12. SınıfTekstil Teknolojisi
Örgü Teknolojisi ve Makineler — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Örgü makinesinin iğne yatağı ve hareket organlarını tanımlar.
- Yuvarlak örme ile düz örme farkını açıklar.
- Isı, sıkma basıncı ve hava basıncı ayarlarının etkisini karşılaştırır.
- Makine kapasitesini iğne sayısı ve devirden hesaplar.
- Performans değerini fiili ve standart üretime göre değerlendirir.
Önemli noktalar
- İğne yatağı üzerindeki iğne sayısı kumaş enini belirler.
- Yuvarlak örme kumaş tüp hâlinde üretilir.
- Isı ayarı lifin yumuşamasını ve iplik tüylenmesini etkiler.
- Silindir sıkma basıncı kumaşın enini ve sıkılığını belirler.
- Hava basıncı ipliğin taşınmasını ve yerleşmesini sağlar.
- Yağ damlaması kumaş üzerinde iz bırakabilir.
- Renk sayısı makine kapasitesi ve program süresini belirler.
- Top çapı taşıma ve işlem sırasına göre belirlenir.
- Ölçüm bandı kumaş eninin denetlenmesinde kullanılır.
- Performans değeri fiili üretimin standart üretime oranıdır.
Formüller ve kurallar
- Kumaş eni (cm) = iğne sayısı × iğne aralığı (cm)
- Saatlik üretim (adet/saat) = iğne sayısı × devir (devir/dk) × 60 ÷ ilmek sırası sayısı
- Performans (%) = fiili üretilen adet ÷ standart üretilen adet × 100
- Verimlilik oranı (%) = net çalışma süresi ÷ vardiya süresi × 100
- Top çapı (cm) = sarılan kumaş genişliği + makine boşluğu
- Arıza sıklığı (adet/hafta) = toplam arıza sayısı ÷ çalışılan hafta sayısı
Sık yapılan hatalar
- Kumaş enini iğne sayısından bağımsız saymak: Kumaşın eni iğne sayısı ile iğne aralığı çarpımından bulunur.
- Isı ayarını lif cinsine göre ayarlamamak: Isıya duyarlı liflerde yüksek ısı ipliğe zarar verir.
- Silindır sıkmasını sabit bırakmak: Kumaş cinsi ve eni değiştiğinde sıkma ayarı yeniden yapılmalıdır.
- Yağ damlamasını önemsememek: Damlayan yağ kumaş üzerinde kalıcı iz bırakabilir.
- Ölçüm bandını kumaş boyunca hiç kullanmamak: En denetimi bandın belirli aralıklarla uygulanmasıyla güvenilir hâle gelir.
Hızlı tekrar ipuçları
- İğne sayısı kumaş enini nasıl belirler?
- Yuvarlak örme ile düz örme arasındaki temel fark nedir?
- Hava basıncı düşük kaldığında ne olur?
- Renk sayısı arttıkça program süresi nasıl değişir?
- Performans değerini nasıl yorumlarsın?
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.