12. SınıfTürk Dili ve Edebiyatı
Akademik ve Araştırma Metni Yazımı — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Bilimsel araştırmanın basamaklarını sırayla sayabilir.
- İntihali tanımlayarak yanlış olduğunu açıklayabilir.
- Araştırmanın temel özelliklerini örneklerle gösterebilir.
- Hipotez ile teoriyi ayırt edebilir.
- Bilimsel yazı dilinin ilkelerini uygulayabilir.
Önemli noktalar
- Bilimsel araştırma dokuz basamaktan oluşur.
- İlk basamak problem ya da araştırma sorusudur.
- Evren ve örneklem basamağı veri toplamadan önce gelir.
- İntihal, başka bir kaynağın düşünce, bulgu, yorum ya da anlatımını kaynak göstermeden kendi çalışması gibi sunmaktır.
- İntihal yanlıştır.
- Kaynak gösterilerek sunulan alıntı intihal değildir.
- Araştırmanın özellikleri özgünlük, doğruluk, tarafsızlık, yöntemsellik, düzenli anlatım ve kaynak gösterimidir.
- Hipotez sınanabilen bir öndürümdür.
- Teori sınırları çizilmiş ve kanıtlanmış bilgidir.
- Bilimsel yazı dili nesnel, yalın, kişisel yargılardan arınmış ve söz sanatlarından arınmış bir dildir.
- Belgisiz sözcüklerin yerine somut ad yazılır.
- Deneme özgür ve kişisel dille yazılır ve kaynak gösterme zorunlu değildir; makale nesneldir ve kaynak gösterir.
Formüller ve kurallar
- Araştırma basamakları sırası: problem/araştırma sorusu → kaynak tarama → varsayım → evren ve örneklem → veri toplama → veri analizi → bulgular → sonuç ve öneriler → kaynakça.
- İntihal tanımı: başka bir kaynağın düşünce, bulgu, yorum ya da anlatımını kaynak göstermeden kendi çalışması gibi sunmaktır; yanlıştır.
- Araştırmanın özellikleri: özgünlük, doğruluk, tarafsızlık, yöntemsellik, düzenli anlatım, kaynak gösterimi.
- Hipotez: sınanabilen öndürüm.
- Teori: sınırları çizilmiş, kanıtlanmış bilgi.
- Bilimsel yazı dili: nesnel, yalın, kişisel yargılardan arınmış, söz sanatlarından arınmış, belgisiz ifadelerden arınmış dil.
- Belirsiz sözcük örnekleri: birçok şey, falan, her şey, birisi; yerine somut ad yazılır.
- Deneme ile makale ayrımı: deneme özgür ve kişisel dille yazılır, ben vardır, kaynak gösterme zorunlu değildir; makale nesneldir, ben yoktur, kaynak gösterir.
Sık yapılan hatalar
- İntihali yalnızca alıntı yapmak sanmak: İntihal, başka bir kaynağın düşüncesini kaynak göstermeden kendi çalışması gibi sunmaktır; kaynak gösterilen alıntı intihal değildir.
- Hipotezi teori sanmak: Hipotez sınanabilen bir öndürüm, teori ise sınırları çizilmiş ve kanıtlanmış bilgidir.
- Araştırma basamaklarının sırasını değiştirmek: Evren ve örneklem belirlenmeden veri toplanamaz; sıralama yöntemsel bir zorunluluktur.
- Bilimsel metinde belgisiz sözcük kullanmak: Birçok, falan, her şey, birisi gibi sözcüklerin yerine somut ad yazılmalıdır.
- Bilimsel yazıda söz sanatı kullanmak: Bilimsel yazı dili söz sanatlarından arınmış, nesnel ve yalın bir dildir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Araştırma basamaklarını bir akış şeması gibi sıraya koy.
- İntihal sorusunda iki koşulu birlikte sor: içerik başkasına mı ait, kaynak gösterilmiş mi?
- Hipotez-teori ayrımında sınanabilirlik ölçütünü kullan.
- Bilimsel yazıda sayı, ad ve yer adı gibi somut ifadeler seç.
- Deneme ile makale ayrımında ben zamiri ve kaynak gösterme kuralına bak.
- Araştırma özeti yazarken basamakları gözden geçir; eksik kalan basamak genellikle evren-örneklemdir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Akademik ve Araştırma Metni Yazımı konusunun çözümlü sorularını çöz.