Sosyal Bilim Çalışmaları · 11. Sınıf · 16 soru
Çözümlü Sorular
Soru 1
Milletler Cemiyeti hangi yılda kurulmuştur?
- A) 1920
- B) 1945
- C) 1948
- D) 1951
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 1920
1920 yılında kurulan Milletler Cemiyeti, savaşları önleme amacını gerçekleştiremeden dağılmış ve bu yapının sınırlarını göstermiştir.
Soru 2
1945'te kurulan ve barış, güvenlik ile uluslararası iş birliği alanlarında çalışan küresel kuruluş hangisidir?
- A) Milletler Cemiyeti
- B) Birleşmiş Milletler
- C) Avrupa Konseyi
- D) Dünya Posta Birliği
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Birleşmiş Milletler
Birleşmiş Milletler 1945'te kurulmuş ve barış, güvenlik, insan hakları ile uluslararası iş birliği alanlarında çalışan geniş kapsamlı küresel bir yapıdır.
Soru 3
Devletler arası anlaşmayla kurulan ve kararları hükümet yetkililerince alınan yapılara ne ad verilir?
- A) Sivil toplum kuruluşu
- B) Yerel yönetim birliği
- C) Hükümetler arası kuruluş
- D) Ulusal bakanlık
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Hükümetler arası kuruluş
Hükümetler arası kuruluş olarak adlandırılır; bu yapılar devlet anlaşmasıyla doğar ve kararlara oy yetkisi devlet delegeleri tarafından kullanılır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi bir kuruluşta gözlemci statüsünde bulunan tarafın temel özelliğidir?
- A) Kuruluşun bütçesini tek başına belirler
- B) Alınan tüm kararları veto edebilir
- C) Tam üyeye eşit haklara sahip olur
- D) Toplantılara katılır, oy kullanmaz
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Toplantılara katılır, oy kullanmaz
Toplantılara katılır, oy kullanmaz ifadesi gözlemci statüsünü tanımlar; gözlemciler görüşlerini bildirebilir ancak kararlara katılamaz.
Soru 5
Sömürge düzeninin dağılması uluslararası kuruluş sayısını nasıl etkilemiştir?
- A) Kuruluş sayısı belirgin biçimde azalmıştır
- B) Kuruluşların tamamı lağvedilmiştir
- C) Yeni devletlerin çoğalmasıyla kuruluş sayısı artmıştır
- D) Kuruluş sayısı hiç değişmemiştir
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yeni devletlerin çoğalmasıyla kuruluş sayısı artmıştır
Yeni devletlerin çoğalmasıyla kuruluş sayısı artmıştır; bağımsızlığını kazanan ülkeler kendi çıkarları doğrultusunda farklı yapılara katılmıştır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kuruluşlarda karar almayı güçleştiren unsurlardan biridir?
- A) Kuruluşların otomatik karar üretebilmesi
- B) Teknik iş birliğinin sona ermesi
- C) Oybirliği ve veto gibi usullerin varlığı
- D) Üye ülkelerin nüfuslarının eşit olması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Oybirliği ve veto gibi usullerin varlığı
Oybirliği ve veto gibi usullerin varlığı, farklı çıkarlara sahip ülkelerin her kararda uzlaşmasını gerektirdiği için karar almayı güçleştirir.
Soru 7
Uluslararası kuruluş kararlarının bağlayıcılığının denetlenmesinin zor olmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kararları dayatacak ulusal üstü bir yapının bulunmaması
- B) Kuruluşların hiç karar alamaması
- C) Antlaşmaların gizli tutulması
- D) Üye sayısının tek haneye düşmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kararları dayatacak ulusal üstü bir yapının bulunmaması
Kararları dayatacak ulusal üstü bir yapının bulunmaması söz konusudur; kuruluşlar üyeleri taahhüde bağlar, uygulamayı ise ülkelerin iş birliği isteği belirler.
Soru 8
Avrupa Konseyi'nin kurulmasıyla birlikte ele alınan ve Avrupa'da insan haklarına ilişkin hukuki çerçeve oluşturan belge hangisidir?
- A) Roma Antlaşması
- B) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
- C) Maastricht Antlaşması
- D) Varşova Paktı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa Konseyi çerçevesinde insan haklarına ilişkin taahhütleri düzenleyen ve bölgede hukuki çerçeve oluşturan metindir.
Soru 9
Gönüllülerin, saha ekiplerinin ve yönetim kurullarının karar sürecinde yer aldığı yapı hangisidir?
- A) Askeri ittifak
- B) Güvenlik konseyi
- C) Hükümetler arası kuruluş
- D) Sivil toplum kuruluşu
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sivil toplum kuruluşu
Sivil toplum kuruluşu, devlet dışında kalan ve gönüllü katılımla çalışan yapılara verilen addır; kararlar devlet delegeleri yerine yönetim kurulu ve uzmanların görüşüyle şekillenir.
Soru 10
Hükümetler arası kuruluşlarda karar alma sırasında oy hakkını kimler kullanır?
- A) Devlet delegeleri
- B) Yalnız genel sekreter
- C) Gözlemci gazeteciler
- D) Yerel yöneticiler
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Devlet delegeleri
Devlet delegeleri kullanır; hükümetler arası kuruluşlarda oylama yetkisi üye devletlerin görevlendirdiği temsilcilere aittir.
Soru 11
Bir kuruluşta tam üyelik ile adaylık arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Aday kuruluşun tüm kararlarına imza atar
- B) Tam üye toplantılara katılamaz
- C) Aday daimi üye sayılır
- D) Tam üye oy kullanırken aday üyelik sürecini bekler
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Tam üye oy kullanırken aday üyelik sürecini bekler
Tam üye oy kullanırken aday üyelik sürecini bekler; aday statüsü başvurunun kabul edilmesini öngören geçici aşamayı ifade eder.
Soru 12
Bir kuruluşun küresel mi bölgesel mi olduğunu belirlemede hangi ölçüt temel alınır?
- A) Merkez ofisin bulunduğu şehir
- B) Yıllık bütçesinin büyüklüğü
- C) Üye devletlerin bulunduğu coğrafya ve yetki alanı
- D) Çalışan personel sayısı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Üye devletlerin bulunduğu coğrafya ve yetki alanı
Üye devletlerin bulunduğu coğrafya ve yetki alanı temel alınır; dünya çapında çalışan yapılar küresel, belirli bir bölgeyle sınırlı olanlar bölgesel sayılır.
Soru 13
Milletler Cemiyeti'nin ikinci dünya savaşını önleyemeden dağılması aşağıdaki derslerden hangisini akla getirir?
- A) Kuruluş kurmanın gereksiz olduğunu
- B) Kuruluşların tek başına barışı garanti edemeyeceğini
- C) Teknik iş birliğinin yasaklandığını
- D) Sömürge düzeninin kalıcı hâle geldiğini
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kuruluşların tek başına barışı garanti edemeyeceğini
Kuruluşların tek başına barışı garanti edemeyeceğini gösterir; üyelerin taahhüdü, karar alma ve uygulama gücü sınırlıysa örgüt amacına ulaşamaz.
Soru 14
Bir kuruluşta kararların üyelerin çoğunluğunun verdiği oylarla alınması hangi usulle açıklanır?
- A) Rotasyon usulü
- B) Oybirliği usulü
- C) Veto usulü
- D) Çoğunluk usulü
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Çoğunluk usulü
Çoğunluk usulü, kararın oyların çoğunluğuyla kabul edilmesini sağlar; oy birliği tüm üyelerin onayını ister, veto ise bir üyenin kararı engellemesine dayanır.
Soru 15
19. yüzyılda teknik kuruluşların yükselişi aşağıdaki gelişmelerden hangisiyle daha sıkı bağlantılıdır?
- A) Sanayileşme ile birlikte ulaşım ve iletişim ağlarının büyümesi
- B) Sömürgelerin tamamen kaldırılması
- C) Para birimlerinin tek tipe dönüşmesi
- D) Yazılı basının yasaklanması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Sanayileşme ile birlikte ulaşım ve iletişim ağlarının büyümesi
Sanayileşme ile birlikte ulaşım ve iletişim ağlarının büyümesi ile yakından ilgilidir; telgraf ve posta gibi alanlarda ortak kurallara duyulan ihtiyaç ilk kuruluşları doğurmuştur.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi, Çok taraflılık kavramını Uluslararası kuruluş kavramından ayıran özelliğidir?
- A) çok sayıda devletin ortak kurduğu yapı
- B) ilgili tarafların katılımla karar alma
- C) iki devlet arasındaki karşılıklı taahhüt
- D) aynı coğrafyadaki devletlerin iş birliği
Cevabı göster
Doğru cevap: B) ilgili tarafların katılımla karar alma
İlgili tarafların katılımla karar alma özelliği Çok taraflılık kavramını karşıtından ayırır. Çok taraflılık kavramı bir sorunun bütün ilgili tarafların katılımıyla ele alınmasıdır.