz Gerekenler

• İnternet, okuma, yazma, araştırma ve eğlenme için kullanılır.
• Çevrim içi ortamlarda gerçek kimlik bilgilerimizi korumak çok önemlidir.
• Adımızı, soyadımızı, adresimizi ve okulumuzu bilmediğimiz kişilere açıklamamalıyız.
• Parola, telefon numarası, adres ve fotoğraf bilgileri kişisel bilgilerdir.
• Güçlü bir parola, baş harflerden ve rakamlardan oluşan uzun bir ifadedir.
• Parolamızı başkalarıyla paylaşmamalı ve kolay bir yerde yazılı bırakmamalıyız.
• Tanımadığımız kişilerin gönderdiği bağlantılara tıklamamalıyız.
• Bize ait olmayan bir oyun ya da uygulamayı indirmeden önce izin istemeliyiz.
• İnternetteki her bilgi doğru değildir; kaynağına bakmayı öğrenmeliyiz.
• Gizlilik ayarlarını kontrol etmek, bilgilerimizi korumanın bir parçasıdır.
• Tanımadığımız biriyle iletişim kurmadan önce bir büyüğümüze danışmalıyız.
• Bizi rahatsız eden bir mesajı veya görüntüyü saklayıp bir büyüğümüze göstermeliyiz.
• Ekran paylaşırken kişisel bilgilerimizi gizlemeliyiz.
• Güvenli olmayan sitelerde kişisel bilgilerimizi kesinlikle yazmamalıyız.

Bu maddeleri örneklerle pekiştirelim. Parola, telefon numarası, adres ve fotoğraf bilgileri kişisel bilgilerdir. Bu yüzden konuyu bir bütün olarak görmek gerekir.

Bir konuyu öğrenirken önce tanımı bilmek, sonra örnekleri incelemek ve en son kendi cümlenle anlatmayı denemek en doğru yoldur. Böylece bilgi kalıcı hâle gelir.

Örnekler

İnternetten oyun indiren Ayşe, tanımadığı bir reklam çıktı. Ayşe ne yapmalıdır? Çözüm: Tanımadığı bir reklam görünce dikkat etmesi gerekir. → Reklamdaki bağlantı beklenmedik bir sayfaya götürebilir. → Ayşe bağlantıya tıklamamalı ve bir büyüğüne danışmalıdır. Sonuç: Ayşe bağlantıya tıklamaz, ekranı kapatır ve bir büyüğüne bildirir.

Mehmet, arkadaşının telefonu açıkken parolasını okumuş. Bu davranış neden yanlıştır? Çözüm: Parola özel bir bilgidir. → Parolayı bilmek hesaba girmeyi kolaylaştırır. → Parola paylaşılmamalıdır. Sonuç: Parola gizli bir bilgidir; paylaşılırsa hesap güvenliği tehlikeye düşer ve bu davranış güveni yok eder.

Zeynep, bir sayfada kendi adresini yazması isteniyor. Zeynep nasıl davranmalıdır? Çözüm: Adres kişisel bilgidir. → Adres yazılırsa evinin yeri öğrenilmiş olur. → Zeynep bilgilerini yazmamalı ve bir büyüğüne sormalıdır. Sonuç: Zeynep bilgilerini yazmaz; böyle bir isteği bir büyüğüne bildirir ve sayfayı bırakır.

Ali, internetten okuduğu bir bilginin doğru olduğundan emin değil. Ne yapmalıdır? Çözüm: İnternette her bilgi doğru değildir. → Yanlış bilgi ders çalışmasını da bozar. → Kaynağı araştırılmalıdır. Sonuç: Ali bilgiyi bir büyüğüne ya da güvenilir bir kaynaktan kontrol etmelidir.

Bize ait olmayan bir oyun ya da uygulamayı indirmeden önce izin istemeliyiz. Konuyu pekiştirmek için her gün birkaç dakika çalışmak ve örnekleri tekrar çözmek yararlı olur. Zorlandığımız yerde konuyu baştan okumak da öğrenmeyi hızlandırır.

Tanımadığımız biriyle iletişim kurmadan önce bir büyüğümüze danışmalıyız. Böylece konu hem anlaşılır hem de kalıcı olur.

Basit Örnek

Önce basit bir örneğe bakalım.

Örnek 1: İnternetten oyun indiren Ayşe, tanımadığı bir reklam çıktı.…

İnternetten oyun indiren Ayşe, tanımadığı bir reklam çıktı. Ayşe ne yapmalıdır?

1. Tanımadığı bir reklam görünce dikkat etmesi gerekir.
2. Reklamdaki bağlantı beklenmedik bir sayfaya götürebilir.
3. Ayşe bağlantıya tıklamamalı ve bir büyüğüne danışmalıdır.

Cevap: Ayşe bağlantıya tıklamaz, ekranı kapatır ve bir büyüğüne bildirir.

İleri Örnek

Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.