12. SınıfTürk Dili ve Edebiyatı
Garip Akımı ve 1980 Sonrası — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Garip akımının oluşma zamanını ve dergilerini tanıyabilir.
- Garip'in temel özelliklerini açıklayabilir.
- Garip'in öncü şairlerini tanıyabilir.
- 1980 sonrası edebiyatın temel eğilimlerini sıralayabilir.
- 1980 sonrası dönemin anılan yazarlarını tanıyabilir.
Önemli noktalar
- Garip akımı 1950'lerin sonunda oluşmuştur.
- Garip'in dergileri Ant, Tatlı Harikalar Dünyası, Notlar, Şafak ve Yön'dür.
- Garip'te günlük hayat, sıradan insan, halk ağzı ve yalın dil öne çıkar.
- Garip'te şiir ağır sanatçı elinden çıkıp sokak diliyle konuşur.
- Garip'in öncüleri arasında Cahit Sıtkı Tarancı, İlhan Berk, Edip Cansever, Ece Ayhan, Turgut Uyar, Sezai Karakoç, Ülkü Tamer ve Kemal Tahir sayılır.
- 1980 sonrası edebiyatta iç dünya, bireysel yalnızlık ve varoluşsal sorular öne çıkar.
- 1980 sonrası edebiyatta postmodern kurgu ve dilin kendi üzerine düşüncesi öne çıkar.
- Orhan Pamuk, Ayfer Tunç, Latife Süreyya, Bilge Karasu, Tomris Uyar, Elif Shafak, Nurdan Gürbilek ve Murathan Mungan 1980 sonrasının anılan yazarlarıdır.
Formüller ve kurallar
- Garip oluşum zamanı: 1950'lerin sonu.
- Garip dergileri: Ant, Tatlı Harikalar Dünyası, Notlar, Şafak, Yön.
- Garip özellikleri: günlük hayat, sıradan insan, halk ağzı, yalın dil.
- Garip'in ayırt edici tavrı: şiirin ağır sanatçı elinden çıkıp sokak diliyle konuşması.
- Garip öncüleri: Cahit Sıtkı Tarancı, İlhan Berk, Edip Cansever, Ece Ayhan, Turgut Uyar, Sezai Karakoç, Ülkü Tamer, Kemal Tahir.
- 1980 sonrası eğilimleri: iç dünya, bireysel yalnızlık, varoluşsal sorular, postmodern kurgu, dilin kendi üzerine düşüncesi.
- 1980 sonrası yazarlar: Orhan Pamuk, Ayfer Tunç, Latife Süreyya, Bilge Karasu, Tomris Uyar, Elif Shafak, Nurdan Gürbilek, Murathan Mungan.
- Dönem ayırt etme ölçütü: konunun yanında anlatıcının dille kurduğu ilişki de denetlenir.
Sık yapılan hatalar
- Garip'in oluşum zamanını 1980 sonrası sanmak: Garip 1950'lerin sonunda oluşmuştur.
- Garip'in dergilerini Varlık ve Yedigün sanmak: Garip'in dergileri Ant, Tatlı Harikalar Dünyası, Notlar, Şafak ve Yön'dür.
- 1980 sonrasını yalnızca toplumsal konularla sınırlamak: İç dünya, bireysel yalnızlık, varoluşsal sorular, postmodern kurgu ve dilin kendi üzerine düşüncesi bu dönemin özellikleridir.
- Garip'te ağır sanatçı dilini aramak: Garip'te şiir ağır sanatçı elinden çıkıp sokak diliyle konuşur; yalın dil benimsenmiştir.
- 1980 sonrası yazarlarını başka dönemlere bağlamak: Orhan Pamuk, Ayfer Tunç, Latife Süreyya, Bilge Karasu, Tomris Uyar, Elif Shafak, Nurdan Gürbilek ve Murathan Mungan 1980 sonrasının anılan yazarlarıdır.
Hızlı tekrar ipuçları
- İki dönemi bir zaman çizelgesine yerleştir: 1950'lerin sonu Garip, 1980 sonrası ise ikinci halka.
- Dergi adlarını akımla birlikte ezberle; Ant ve Yön gibi tek sözcüklü adlar hızlı hatırlanır.
- Şiirde yalın dil görüyorsan Garip'i, dilin kendisine dair bir kuşku görüyorsan 1980 sonrasını düşün.
- Yazar listesini iki sütuna ayırarak yaz; karışma en çok iki liste arasında olur.
- Soru kökü 'anlatım biçimi' ise anlatıcının dille kurduğu ilişkiyi denetle.
- Garip'in sekiz öncüsünü akımla birlikte yazmayı dene; ezber tek başına yetersizdir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Garip Akımı ve 1980 Sonrası konusunun çözümlü sorularını çöz.