11. SınıfKimya
Fiziksel ve Kimyasal Değişimlerde Denge — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Fiziksel denge ile kimyasal denge arasındaki benzerliği açıklar
- Buhar basıncı dengesi ve sıvı-buhar dengesini tanımlar
- Fiziksel değişimlerde denge sabitinin yazılışını uygular
- Sıcaklık ve basınç değişiminin dengeye etkisini tartışır
- Le Chatelier ilkesini fiziksel olaylara uygular
Önemli noktalar
- Fiziksel dengede madde cinsi değişmez, yalnızca hâl değişir
- Buhar basıncı sıcaklığa bağlıdır, basınca bağlı değildir
- Kapalı bir kapta buharlaşma ve yoğunlaşma dengelenir
- Sıvıdan gaza geçiş entropiyi artırır ve sıcaklık gerektirir
- Fiziksel değişimlerin denge sabiti de sıcaklığa bağlıdır
- Ürünün uzaklaştırılması dengeyi ürün oluşumuna kaydırır
Formüller ve kurallar
- H₂O(l) ⇌ H₂O(g): Kp = P(H₂O)
- Buhar basıncı yalnızca sıcaklığa bağlıdır
- Sıcaklık arttıkça buhar basıncı artar
- CO₂(g) ⇌ CO₂(aq): çözünürlük basınçla artar
- Kapalı kapta buhar basıncı sabitlenir
- Denge dinamiktir, moleküller yer değiştirmeye devam eder
- Saf sıvının buhar basıncına doygun buhar basıncı denir
- Kçç ve buhar basıncı arasındaki benzerlik: basınç derişimi etkiler
Sık yapılan hatalar
- Hata: Buhar basıncının basınçla değiştiği sanılır. Doğrusu buhar basıncının yalnız sıcaklığa bağlı olduğudur.
- Hata: Fiziksel dengede maddelerin cinsinin değiştiği düşünülür. Oysa yalnızca hâl değişir, madde cinsi korunur.
- Hata: Sıcaklık düşürülünce buhar basıncının arttığı söylenir. Sıcaklık düşünce buhar basıncı azalır.
- Hata: Çözünen gazın çözünürlüğünün basınçla azaldığı ileri sürülür. Gazların çözünürlüğü basınçla artar.
- Hata: Kapalı kapta yoğunlaşma gerçekleşmediği düşünülür. Kapalı kapta yoğunlaşma olur ve buharlaşma ile dengelenir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Fiziksel denge ile kimyasal denge arasındaki farkı madde cinsine bakarak çözün
- Buhar basıncını etkileyen tek etken sıcaklıktır
- Doygun buhar basıncının geçtiği grafik eğrisini gözden geçirin
- Küçük bir kabın etkisini sorularda kontrol edin, suyun hacmi sınırlı olabilir
- Çözünürlük ile buhar basıncı karıştırılmamalıdır
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Fiziksel ve Kimyasal Değişimlerde Denge konusunun çözümlü sorularını çöz.