Soru 1
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi sonucu gösterir?
- A) Çünkü
- B) Öyleyse
- C) Zira
- D) Nedeniyle
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Öyleyse
Öyleyse sonucu gösterir; zira çünkü ve nedeniyle ise dayanağı gösteren sözcüklerdir.
Argümanın Yapısı: Dayanak ve Sonuç Ayrımı Soruları ve Çözümleri
Mantık · 11. Sınıf · 16 soru
Argümanın Yapısı: Dayanak ve Sonuç Ayrımı konusundan seçilmiş 16 çözümlü soru. Şıkları kendin işaretle, sonra "Cevabı göster" ile doğru cevabı ve açıklamayı gör.
Önce konunun anlatımını okumak istersen Argümanın Yapısı: Dayanak ve Sonuç Ayrımı konu anlatımı sayfasına gidebilirsin.
Çözümlü Sorular
Soru 2
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi dayanağı gösterir?
- A) Dolayısıyla
- B) Bu nedenle
- C) Öte yandan
- D) Çünkü
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Çünkü
Çünkü dayanağı gösterir; dolayısıyla ve bu nedenle ise sonucu belirten sözcüklerdir.
Soru 3
Bir argümanın ayağında yer alan yer tutan cümleye ne denir?
- A) Örtük öncül
- B) Sonuç
- C) Önerme
- D) Niye sorusu
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sonuç
Sonuç denir; argümanın ileri sürmeye çalıştığı iddia dayanaklara dayanmak üzere son cümlede ifade edilir.
Soru 4
Hava kapalı. Bu nedenle dışarı çıkınca şemsiye al. Sonuç hangisidir?
- A) Havanın kapalı olduğu
- B) Dışarı çıkma eylemi
- C) Şemsiyeyi alma gereği
- D) Yağmurun yağması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Şemsiyeyi alma gereği
Şemsiyeyi alma gereği sonuçtur; havanın kapalı olduğu dayanak, bu nedenle sözcüğü de sonucu bağlatır.
Soru 5
Aşağıdaki ifadelerden hangisi bir sonucu bildirir?
- A) Öncelikle söylemeliyim ki
- B) Bugün yollar ıslaktır
- C) Hava nasıl görünüyor
- D) Pencereyi açabilir misin
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bugün yollar ıslaktır
Bugün yollar ıslaktır bir iddiadır ve sonuç olarak ileri sürülebilir; ötekiler açıklama, soru ve rica cümlesidir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi bir dayanak değildir?
- A) Bir olgudan söz eden cümle
- B) Bir kanıt sunan cümle
- C) İleri sürülen iddia cümlesi
- D) Bir gerekçe bildiren cümle
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İleri sürülen iddia cümlesi
İleri sürülen iddia cümlesi dayanak değil sonuçtur; dayanak sonucu destekleyen gerekçe cümlesidir.
Soru 7
Dayanağı hiç olmayan ve yalnız sonucu olan ifade hakkında ne söylenebilir?
- A) Gerekçelendirilmiş bir argümandır
- B) Argüman sayısı en kolay olanıdır
- C) İkisi de aynı anlam taşır
- D) Kapsamlı bir tartışma sunar
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Gerekçelendirilmiş bir argümandır
Gerekçelendirilmiş bir argümandır denemez; sonucu destekleyen dayanak olmadan argüman ise yaramaz ve gerekçesiz kalır.
Soru 8
Sonuç metinde ilk cümlede gelebilir mi?
- A) Hayır, hep sonda yer alır
- B) Asla, kural gereği sondadır
- C) Sadece uzun argümanlarda olur
- D) Evet, dayanaktan önce de gelebilir
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Evet, dayanaktan önce de gelebilir
Evet, dayanaktan önce de gelebilir; sonucun metindeki yeri değişebilir, belirteçler ve işlev ayrımı belirler.
Soru 9
Söylenmeyen ama argümanın çalışması için gereken cümleye ne denir?
- A) Sonuç belirteci
- B) Açık öncül
- C) Bağımsız değişken
- D) Örtük öncül
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Örtük öncül
Örtük öncül denir; söylenmese bile dayanakla sonucu birbirine bağlayan varsayılan cümledir.
Soru 10
İki dayanak birlikte verildiğinde sonucu destekliyorsa nasıl bir yapı vardır?
- A) Bağımsız destek yapısı
- B) Bağlantılı dayanak yapısı
- C) Yinelenen dayanak yapısı
- D) Tamamlayıcı sonuç yapısı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bağlantılı dayanak yapısı
Bağlantılı dayanak yapısı vardır; iki dayanak bir araya gelip ortak bir sonucu desteklediğinde bağlantılı yapı söz konusudur.
Soru 11
Yukarıda yağmur yağarsa yollar ıslanır; bugün yağmur yağıyor. Burada sonuç nedir?
- A) Yağmur yağarsa ıslanır
- B) Bugün hava kapalı
- C) Yolların ıslak olması
- D) Yağmurun yavaş yağması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yolların ıslak olması
Yolların ıslak olması sonuçtur; ilk cümle kural olarak dayanak, ikincisi olgu olarak dayanak, sonuç bunlardan çıkar.
Soru 12
Örtük öncüller hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Argümanı anlamsız kılar
- B) Her zaman açıkça yazılır
- C) Sonucu destekler ama açıkça söylenmez
- D) Yalnız zor sorularda çıkar
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sonucu destekler ama açıkça söylenmez
Sonucu destekler ama açıkça söylenmez; örtük öncül varsayılan cümle olup söylenmese bile yapıya katkı verir.
Soru 13
Bir metinde herhangi bir belirteç yoksa ayrım nasıl yapılır?
- A) Hangi cümlenin neyi desteklediğine bakılır
- B) Uzun cümle sonuç sayılır
- C) İlk cümle her zaman sonuçtur
- D) Belirteç yoksa argüman yoktur
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hangi cümlenin neyi desteklediğine bakılır
Hangi cümlenin neyi desteklediğine bakılır; belirteç olmasa da dayanak ve sonuç işlevlerinden yararlanarak ayrım yapılır.
Soru 14
Bir argümanda dayanak ile sonucu ayırt etmenin ilk yolu nedir?
- A) Bağlaçlara ve sıralamaya dikkat etmek
- B) Cümleleri saymak
- C) Yazarın amacını tahmin etmek
- D) Metnin uzunluğunu ölçmek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Bağlaçlara ve sıralamaya dikkat etmek
Bağlaçlara ve sıralamaya dikkat etmek ilk yoldur; göstergeler hangi cümlenin gerekçe hangisinin sonuç olduğunu ortaya çıkarır.
Soru 15
“Hava kapalı, bu yüzden maç yapılmayabilir.” düşüncesindeki dayanak hangisidir?
- A) Hava kapalı
- B) Maç yapılamayabilir
- C) Saha boş
- D) Saat geç
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hava kapalı
Hava kapalı dayanağın kendisidir; iddianın nedenini belirten öncül, mantıksal olarak sonucu besleyen gerekçedir.
Soru 16
Bir argümanda kanıt olarak tanıklık kullanmanın sakıncası nedir?
- A) Tanıklar her zaman ve koşulsuz yalancıdır
- B) Tanıklık yalnız mahkeme salonunda işe yarar
- C) Tanıklık yöntemi hukuken yasaklanmıştır
- D) Tanıklık yanıltıcı olabilir, tek başına yeterli kanıt sayılmaz
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Tanıklık yanıltıcı olabilir, tek başına yeterli kanıt sayılmaz
Tanıklık yanıltıcı olabilir, tek başına yeterli kanıt sayılmaz; kişisel görüş ya da hatıra hataya açık olduğu için sınırlı değer taşır.
Bu Konuyu Çalış
Soruları çözdükten sonra konuyu pekiştir: önce anlatımı oku, sonra konunun testini çöz.