11. SınıfElektrik-Elektronik Teknolojisi

Sayısal Elektronik ve Lojik Devreler — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Mantık kapılarını ve doğruluk tablolarını okuyarak devrenin çıkış sonucunu belirler.
İkili, ondalık ve onaltılık sayı sistemleri arasında değer dönüşümü yapar.
Flip-flop ve sayıcı yapılarını kullanarak durum tutan devreler kurar.
Açık kolektör çıkışları ve pull-up dirençlerini seçerek seviye sorunlarını giderir.
Devreye alma sırasında dalga biçimlerini ve gecikme değerlerini ölçerek hataları bulur.

VE kapısı çıkışı 1 verdiğinde bütün girişler 1 olmalıdır.
VEYA kapısı çıkışı 0 verdiğinde bütün girişler 0 olmalıdır.
Açık kolektör çıkışlarda pull-up direnci kullanılmazsa çıkış seviyesi belirsiz kalır.
Buton ve röle kontaklarında debounce uygulanmazsa bir işlem birden çok sayılabilir.
Kapı gecikmesi toplamı, hızlı sayıcı devrelerinde yanlış sayım ve yarış durumu doğurur.
TTL mantık ailesinde tipik besleme gerilimi 5 V'dur.
Flip-flop çıkışı her saat darbesinde bir kez güncellenir; bu yüzden saat darbesi dar tutulmalıdır.
Farklı mantık aileleri aynı karta bağlandığında seviye uyumluluğu ayrıca kontrol edilmelidir.

N bitlik ikili sayının ondalık karşılığı: değer = a(n−1)·2^(n−1) + … + a1·2 + a0
n bitlik sayının en büyük değeri: 2^n − 1 (dört bit için 15, sekiz bit için 255)
n adet flip-floplu sayıcının durum sayısı: 2^n
D flip-flop çıkışı: Q(n+1) = D (saat darbesinde)
Seri bağlı kapılarda toplam gecikme: t_toplam = t1 + t2 + … + tk (kapı sayısına eşit toplanır)
LED seri direnci: R = (U_besleme − U_LED) ÷ I_LED (ör. (5 − 2) ÷ 0,01 = 300 Ω)
Pull-up çıkış seviyesi: U_çık = U_besleme − I_yük × R_pullup

VE ile VEYA kapısını karıştırmak: VE kapısı tüm girişlerin 1 olmasını ister, VEYA ise en az bir girişin 1 olmasıyla yeterlidir; sonuç tamamen ters çıkar.
Kapı gecikmesini ihmal etmek: Seri bağlanan kapıların gecikmeleri toplanır ve hızlı devrelerde yarış durumu oluşur; yavaş kapı yerine daha hızlı kapı ya da tampon gerekir.
Açık kolektörlü çıkışta pull-up direnci unutmak: Pull-up olmadan çıkış seviyesi tanımsız kalır ve devre kararsız çalışır.
Butonlarda debounce uygulamamak: Mekanik kontaklar bir basışta birden çok darbe üretir; sayım ve tetikleme hataları oluşur.
Sayı sistemlerinde ağırlıkları karıştırmak: İkili sistemde her basamağın ağırlığı iki katıdır; onaltılık sistemde ise dört bit bir basamağa karşılık gelir.

Devre çiziminde her kapının giriş ve çıkış seviyesini doğruluk tablosuyla denetle.
Hızlı çalışan devrelerde en uzun gecikme yolunu hesapla ve buna göre kapil seç.
Ölçümde osiloskoba en az iki kanal bağla; giriş ile çıkışı aynı ekranda karşılaştır.
Açık kolektör çıkışlarda pull-up direnci hesabını yük akımıyla birlikte yap.

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.