10. SınıfTürk Dili ve Edebiyatı

Fiilimsiler (Eylemsiler) — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

İsim-fiil: -mak, -mek, -ma, -me, -ış, -iş, -uş, -üş
Sıfat-fiil: -an, -ası, -maz, -ar, -dık, -acak, -mış
Zarf-fiil: -ken, -alı, -madan, -ince, -ip, -arak, -dıkça, -casına
Ortak kural: fiilimsi yüklem olmaz, şahıs eki almaz
Fiilimsiler cümlede özne, nesne ve tümleç gibi ögelerde görev yapabilir; tek başına yüklem olamaz.

İsim-fiil: -mak, -mek, -ma, -me, -ış, -iş, -uş, -üş
Sıfat-fiil: -an, -ası, -maz, -ar, -dık, -acak, -mış
Zarf-fiil: -ken, -alı, -madan, -ince, -ip, -arak, -dıkça, -casına
Ortak kural: fiilimsi yüklem olmaz, şahıs eki almaz
İsim-fiil: -mek, -ma, -ış · Sıfat-fiil: -an, -ası, -miş · Zarf-fiil: -arak, -erek, -meden

Her "-an" ekini sıfat-fiil sanmak: "-an" bazen sıfat yapan yapım eki olabilir; cümledeki görevine bak.
Fiilimsiyi yüklem sanmak: Fiilimsi şahıs eki almaz ve yüklem olmaz.
Kalıplaşmış sözcükleri fiilimsi saymak: "dondurma, çakmak, danışman" gibi sözcükler artık isimleşmiştir.
Fiilimsileri fiille eşitlemek: Fiilimsiler çekimlenmez ve cümlede tek başlarına yüklem olamaz; fiil ise çekimlenerek yargı bildirir.
Yaygın hata 5: Fiilimsiler (Eylemsiler) konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.

Fiilimsiyi bulmak için önce fiil kökünü ara, ardından ekini incele.
Olumsuzluk ekini alabilen sözcük fiilimsidir: "gelmeyen", "gelmemek".
Yüklem olup olmadığını sor: Yüklemse çekimli fiil, değilse fiilimsidir.
Ek avında sıralama: -arak/-erek zarf-fiil, -dık/-acak sıfat-fiil, -mek isim-fiil türüne işaret eder.
Cümledeki görevi bulmak için fiilimsinin arkasındaki kelimeyi soruyla yokla.