12. SınıfTesisat Teknolojisi ve İklimlendirme
Stok ve Malzeme Yönetimi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Depoda tutulan her malzemenin stok kartı ile izlenmesini açıklayarak yazılı kayıt düzenini kurar.
- Kritik stok seviyesi, emniyet stoğu ve yeniden sipariş noktası değerlerini hesaplayarak sipariş zamanını belirler.
- Stok devir hızı ile stok devir süresi değerlerini hesaplayarak stok durumunu yorumlar ve karar verir.
- Fire miktarını, fire oranını ve sayım farkını hesaplayarak sapmanın nedenini tartışır.
- Malzemenin kritikliğine göre sayım sıklığını, emniyet payını ve sipariş aralığını belirler.
Önemli noktalar
- Stok kartında malzemenin adı, kodu, birimi ve giriş çıkış hareketleri güncel olarak tutulur.
- Her malzemenin belirlenmiş bir minimum seviyesi vardır; bu seviye altına inince iş emri açılır.
- Tedarik süresi uzun malzemede yeniden sipariş noktası daha erken günü gösterir.
- Sayım dönemsel yapılır ve çıkan fark yazıya geçirilerek sorumluluk görünür hâle gelir.
- Fire eden malzeme stoktan düşülür ve faturasının iadesi ya da mahsubu izlenir.
- Hareketi olmayan malzeme, stok devir süresini uzatıp bağlı kaynağı artırdığı için elenir.
- Kritik malzeme ile kolay ikmal edilebilen malzeme farklı sıklıkta sayılır ve izlenir.
- Depoda malzeme yerleşimi, raf konumu ve etiketi yazılı olarak tanımlanır ve güncellenir.
Formüller ve kurallar
- Stok devir hızı = Dönem içinde tüketilen malzeme değeri / Ortalama stok değeri; sonuç dönem başına devir sayısını verir.
- Ortalama stok = (Başlangıç stok değeri + Bitiş stok değeri) / 2; dönem ortalamasını gösterir.
- Stok devir süresi = 365 / Stok devir hızı; stoğun kaç gün yeteceğini bulur.
- Emniyet stoğu = Günlük ortalama tüketim × Emniyet gün sayısı; belirsizliği karşılayan payı verir.
- Yeniden sipariş noktası = Günlük tüketim × (Tedarik süresi + Emniyet gün sayısı); sipariş verilecek eşiği verir.
- Fire oranı = Fire eden miktar / Dönem giriş miktarı × 100; yüzde olarak fire payını bulur.
- Sayım farkı = Sayılan miktar − Kayıt miktarı; eksik ya da fazla miktarı gösterir.
- Elde bulunan süre = Mevcut stok miktarı / Günlük tüketim; gün cinsinden süreyi verir.
Sık yapılan hatalar
- Devir süresi ile devir hızının karıştırılması: Devir hızı dönem içindeki yenilenme sayısıdır; gün cinsinden süreyi göstermez, gün değeri elde bulunan süredir.
- Emniyet payının atlanması: Yalnızca tedarik süresi günlük tüketimle çarpılarak bulunan eşik, teslim gecikmesinde stoğu tüketir.
- Sayım farkının yönünün ters verilmesi: Sayılan miktar kayıttan az olduğunda fark eksik olarak yazılır; toplama işlemi yapılmaz.
- Fire oranının yanlış tabana bölünmesi: Oran, fire eden miktarın dönem giriş miktarına oranıdır; çıkış ya da elde bulunan stok taban alınmaz.
- Günlük tüketimin yıllık veriden çevrilmemesi: Gün cinsinden süre bulunacaksa tüketim önce günlüğe bölünür, sonra bölme yapılır.
- Kayıt gecikmesinin önemsiz sayılması: Hareketler geç girildiğinde stok tablosu yanıltır ve sipariş kararı yanlış verilir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Stok kartındaki hareketler aynı gün içinde girilir; ertelenen kayıt stok tablosunu yanıltır.
- Depoda adı yazılmayan boş ambalaj ve hurda, fire olarak kaydedilerek kayıt dışına çıkarılmaz.
- Minimum seviye, malzemenin bedeline göre değil işin durmasına yol açıp açmadığına göre belirlenir.
- Yılda tek sefer sayım yerine aylık döngüsel sayım, farkın oluşma yerini erken yakalar.
- Tedarikçiden gelen malzeme, miktar ve cins kontrolü yapılmadan stoğa eklenmez.
- İade edilen ambalaj ve kullanılmayan artıklar elde bulunan süreyi olduğundan yüksek gösterir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.