10. SınıfGrafik ve Fotoğraf / Tasarım
Veri Görselleştirme ve İnfo Grafik — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Tanımlar: veri, kategori, ölçek, eksen, etiket ve efsane kavramlarını açıklar.
- Hesaplar: Veri değerlerinden yüzde, toplam ve oran hesaplar.
- Uygular: Verinin niteliğine uygun grafik türünü seçer ve ölçeği kurar.
- Karşılaştırır: Çubuk, çizgi, alan ve daire grafiklerinin kullanımını ayırt eder.
- Denetler: Renk, etiket ve ölçek kurallarına uyulmadığını tespit eder.
Önemli noktalar
- Verinin niteliği grafik türünü belirler.
- Sütun grafiğinde düşey eksen sıfırdan başlamalıdır.
- Ölçek aralığı verinin yayılımına göre seçilir.
- Daire grafikte dilim toplamı yüzde 100 olmalıdır.
- Zaman ekseninde aralıklar eşit olmalıdır.
- Çok kategoride tek renk tonu kullanılmalıdır.
- Eksen başlığı birim belirtmelidir.
- Veri kaynağı ve tarih yazılmalıdır.
Formüller ve kurallar
- Yüzde payı: p = değer / toplam (ondalık olarak)
- Yüzde ifadesi: yüzde 50 değeri 45 / 90 = 0,5 karşılığıdır
- Toplam dilim kontrolü: dilimler toplamı yüzde 100 olmalıdır
- Eksen aralığı: alt değer ve üst değer verinin yayılımına göre seçilir
- Nokta grafiği okuması: her nokta bir gözlemdir
- Doğrusal ölçek: birim aralıklar eşittir
Sık yapılan hatalar
- Hata: Sütun grafiğinde düşey ekseni sıfırdan başlatmamak. Doğrusu: Eksen sıfırdan başlamalıdır.
- Hata: Eksen aralığını verinin çok ötesine açmak. Doğrusu: Ölçek verinin yayılımına göre seçilir.
- Hata: Çok kategoride her birine farklı renk vermek. Doğrusu: Tek ton ve yoğunluk değişimi kullanılır.
- Hata: Daire grafikte dilim sayısını çok fazla tutmak. Doğrusu: Dilimler azaltılır.
- Hata: Üç boyutlu efekt ve gölge kullanmak. Doğrusu: Efektler okunurluğu bozar.
- Hata: Veri kaynağı ve tarihi yazmamak. Doğrusu: Kaynak ve tarih zorunludur.
Hızlı tekrar ipuçları
- Önce verinin niteliğini yaz, sonra grafik türünü seç.
- Eksen sıfırdan başlamıyorsa grafik nedenini yaz; yazılamıyorsa ekseni düzelt.
- Daire grafik yerine yüzde çubuğunu dene.
- Her grafiğe kaynak ve tarih koy.
- Renk körlüğü için etiket ve desenle yedekle.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.