10. SınıfMotorlu Araçlar Teknolojisi
Supap ve Eksantrik — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Supap ve Eksantrik ile ilgili temel kavramları açıklar.
- Supap ve Eksantrik konusunun Motor Sistemleri ve Bakımı dersi içindeki yerini ve önemini belirtir.
- Konuyla ilgili araç, gereç ve malzemeleri amacına uygun seçer.
- İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun çalışır.
- Öğrendiği bilgi ve becerileri atölye/iş yeri uygulamalarında kullanır.
Önemli noktalar
- Piston biyel ve krank ile hareketi iletir.
- Supaplar gaz giriş-çıkışını kontrol eder.
- Eksantrik mili supapları açar.
- Eksantrik mili supapları açar, krank ise pistonu hareket ettirir; ikisi arasındaki devir oranı 2:1'dir.
- Zamanlama kayışı koparsa supaplar açık konumda kalır ve piston supaplarla buluşur; ağır hasar oluşur.
- Aşınmış kam profili ve fazla supap boşluğu, motorda tıkırtı ve güç kaybına yol açar.
Formüller ve kurallar
- Piston biyel ve krank ile hareketi iletir.
- Supaplar gaz giriş-çıkışını kontrol eder.
- Eksantrik mili supapları açar.
- Zamanlama oranı: krank iki devir dönerken eksantrik mili tek devir döner, yani oran 2:1'dir.
- Emme supabı üst ölü noktadan önce açılır, alt ölü noktadan sonra kapanır; bu örtüşme dolma verimini artırır.
- Supap boşluğu ölçüldükten sonra cıvata istenen tork ile sıkılır; boşluk yay basıncıyla birlikte belirlenir.
Sık yapılan hatalar
- Supap ve Eksantrik ile ilgili kavramları birbirine karıştırmak: Temel kavramları tablo veya zihin haritasıyla ayırt et.
- Uygulamada standartlara ve iş güvenliği kurallarına uymamak: Her adımda güvenlik ve kalite kurallarını uygula.
- Kullanılan araç-gereci amacına uygun seçmemek ve bakımını ihmal etmek: Doğru ekipmanı seç, kullanım öncesi ve sonrası kontrol et.
- Zamanlama kayışını işaretsiz takmak: Diş sayısı şaşarsa supap açıları kayar; motor güç kaybeder, bazı yapılarda piston supapla temas eder.
- Supap boşluğunu sıcakken ölçmek: Metaller ısındığında boyut değişir; boşluk üreticinin soğuk ölçüm değerine göre ayarlanmalıdır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Supap ve Eksantrik konusunu atölye ve iş yeri uygulamalarıyla pekiştir.
- Önemli noktaları kısa notlar hâlinde çıkarıp düzenli tekrar et.
- Uygulama öncesi iş güvenliği kontrol listesini gözden geçir.
- Zamanlama sorularında önce devir oranını yazın: krank iki, eksantrik mil tek devir.
- Ses şikâyetlerinde sırayla boşluk, hidrolik itici ve zincir gergisini kontrol edin.
- Kayış değişiminde diş işaretleri birebir uyuşmadan motor çalıştırılmaz.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.