12. SınıfMakine ve Tasarım Teknolojisi
İş Sağlığı ve Risk Değerlendirmesi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Tehlike ile riski ayırt eder ve tehlike kaynaklarını iş akışına göre sınıflandırır.
- Risk değerlendirmesini tehlike tanıma, risk belirleme, değerlendirme ve önlem adımlarıyla yürütür.
- Kontrol tedbirlerini teknik, idari ve kişisel koruyucu donanım olarak hiyerarşik sırayla uygular.
- Kaza ve ramak kala olaylarını kaydedip kök neden analiziyle önleyici faaliyet başlatır.
Önemli noktalar
- Tehlike ile risk farklı kavramlardır; tehlike kaynak, risk ise olasılık ile şiddetin çarpımıdır.
- Önlem planlamasında önce tehlikeyi ortadan kaldırma, sonra kaynağı kontrol etme, en son koruyucu donanım gelir.
- Koruyucu donanım son çaredir; teknik tedbir yerine geçmez.
- Ramak kala olay kaydı tutulmazsa aynı kaza ileride tekrar eder.
- Kaza müdahalesinde enerji kaynağı kesilmeden makineye müdahale edilmemelidir.
- Risk değerlendirmesi, iş yöntemi veya makine değiştiğinde yeniden yapılır.
Formüller ve kurallar
- Risk puanı = olasılık değeri × şiddet değeri
- Etkinlik oranı = önlem sonrası risk puanı ÷ önlem öncesi risk puanı
- Ramak kala bildirim oranı = bildirilen olay sayısı ÷ toplam vardiya sayısı
- Kaza sıklık oranı = kaza sayısı ÷ toplam çalışma saati
- Önlem öncelik puanı = risk puanı × tehlike sıklığı
Sık yapılan hatalar
- Tehlike ile riski aynı kavram sanmak: Tehlike kaynağı gösterir, risk ise olasılık ve şiddetle ölçülür; ikisi karıştırıldığında önlem yanlış seçilir.
- Yalnızca koruyucu donanımı önlem saymak: Donanım son çaredir; teknik tedbir uygulanmadan risk yapısal olarak giderilmemiş olur.
- Ramak kala kaydı tutmamak: Hasarsız geçen olay, gelecekteki kazanın en önemli göstergesidir ve kayda geçmezse tekrarlar.
- Makineyi durdurmadan müdahale etmek: Hareketli parçaya yapılan müdahale ikinci bir kazaya yol açabilir.
- Yaygın hata 5: İş Sağlığı ve Risk Değerlendirmesi konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Risk değerlendirmesini makine başına değil, iş adımına göre yapın; tehlike işin içinde gizlidir.
- Her vardiya başında gözle kontrol yapın; tespit edilen tehlike anında kaydedilmelidir.
- Önlem sonrası risk puanını mutlaka yeniden ölçün; ölçülmeyen önlemin etkisi bilinmez.
- Çalışanlardan tehlike bildirimi alın; en yakın gözlem sahibi onlardır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.