Mantık · 12. Sınıf · 16 soru
Mantığın Konusu ve Amacı konusundan seçilmiş 16 çözümlü soru. Şıkları kendin işaretle, sonra "Cevabı göster" ile doğru cevabı ve açıklamayı gör.
Önce konunun anlatımını okumak istersen Mantığın Konusu ve Amacı konu anlatımı sayfasına gidebilirsin.
Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir önermedir?
Doğru cevap: B) Paris Fransa'nın başkentidir
Paris Fransa'nın başkentidir cümlesi doğru ya da yanlış denilebilen bir önermedir; ötekiler soru, emir ve ünlem cümlesidir.
Bir argümanın temel bileşenleri nelerdir?
Doğru cevap: C) Dayanak ve sonuç
Dayanak ve sonuç bir argümanın temel bileşenleridir; dayanak savı destekler, sonuç ise bu dayanaktan çıkarılmaya çalışılan cümledir.
Aşağıdaki cümlelerden hangisi doğruluk değeri taşımaz?
Doğru cevap: D) Dersi dinleyelim
Dersi dinleyelim bir emir cümlesidir; emir ve soru cümlelerine doğru ya da yanlış denilemediğinden doğruluk değeri taşımaz.
Geçerlilik kavramı ile ne kastedilir?
Doğru cevap: A) Yapının kurallara uygunluğu
Yapının kurallara uygunluğu kastedilir; geçerlilik dayanak doğruysa sonucun da doğru zorunluluğunu bildiren yapısal bir özelliktir.
Mantık en çok hangi ayrımı merkeze alır?
Doğru cevap: B) Doğruluk ile geçerlilik
Doğruluk ile geçerlilik ayrımı mantığın merkezindedir; biri içerikle, diğeri düşünce yapısıyla ilgilidir.
Çıkarım kavramını en iyi hangisi açıklar?
Doğru cevap: D) Dayanağın sonucu zorunlu kılması
Dayanağın sonucu zorunlu kılması çıkarımın tanımıdır; dayanak doğruysa sonucu reddetmek tutarsızlık doğurur.
Aşağıdaki önermelerden hangisi bileşik önermedir?
Doğru cevap: B) Yağmur yağıyor ve yollar ıslak
Yağmur yağıyor ve yollar ıslak cümlesi iki önermeyi birleştirdiği için bileşik önermedir; basit önermeler tek yargı taşır.
Bir argümanı değerlendirmede uygun sıra hangisidir?
Doğru cevap: C) Önce dayanak ve sonucu ayır sonra tutarlılığa bak
Önce dayanak ve sonucu ayır, sonra tutarlılığa bakmak gerekir; yapısal değerlendirme argümanın gerçek kalitesini gösterir.
Bugün hava yağmurlu; yağmurlu havada yollar ıslak olur; dolayısıyla yollar ıslaktır. Bu argümanda hangi yapı vardır?
Doğru cevap: D) Kural-örnek yapısı
Kural-örnek yapısı söz konusudur; genel bir kural ile o kuralın koşulunun gerçekleştiği bir olgudan sonuca ulaşılır.
Aşağıdakilerden hangisi bir günlük akıl yürütme hatasıdır?
Doğru cevap: A) Dayanağı olmayan sonuca atlama
Dayanağı olmayan sonuca atlama bir mantık hatasıdır; savı destekleyen dayanak verilmeden sonuç kanıtlanamaz.
Doğru düşünce için gerekli olmayan aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C) Rastgele seçim
Rastgele seçim doğru düşünce için gerekli değildir; doğru düşünce tutarlılık, yeterli gerekçe ve kurala uygunluğa dayanır.
Bir argümanın geçerli olması dayanaklarının doğru olmasını şart koşar mı?
Doğru cevap: A) Hayır ikisi birbirinden ayrıdır
Hayır ikisi birbirinden ayrıdır; geçerlilik yapıya, doğruluk içeriğe bakar, bir argüman dayanağı yanlışken yapısal olarak geçerli olabilir.
Aşağıdakilerden hangisi bir bilgi ölçüsüne en yakın örnektir?
Doğru cevap: B) İddiayı doğruluk açısından denetleyen dayanak
İddiayı doğruluk açısından denetleyen dayanak bir bilgi ölçüsüdür; olgu, tutarlılık ve dayanak bu ölçütlere örnektir.
Geçerli ama sağlam olmayan argümanın özelliği nedir?
Doğru cevap: C) Yapısı kurallara uygundur ama dayanağı yanlıştır
Yapısı kurallara uygundur ama dayanağı yanlıştır; bu durumda sonuç yapısal olarak çıkar ama dayanak güvenilir olmadığı için sağlam değildir.
Bir argümanı çürütmenin en doğrudan yollarından biri nedir?
Doğru cevap: D) En az bir dayanağı geçersiz göstermek
En az bir dayanağı geçersiz göstermek argümanı doğrudan zayıflatır; dayanak çökerse sonucu destekleyen yapı ortada kalmaz.
Yeni ürün doğal olduğu için sağlıklıdır düşüncesine hangi eleştiri uygulanır?
Doğru cevap: A) Doğal olanın iyi demek her zaman doğru değildir
Doğal olanın iyi demek her zaman doğru değildir; doğallık tek başına bir şeyin sağlıklı ya da iyi olduğunu kanıtlamaz.
Soruları çözdükten sonra konuyu pekiştir: önce anlatımı oku, sonra konunun testini çöz.
Bu konuyu çalış: hesap aç, ilerlemen kaydedilsin.
Hesap aç