Konu Anlatımı
Bu Derste Ne Öğreneceğiz?
Bu derste şunları öğreneceğiz:
- «İletişim Kuralları» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.
- «İletişim Kuralları» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar.
- «İletişim Kuralları» konusundaki temel kavramları tanır ve açıklar.
- «İletişim Kuralları» konusuyla ilgili örnekleri inceler ve kendi cümlesiyle anlatır.
Ön Bilgi
Bu konuyu anlamak için önce Zaman Yönetimi konusunu bilmen gerekir. Zaman Yönetimi konusunu özetleyelim.
- «Zaman Yönetimi» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.
- «Zaman Yönetimi» konusunda verilen bilgileri sıralar ve özetler.
- «Zaman Yönetimi» konusuna ait kavramları çalışma kâğıdında uygular.
İletişim Kuralları Nedir?
İletişim kuralları, düşüncelerimizi ve isteklerimizi başkalarına saygılı bir biçimde anlatmamıza yardım eden davranışlardır.
Temel bilgi: İletişim, düşüncelerimizi başkalarıyla paylaşmaktır.
Bu konuyu öğrenirken şu noktalara dikkat ederiz: Nazik söz söylemek, karşımızdakini incitmemek demektir. Bir kişinin sözünü kesmeden dinlemek doğru iletişimin ilk adımıdır.
Öğrenmemiz Gerekenler
- İletişim, düşüncelerimizi başkalarıyla paylaşmaktır.
- Nazik söz söylemek, karşımızdakini incitmemek demektir.
- Bir kişinin sözünü kesmeden dinlemek doğru iletişimin ilk adımıdır.
- Yanlış anlaşıldığımızı düşünüyorsak karşımızdakine yeniden sormak gerekir.
- Büyüklerimize ve öğretmenimize her zaman saygılı davranırız.
- Sınıfa girerken selam vermek, sınıftan çıkarken vedalaşmak görgü kuralıdır.
- Kardeşlerimizin ve arkadaşlarımızın eşyalarına izinsiz dokunmamalıyız.
- Talep ederken güler yüz olmak, istenilenin kabul edilme ihtimalini artırır.
- Bir hatamız olduğunda özür dilemek doğru davranıştır.
- Yüksek sesle bağırmak yerine sakin bir sesle konuşmak gerekir.
- Konuşurken karşımızdakinin gözüne bakmak ilgiyi gösterir.
- Sıraları beklemek, kalabalık ortamlarda iletişimi düzenli tutar.
- Bilmediğimiz bir konuda soru sormak öğrenmenin en doğru yoludur.
- Doğruyu söylemek her zaman kolay değildir ama doğru olan odur.
Bu maddeleri örneklerle pekiştirelim. Yanlış anlaşıldığımızı düşünüyorsak karşımızdakine yeniden sormak gerekir. Bu yüzden konuyu bir bütün olarak görmek gerekir.
Bir konuyu öğrenirken önce tanımı bilmek, sonra örnekleri incelemek ve en son kendi cümlenle anlatmayı denemek en doğru yoldur. Böylece bilgi kalıcı hâle gelir.
Örnekler
Arkadaşı Ali, merdivende oynarken ayağına basıyordu. Ali ne yapmalıydı? Çözüm: Ali bir arkadaşının ayağına basmıştır. → Bu davranış üzücü ve inciticidir. → Ali özür dilemeli ve özür istenmelidir. Sonuç: Ali kısa bir özür diler; özürü kabul edilirse de affedilmiş olur.
Öğretmeni, sınıfa giren çocuktan neden selam vermediğini sordu. Çocuk nasıl davranmalıdır? Çözüm: Büyüklere selam vermek görgü kuralıdır. → Selam verilmemesi bir kural eksikliğidir. → Çocuk selam verip özür dilemelidir. Sonuç: Çocuk selam verir ve selam vermeyi unuttuğu için özür diler.
Zeynep arkadaşının çantasını açmak istiyor ama izin alamıyor. Zeynep ne yapmalıdır? Çözüm: Çanta arkadaşın özel eşyasıdır. → İzinsiz kullanmak saygısızlıktır. → Zeynep istediğini açıkça söylemelidir. Sonuç: Zeynep arkadaşına istekte bulunur; izin verirse kullanır, vermezse vazgeçer.
İki arkadaş aynı oyunu oynamak istiyor. Anlaşmazlık olursa ne yapılmalıdır? Çözüm: Sırayla oynamak her iki taraf için de adaletlidir. → Kavga etmek sorunu çözmez. → Sözleşip sıra belirlemelidirler. Sonuç: Sırayla oynayacaklarını birlikte karar verirler ve bu konuşma saygı çerçevesinde geçer.
Talep ederken güler yüz olmak, istenilenin kabul edilme ihtimalini artırır. Konuyu pekiştirmek için her gün birkaç dakika çalışmak ve örnekleri tekrar çözmek yararlı olur. Zorlandığımız yerde konuyu baştan okumak da öğrenmeyi hızlandırır.
Konuşurken karşımızdakinin gözüne bakmak ilgiyi gösterir. Böylece konu hem anlaşılır hem de kalıcı olur.
| Durum | Ne Yapmalıyız? | Neden? |
|---|
| Bir arkadaşın sözünü kesersek | Sözünü bitmesini bekleriz | Düşüncesini tamamlasın |
| Birine sinirlenirsek | Sakin bir sesle konuşuruz | Çözümü birlikte bulalım |
| Bir şeyi yanlış anlarsak | Nazikçe soru sorarız | Yanlış anlama olmasın |
| Bize yardım ederse | Teşekkür ederiz | Sevgimizi gösterelim |
| Hata yaparsak | Özür dileriz | Güvenimiz korunsun |
Basit Örnek
Önce basit bir örneğe bakalım.
Örnek 1: Arkadaşı Ali, merdivende oynarken ayağına basıyordu. Ali ne…
Arkadaşı Ali, merdivende oynarken ayağına basıyordu. Ali ne yapmalıydı?
- Ali bir arkadaşının ayağına basmıştır.
- Bu davranış üzücü ve inciticidir.
- Ali özür dilemeli ve özür istenmelidir.
Cevap: Ali kısa bir özür diler; özürü kabul edilirse de affedilmiş olur.
İleri Örnek
Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.
Örnek 4: İki arkadaş aynı oyunu oynamak istiyor. Anlaşmazlık olursa…
İki arkadaş aynı oyunu oynamak istiyor. Anlaşmazlık olursa ne yapılmalıdır?aha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:
- Arkadaşlık İlişkilerini Etkileyen Davranışlar Arkadaşlık İlişkilerini Etkileyen Davranışlar konusunu özetleyelim.
- Zaman Yönetimig>Sınıf İçi Karar Alma Süreçleri Sınıf İçi Karar Alma Süreçleri konusunu özetleyelim.
Adım Adım Çözülmüş Örnekler
Bu örneği birlikte adım adım çözelim.
Örnek 2: Öğretmeni, sınıfa giren çocuktan neden selam vermediğini so…
Öğretmeni, sınıfa giren çocuktan neden selam vermediğini sordu. Çocuk nasıl davranmalıdır?
- Büyüklere selam vermek görgü kuralıdır.
- Selam verilmemesi bir kural eksikliğidir.
- Çocuk selam verip özür dilemelidir.
Cevap: Çocuk selam verir ve selam vermeyi unuttuğu için özür diler.
Kavram Karşılaştırma Tablosu
Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.
| Kavram | Ne ifade eder | Ayrımı |
|---|
| İletişim | düşüncelerimizi başkalarıyla paylaşmaktır. | İletişim, düşüncelerimizi başkalarıyla paylaşmaktır. |
| Nazik söz söylemek | karşımızdakini incitmemek demektir. | Nazik söz söylemek, karşımızdakini incitmemek demektir. |
| Sınıfa girerken selam vermek | sınıftan çıkarken vedalaşmak görgü kuralıdır. | Sınıfa girerken selam vermek, sınıftan çıkarken vedalaşmak görgü kuralıdır. |
Öğrendiklerimizi Yaşamla Bağlayalım
Her öğrendiğimiz bilgiyi günlük yaşamdan bir durumla eşleştirelim.
| Öğrendiğimiz bilgi | Günlük hayattan örneği |
|---|
| İletişim, düşüncelerimizi başkalarıyla paylaşmaktır. | Arkadaşı Ali, merdivende oynarken ayağına basıyordu. Ali ne yapmalıydı? |
| Nazik söz söylemek, karşımızdakini incitmemek demektir. | Öğretmeni, sınıfa giren çocuktan neden selam vermediğini sordu. Çocuk nasıl davranmalıdır? |
| Bir kişinin sözünü kesmeden dinlemek doğru iletişimin ilk adımıdır. | Zeynep arkadaşının çantasını açmak istiyor ama izin alamıyor. Zeynep ne yapmalıdır? |
| Yanlış anlaşıldığımızı düşünüyorsak karşımızdakine yeniden sormak gerekir. | İki arkadaş aynı oyunu oynamak istiyor. Anlaşmazlık olursa ne yapılmalıdır? |
Özet
- İletişim Kuralları konusunu özetleyelim.
- İletişim kuralları, düşüncelerimizi ve isteklerimizi başkalarına saygılı bir biçimde anlatmamıza yardım eden davranışlardır.
- Bu konuda şunları öğreniriz: İletişim, düşüncelerimizi başkalarıyla paylaşmaktır.
- Nazik söz söylemek, karşımızdakini incitmemek demektir.
- Bir kişinin sözünü kesmeden dinlemek doğru iletişimin ilk adımıdır.
Sık Yapılan Hatalar
Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.
- Söz kesmek — neden yanlış: Karşımızdaki konuşurken sözünü kesmek, onun düşüncesini küçümsemek demektir ve iletişimi bozar. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- Yüksek sesle konuşmak — neden yanlış: Bağırarak kendini haklı göstermek çözüm üretmez; sakin bir sesle anlatmak daha çok saygı görür. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- Hakaret etmek — neden yanlış: Bir kişiyi güldürmek için aşağılayıcı sözler söylemek, kalıcı bir zarar verir ve hoşgörüyü bozar. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- İzinsiz eşya kullanmak — neden yanlış: Başkasının eşyasını soru sormadan kullanmak, o kişinin hakkına saygısızlıktır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- Karşısındakini dinlememek — neden yanlış: Yalnızca kendi anlatmak istediğimizi söylemek, karşımızdakini anlamamıza yardım etmez. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
Kendini Dene
Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.
- İletişim, düşüncelerimizi başkalarıyla paylaşmaktır. — doğru mu?
- Nazik söz söylemek, karşımızdakini incitmemek demektir. — doğru mu?
- Bir kişinin sözünü kesmeden dinlemek doğru iletişimin ilk adımıdır. — doğru mu?
Cevap anahtarı: 1) Doğru. İletişim, düşüncelerimizi başkalarıyla paylaşmaktır. 2) Doğru. Nazik söz söylemek, karşımızdakini incitmemek demektir. 3) Doğru.
Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.
İlgili Konular
Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:
- Arkadaşlık İlişkilerini Etkileyen Davranışlar Arkadaşlık İlişkilerini Etkileyen Davranışlar konusunu özetleyelim.
- Zaman Yönetimi Zaman Yönetimi konusunu özetleyelim.
- Sınıf İçi Karar Alma Süreçleri Sınıf İçi Karar Alma Süreçleri konusunu özetleyelim.
