10. Sınıfİnşaat Teknolojisi
Kazı, İksa ve Temel İnşası — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Tanımlar: kazı, iksa, radye ve kademeli temel kavramlarını açıklar.
- Hesaplar: Kazı hacmini ve güvenlik payıyla genişletilmiş taban alanını bulur.
- Uygular: Kazı derinliğini ve taban kotunu nokta ve röper noktalarıyla belirler.
- Karşılaştırır: Derin kazılarda kazı duvarı ile payandalı iksa sistemlerini değerlendirir.
- Denetler: Temel tabanının taşıma gücünü ve kazı tabanının düzgünlüğünü kontrol eder.
Önemli noktalar
- Kazı tabanı, temel tabanından güvenlik payı kadar geniş açılır.
- Kazı hacmi taban alanı ile derinliğin çarpımıdır.
- Sığ kazılarda şev verilir, derin kazılarda iksa kurulur.
- Ödemesi kolay iksa sistemi payandalı sistemdir.
- Kazı derinliği kademe kademe artırılmalıdır.
- Donatı, kazı tabanına doğrudan oturtulmamalıdır.
- Taşıma gücü zayıfsa taban alanı büyütülür veya kazı derinleştirilir.
- Kazı tabanında ağır araç yürütülmez.
Formüller ve kurallar
- Taban alanı bağıntısı: A = a × b (m² cinsinden)
- Kazı hacmi bağıntısı: V = a × b × h (m³ cinsinden)
- Kademeli temel genişliği: b = 1 × kenar genişliği + 2 × pay
- Taşıma gücü bağıntısı: A = Q / q (m² cinsinden)
- Kazı tabanı genişliği: kazı = temel genişliği + 2 × güvenlik payı
- Metreküp dönüşümü: 1 m³ = 1000 litre
Sık yapılan hatalar
- Hata: Kazı tabanını temel tabanıyla aynı ölçüde açmak. Doğrusu: Kazı tabanı güvenlik payı kadar daha geniş açılır.
- Hata: Kazı tabanında ağır araç yürütmek. Doğrusu: Tekerlek yükü taban donatısına zarar verir.
- Hata: Kazı derinliğini tek kademede açmak. Doğrusu: Derinlik kademe kademe artırılmalıdır.
- Hata: Öksüz iksa elemanıyla çalışmaya devam etmek. Doğrusu: Öksüz eleman derhal yenisiyle değiştirilir.
- Hata: Kazı tabanındaki su birikintisini görmezden gelmek. Doğrusu: Su tabanı yumuşatır ve taşıma gücünü düşürür.
- Hata: Donatıyı kazı tabanına doğrudan oturtmak. Doğrusu: Altına koruyucu beton taban konulmalıdır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Kazı ölçüsünü sahada kazık ve röper noktalarıyla mutlaka işaretle.
- Kademe yüksekliğini araç erişimine göre seç, güvenliği gözden geçirme.
- Kazı tabanı kotunu her kademede ölç; gözle karar verme.
- Donatı altına beton blok veya taban betonu koy, doğrudan toprağa oturtma.
- Tabanda ağır araç gerekiyorsa geçici geçiş yolu yap.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.