Psikoloji · 11. Sınıf · 16 soru
Çözümlü Sorular
Soru 1
Klasik koşullandırmada koşullu uyarana benzeyen uyaranlara da aynı tepki verilmesine ne denir?
- A) Söndürme
- B) Uyarım genellemesi
- C) Ayrımcı uyaran
- D) Nötr uyaran
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Uyarım genellemesi
Uyarım genellemesi denir çünkü koşullu uyarana benzeyen uyaranlara benzer tepki gösterilmesi, koşullanmış tepkinin farklı uyaranlara taşınmasını ifade eder.
Soru 2
Bir davranıştan sonra hoş bir uyaran sunularak o davranışın artırılmasına ne denir?
- A) Negatif ceza
- B) Ayrımcı uyaran
- C) Pozitif pekiştirme
- D) Söndürme
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Pozitif pekiştirme
Pozitif pekiştirme denir çünkü istenen davranıştan sonra hoş bir uyaran eklenmesi, o davranışın yeniden gösterilme olasılığını yükseltir.
Soru 3
Davranışın sonuçlarına bağlı olarak şekillenmesini inceleyen koşullandırma türü hangisidir?
- A) Klasik koşullandırma
- B) Gözlemle dayalı ilke
- C) Uyaran genellemesi
- D) İşlemsel koşullandırma
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İşlemsel koşullandırma
İşlemsel koşullandırma çünkü bu türde davranışın gösterilme sıklığını hemen ardından gelen sonuçlar yani pekiştirme ya da ceza belirler.
Soru 4
İki uyaranın birleştirilerek yeni bir tepki elde edildiği koşullandırma hangisidir?
- A) Klasik koşullandırma
- B) İşlemsel koşullandırma
- C) Negatif pekiştirme
- D) Pozitif ceza
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Klasik koşullandırma
Klasik koşullandırma çünkü bu türde iki uyaran art arda eşlenir ve başlangıçta nötr olan uyaran sonunda tek başına da benzer bir tepki uyandırır.
Soru 5
Bir köpekten korkan çocuğun benzer tüm köpeklerden de çekinmesi hangi kavramla açıklanır?
- A) Söndürme
- B) Uyarım genellemesi
- C) Ayrımcı uyaran
- D) Negatif ceza
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Uyarım genellemesi
Uyarım genellemesi ile açıklanır çünkü koşullanmış tepki, asıl köpeğe benzeyen diğer uyaranlara da taşınır; bu durum korkuyu hiç beklenmedik biçimde genişletebilir.
Soru 6
Bir davranışa artık ödül gelmediğinde o davranışın gitgide azalması ne ile açıklanır?
- A) Pekiştirmeyle
- B) Uyarım genellemesiyle
- C) Söndürmeyle
- D) Ayrımcı uyaranla
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Söndürmeyle
Söndürmeyle açıklanır çünkü bir davranışı devam ettiren ödül ya da pekiştirme sona erdiğinde davranış zamanla azalır ve en sonunda söner.
Soru 7
Kask takınca sinyal sesinin durması ve zamanla kask takma alışkanlığının artması nasıl açıklanır?
- A) Negatif pekiştirmeyle artırılır
- B) Pozitif ceza ile azaltılır
- C) Söndürmeyle zamanla zayıflar
- D) Tembel bir refleksle düzenlenir
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Negatif pekiştirmeyle artırılır
Negatif pekiştirmeyle artırılır çünkü hoş olmayan uyarı sesinin kask takıldığında sona ermesi, kask takma davranışını daha güçlü hâle getirir; tepkiyi artırdığı için bu pekiştirmedir.
Soru 8
Küçük çocuğun dikkat çekmek için bağırmasının, olumlu tepki almadığında azalması hangi süreci gösterir?
- A) Pozitif pekiştirme
- B) Söndürme
- C) Uyarım genellemesi
- D) Ayrımcı uyaran oluşumu
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Söndürme
Söndürme sürecini gösterir çünkü bağırma davranışına yönelik pekiştirme kesildiğinde davranış gücünü yitirir ve zamanla yok olur.
Soru 9
Modelin davranışını izleyerek yeni davranış kazanılmasını destekleyen aşamalar hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Refleks → büyüme → zamanla azalma
- B) Uyaran → tepki → sonrasında kaçınma
- C) Dikkat → bellek → yeni davranış üretme → motivasyon
- D) Hazırlık → paylaşım → sonuçlandırma
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Dikkat → bellek → yeni davranış üretme → motivasyon
Dikkat → bellek → yeni davranış üretme → motivasyon aşamaları doğrudur çünkü gözlemle dayalı öğrenme bir modeli izleyip onu bellekte tutmak, yeniden üretmek ve motive olmayı gerektirir.
Soru 10
İşlemsel koşullandırmada davranışın sonuçlara bağlı olarak güçlenmesi nasıl adlandırılır?
- A) Klasik koşullanma refleksi
- B) Uyarım genellemesiyle genişleme
- C) Söndürmeyle zamanla azalma
- D) Davranışın pekiştirilmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Davranışın pekiştirilmesi
Davranışın pekiştirilmesi ile adlandırılır çünkü işlemsel koşullandırmada bir davranışı tekrarını artıran sonuç pekiştirme görevini yapar ve davranışı güçlendirir.
Soru 11
Aşağıdaki cümlelerden hangisi negatif pekiştirmeyi doğru tanımlar?
- A) Hoş olmayan bir şeyi kaldırarak davranışı artırmak
- B) Hoş uyaran ekleyerek davranışı azaltmak
- C) Hoş olmayan uyaran ekleyerek artırmak
- D) İstenmeyen davranışı ödülle güçlendirmek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hoş olmayan bir şeyi kaldırarak davranışı artırmak
Hoş olmayan bir şeyi kaldırarak davranışı artırmak negatif pekiştirmedir çünkü sonuç davranışın görülme olasılığını yükseltir; ceza ise bu olasılığı azaltmayı hedefler.
Soru 12
Negatif pekiştirme ile pozitif cezayı aynı senaryoda ayırt etmek için hangi ölçüt kullanılır?
- A) Uyaran dışsal mı yoksa içsel mi
- B) Uyaranın kodlanan gücü yüksek mi
- C) Davranış sonrasında artmış mı azalmış mı
- D) Koşulun ortamı sıcak mı soğuk mu
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Davranış sonrasında artmış mı azalmış mı
Davranış sonrasında artmış mı azalmış mı sorusuna bakılarak ayırt edilir çünkü negatif pekiştirme davranışı artırırken pozitif ceza davranışı azaltmayı hedefler; bu yüzden etki yönü belirleyici ölçüttür.
Soru 13
Gözlemle dayalı öğrenmede bir davranışın benimsenmesindeki ana koşul aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İzleyicinin motivasyonu yalnız dışsal olması
- B) Davranışın tamamen yazılı olması
- C) Modelin birdenbire ortadan kaybolması
- D) İzleyicinin modele dikkat edip ona yakınlaşması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İzleyicinin modele dikkat edip ona yakınlaşması
İzleyicinin modele dikkat edip onu benimsemeye istekli olması ana koşuldur çünkü gözlemle öğrenme dikkat aşamasıyla başlar; izleyen kişi modele ilgi göstermezse öğrenme gerçekleşmez.
Soru 14
Bir öğretmenin derse devam kültürünü artırmak için kullanması en uygun yaklaşım hangisidir?
- A) İstenen davranışa zamanında verilen ödül
- B) Ara sıra verilen rastgele ve belirsiz ceza
- C) İstenmeyen her davranışı ağır cezalandırma
- D) Yalnız sınav baskısıyla zorlamak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) İstenen davranışa zamanında verilen ödül
İstenen davranışa zamanında verilen ödül en uygundur çünkü istenen davranışı hemen izleyen pozitif pekiştirme o davranışı güçlendirir ve vazgeçilmeden çalışmayı destekler.
Soru 15
Eğitimde gözlemle dayalı öğrenmenin gücüyle ilgili en tutarlı yargı hangisidir?
- A) Model davranışın gösterilmesi öğrenmeyi tamamen engeller
- B) Öğretmen ve arkadaşlar model olunca öğrenci benzer davranışlar da edinebilir
- C) Model davranışın etkisi yalnız fiziksel etkinliklerle sınırlıdır
- D) Model olmak yalnız olumsuz davranışları göstermekle olur
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Öğretmen ve arkadaşlar model olunca öğrenci benzer davranışlar da edinebilir
Öğretmen ve arkadaşlar model olunca öğrenci benzer davranışlar edinebilir çünkü gözlemle öğrenme görünmeyen doğrudan ödül olmadan bile gerçekleşir ve sınıftaki ilişkilerin önemini gösterir.
Soru 16
Koşullandırmaya dair en tutarlı genelleme aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Öğrenme yalnızca doğrudan deneyimle olur
- B) Tüm davranış tamamen doğuştan gelir
- C) Koşullandırma yalnızca fiziksel canlılarda görülür
- D) Davranış hem sonuçlarıyla hem de uyaran ilişkileriyle şekillenir
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Davranış hem sonuçlarıyla hem de uyaran ilişkileriyle şekillenir
Davranış hem sonuçlarıyla hem de uyaran ilişkileriyle şekillenir çünkü klasik koşullandırma uyaran eşlemelerini, işlemsel koşullandırma ise sonuçları dikkate alır; ikisi birlikte davranışın gelişimini açıklar.