Mantık · 11. Sınıf · 16 soru
Çözümlü Sorular
Soru 1
Yapıyı bağlaçlarla simgeleyip doğruluk tablosu kullanılan mantık türü hangisidir?
- A) Dolektik çözümleme
- B) Simgesel mantık
- C) Gündelik çözümleme
- D) Doğrulamalı çözümleme
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Simgesel mantık
Simgesel mantık kullanılır; önermeler bağlaçlarla gösterilip doğruluk tablolarıyla değerlendirilir.
Soru 2
Doğruluğu oran verebilen mantık türü hangisidir?
- A) Dingin mantık
- B) Simgesel mantık
- C) Derecelik mantık
- D) Geleneksel mantık
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Derecelik mantık
Derecelik mantık doğruluğu oran verir; belirsiz ve geçişli durumlarda iki değerli çözümleme yetersiz kalır.
Soru 3
Karşıt görüşler arasındaki gerilimden yeni bir anlayış çıkarmaya çalışan yaklaşım hangisidir?
- A) Aceleci genelleme
- B) Sahte ikilem
- C) Kişiye saldırı
- D) Dolektik çözümleme
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Dolektik çözümleme
Dolektik çözümleme söz konusudur; bu yaklaşımla karşıtlara yalnız çürücü değil aynı zamanda yapılandırıcı bir işlev verilir.
Soru 4
Bilgisayar programları temel olarak hangi mantık değerleriyle çalışır?
- A) Doğru ve yanlış
- B) Yalnız doğru
- C) Dereceli değerler
- D) Duygusal değerler
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Doğru ve yanlış
Doğru ve yanlış değerleriyle çalışır; bu iki değerli yapı simgesel ve dingin mantığın programlardaki karşılığıdır.
Soru 5
Bir şeyin hem doğru hem yanlış sayılamayacağı durumlarla ilgilenen mantık türü hangisidir?
- A) Derecelik mantık
- B) Dingin mantık
- C) Gündelik mantık
- D) Şiirsel mantık
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Dingin mantık
Dingin mantık ilgilenir; bu yaklaşım iki değer dışındaki durumları da sorun ederek çözümlemeyi genişletir.
Soru 6
Bir programın bir koşulu sınayıp iki seçenekten birine gitmesi hangi mantık yapısına dayanır?
- A) Derecelik yapıya
- B) Estetik yapıya
- C) Simgesel ve dingin yapıya
- D) Şiirsel yapıya
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Simgesel ve dingin yapıya
Simgesel ve dingin yapıya dayanır; koşul ya doğru ya yanlış olarak çözümlenip buna göre iki dal kullanılır.
Soru 7
Derecelik mantığın güçlü yanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sayfa sayısını azaltması
- B) Yazımı kolaylaştırması
- C) Ses seviyesini ayarlaması
- D) Belirsiz durumları ele alması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Belirsiz durumları ele alması
Belirsiz durumları ele almasıdır; iki değer arasında kalan gerçeklik bu yaklaşımla anlatılabilir hâle gelir.
Soru 8
Dolektik çözümlemenin tek taraflı çözümlemeden farkı nedir?
- A) Karşıt görüşü çürütmeyle kalmaması
- B) Yazımının uzun olması
- C) Simgeler kullanması
- D) Ölçüm yapması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Karşıt görüşü çürütmeyle kalmaması
Karşıt görüşü çürütmeyle kalmaz; aynı zamanda karşıttan yeni bir anlayış kurmaya çalışır ve bunu gerekçeli kılar.
Soru 9
Hukuk alanında mantığın işlevi aşağıdakilerden hangisine dayanır?
- A) Estetik değerlendirmeye
- B) Renk uyumuna
- C) Kuraldan örneğe geçen yapıya
- D) Ses tonuna
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kuraldan örneğe geçen yapıya
Kuraldan örneğe geçen yapıya dayanır; bir kuralın koşulu somut bir duruma uygulandığında ortaya çıkan mantıksal bir çıkarımdır.
Soru 10
Bir olayı iki değerden birine zorlamanın sakıncası nedir?
- A) Cümleyi uzatır
- B) Ara durumu görmezden gelir
- C) Raporu süsler
- D) Ölçümü kolaylaştırır
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Ara durumu görmezden gelir
Ara durumu görmezden gelir; belirsiz ve geçişli gerçeklik iki değerle sınırlandırıldığında değerlendirme eksik kalır.
Soru 11
Simgesel mantığın en sınırlı kaldığı alan hangisidir?
- A) Matematiksel dayanak
- B) Kanıt denetimi
- C) Kişisel ve estetik değerlendirmeler
- D) Program çözümlemesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kişisel ve estetik değerlendirmeler
Kişisel ve estetik değerlendirmelerdir; bu alanlar belirsiz ve değer yüklü olduğundan yalnız iki değerli yapıyla ele alınamaz.
Soru 12
Bir kanıtı sınarken hem dingin hem de geleneksel yöntem birlikte kullanılabilir mi?
- A) Hayır, birini diğeri engeller
- B) Hayır, çelişkilidir
- C) Yalnız simgeselle olur
- D) Evet, yapı ve anlatım birlikte durur
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Evet, yapı ve anlatım birlikte durur
Evet, yapı ve anlatım birlikte durur; tabloyla doğruluk sınanıp sonucun sözel anlatımı geleneksel biçimde açıklanabilir.
Soru 13
Derecelik mantık kullanıldığında çıkarımlar nasıl değişir?
- A) Mutlak doğru ile yanlış azalır
- B) Hep geçersiz olur
- C) Örnek sayısı artar
- D) Kurallar yok olur
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Mutlak doğru ile yanlış azalır
Mutlak doğru ile yanlış azalır; doğruluk bir oran olarak ifade edildiğinden çıkarımlar dereceli bir dayanak üzerinde kurulur.
Soru 14
Mantık çeşitlerinin çoğalması neyi gösterir?
- A) Eski mantığın hatalı oluşunu
- B) Farklı sorunlar için farklı araçların gelişmiş olmasını
- C) Aynı işin çok kez yapılmış olmasını
- D) Dilin basitleşmiş olmasını
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Farklı sorunlar için farklı araçların gelişmiş olmasını
Farklı sorunlar için farklı araçların gelişmiş olmasını gösterir; her tür kendi alanında ele alınan soruya yanıt verir.
Soru 15
Dolektik çözümlemede iki karşıt görüş birbirini tamamen reddetmek yerine ne yapar?
- A) Biri diğerini büyütür
- B) İkisi de yok sayılır
- C) Biri gizlenir
- D) İkisi birden yeni anlayışa taşınır
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İkisi birden yeni anlayışa taşınır
İkisi birden yeni anlayışa taşınır; dolektik çözümleme karşıtlardan yararlanarak daha kapsamlı bir sonuç kurar.
Soru 16
Klasik mantıkta doğruluk değerleri nasıldır?
- A) Yalnız doğru ya da yanlış olarak
- B) Yüzdelerle ifade edilerek
- C) Sıcaklık gibi ölçülerek
- D) Rengarenk belirtilerek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yalnız doğru ya da yanlış olarak
Yalnız doğru ya da yanlış olarak belirtilir; klasik mantık değerleri ikiye ayırır.