10. SınıfElektrik-Elektronik Teknolojisi
Gerilim Düşümü Hesabı — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Hesaplar: Tek fazlı hatta gidiş-dönüş direncini kullanarak gerilim düşümünü bulur.
- Hesaplar: Üç fazlı hatta √3 katsayısıyla gerilim düşümünü hesaplar.
- Dönüştürür: Gerilim düşümü değerini yüzde değere çevirir ve sınırla karşılaştırır.
- Açıklar: Uzunluk ve kesitin gerilim düşümüne etkisini orantısal olarak anlatır.
- Belirler: Sınır değere göre izin verilen en uzun hat mesafesini hesaplar.
Önemli noktalar
- Tek fazlı hatta gidiş-dönüş direnci kullanılır; uzunluk tek yönlü verilmişse iki ile çarpılır.
- Üç fazlı hatta √3 katsayısı kullanılır ve gidiş-dönüş çarpanı yoktur.
- Yüzde gerilim düşümü, volt cinsinden değerin nominal gerilime bölünmesiyle bulunur.
- Gerilim düşümü uzunlukla doğru, kesitle ters orantılıdır.
- Sınır değere göre en uzun mesafe, formülün uzunluk ile yeniden düzenlenmesiyle bulunur.
- Hesap yaklaşıktır; reaktans etkisinin ihmal edildiği sonuçta belirtilir.
Formüller ve kurallar
- Tek fazlı gerilim düşümü: ΔU = I × R_toplam
- Gidiş-dönüş direnci: R_toplam = 2 × ρ × L / S
- Üç fazlı gerilim düşümü: ΔU = √3 × I × R × cosφ
- Yüzde gerilim düşümü: %ΔU = ΔU / U × 100
- En uzun mesafe (üç faz): L = ΔU × S / (√3 × I × ρ × cosφ)
- En uzun mesafe (tek faz): L = ΔU × S / (2 × I × ρ)
Sık yapılan hatalar
- Hata: Tek fazlı hatta uzunluğu iki ile çarpmadan direnç hesaplamak. Doğrusu gidiş-dönüş direncini kullanmaktır.
- Hata: Üç fazlı hatta √3 yerine 2 kullanmak. Doğrusu √3 ≈ 1,732 katsayısıdır.
- Hata: Yüzde değeri hangi nominal gerilime göre hesapladığını belirtmemek. Doğrusu faz ya da hat gerilimini açıkça yazmaktır.
- Hata: Uzunluk değiştiğinde gerilim düşümünü yeniden hesaplamamak. Doğrusu her değişimde hesabı tekrarlamaktır.
- Hata: Sınır değeri yüzde yerine volt olarak karşılaştırmak. Doğrusu iki değeri aynı birime çevirmektir.
- Hata: Ölçülen gerilim farkını hesapla karşılaştırmadan doğru kabul etmek. Doğrusu iki değerin uyumunu kontrol etmektir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Önce hangi hattın tek fazlı ya da üç fazlı olduğunu yazın; formül seçimi buna bağlıdır.
- Gidiş-dönüş çarpanını ayrı bir satırda yazın ve sonucu kontrol edin.
- Yüzde değeri her zaman nominal gerilime bölerek bulun ve birimi belirtin.
- Uzunluk sınırını bulurken formülü önce sembolik olarak düzenleyin, sonra sayıları yerine koyun.
- Ölçüm yaptığınızda hat başı ve hat sonu değerlerini aynı anda kaydedin.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.