10. SınıfTesisat Teknolojisi ve İklimlendirme

Genleşme Kabı ve Denge Tankı Hesabı — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Açıklar, kapalı ısıtma sisteminde suyun neden genleştiğini ve bu genleşmenin sistemde oluşturduğu basınç etkisini belirtir.
Hesaplar, boru, radyatör ve kazan suyu hacimlerini toplayarak sistemin toplam su hacmini bulur.
Hesaplar, suyun genleşme katsayısı ve sıcaklık artışını kullanarak genleşme hacmini litre cinsinden hesaplar.
Uygular, hesaplanan genleşme hacmine göre genleşme kabının anma hacmini seçer ve bağlantısını doğru noktada yapar.
Denetler, denge tankının gereklilik koşulunu açıklar, kabın çalışma basıncı ve emniyet valfi ayarını kontrol eder.

Kapalı sistemde su ısıtıldıkça hacmi artar ve genleşen suyun gidecek yeri yoktur; fazla hacim sisteme basınç olarak yansır.
Suyun genleşme katsayısı ısıtma bölgesinde yaklaşık 0,0004 /K alınır; katsayı yanlış seçilirse kabın hacmi yanlış boyutlanır.
Sıcaklık artışı gidiş ve dönüş sıcaklıkları arasındaki farktır; ΔT 50 K kabulüyle hesap yapılır.
Sistem su hacmi yalnız boru hacmi değildir; radyatörler ve kazan içindeki su da toplama dâhildir.
Genleşme kabının anma hacmi hesaplanan genleşme hacminin en az iki katı olacak şekilde standart ölçülerden seçilir.
Membranlı kapta hava ile su birbirine temas etmez; genleşen su membranı iterek basıncı emer.
Genleşme kabı soğuk su girişine yakın ve dönüş hattından uzak konumlandırılır; yanlış bağlantı kabın işlevini bozar.
Emniyet valfi kazan çalışma basıncına yakın bir değere ayarlanır ve kabın altında bulunur.
Denge tankı, kazanın devre dışı kalması gibi durumlarda sistem suyunu toplayarak ısıyı sisteme bırakır.

Sistem su hacmine yalnız boru hacmini almak: Radyatörler ve kazan içindeki su da genleşir; bunlar eklenmezse kabın hacmi küçük hesaplanır.
Genleşme katsayısını çok yüksek almak: Katsayı 0,0004 /K yerine çok büyük seçilirse genleşme hacmi gereksiz büyür ve kapasite kaybı oluşur.
Sıcaklık artışını mutlak sıcaklık sanmak: ΔT, gidiş ve dönüş arasındaki farktır; mutlak sıcaklık kullanılırsa hacim çok büyük çıkar.
Genleşme kabını dönüş hattına bağlamak: Kab soğuk su tarafına yakın olmalıdır; dönüşe bağlanan kab sistemde ani basınç dalgalanmasına yol açar.
Membranlı kabı açık tip gibi kullanmak: Membranlı kabın üstü boşaltılmaz; üstten su alma girişimi kaba suyun taşmasına neden olur.
Emniyet valfini kazanın uzağına yerleştirmek: Valf kabın altında ve kazana yakın olmalıdır; aksi hâlde kab yüksektir ve valf geç açılır.
Standart ölçüyü hesap değerine eşit seçmek: Genleşme kabı hesaplanan değerin en az iki katı olacak şekilde seçilir.
Denge tankını zorunlu kabul etmemek: Tank gerekliliği kazan ve ısıtıcı tipine göre belirlenir; gerektiği hâlde yoksa kazan su kaybeder.

Genleşme hesabını boru, radyatör ve kazan için ayrı satırlara böl; toplamı en sona yaz.
Kabı seçerken standart ölçü listesini önceden karşına al; ara değeri önce bul, sonra uygun standart hacmi seç.
Sahada kabın içindeki su seviyesini ve membran konumunu gözle kontrol et; kabın yarısı dolu görünüyorsa kaçak olabilir.
Emniyet valfi ayarını kazan etiketindeki çalışma basıncına göre yaz; değer kayıt defterine de işlenir.
Isıtma sisteminde gidiş-dönüş sıcaklık farkını her sezon başında termometreyle ölç; kontrolsiz çalışan sistemde kabın yükü sürekli artar.
Genleşme hesabında özgül ısıyı ve katsayıyı not kâğıdına yaz; sınav ve saha çalışmasında ikisi de karıştırılır.

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.