10. SınıfElektrik-Elektronik Teknolojisi
Lehimleme Tekniği — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Lehimleme Tekniği ile ilgili temel kavramları açıklar.
- Lehimleme Tekniği konusunun Elektronik Atölyesi dersi içindeki yerini ve önemini belirtir.
- Konuyla ilgili araç, gereç ve malzemeleri amacına uygun seçer.
- İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun çalışır.
- Öğrendiği bilgi ve becerileri atölye/iş yeri uygulamalarında kullanır.
Önemli noktalar
- İyi lehim parlak ve pürüzsüz olmalıdır.
- Aşırı ısı devre elemanına zarar verir.
- Serigrafi PCB üzerinde eleman yerleşimini gösterir.
- Lehimde ana metal erimez, yalnız ara metal akışkan hâle gelir; kaynakla karıştırılmamalıdır.
- Yüzeydeki yağ, oksit ve kirlilik lehimin akmasını engeller; işlem öncesi zımpara ve temizlik şarttır.
- Kalan akışkan kalıntısı temizlenmezse korozyona ve elektronikte kısa devreye yol açar.
Formüller ve kurallar
- İyi lehim parlak ve pürüzsüz olmalıdır.
- Aşırı ısı devre elemanına zarar verir.
- Serigrafi PCB üzerinde eleman yerleşimini gösterir.
- Sınır: Yumuşak lehim < 450 °C, sert lehim ≥ 450 °C sıcaklıkta yapılır.
- Başarılı lehim üçlüsü: Temiz yüzey + Doğru sıcaklık + Uygun lehim malzemesi.
- Akışkan (flux) görevi: Isı sırasında oksidi almak ve lehimin metal ile ıslanmasını sağlamaktır.
- Isıtma kuralı: Ek çevresinde eşit ısıtma yapılır, tek taraflı ısıtma lehimin bir yana akmasına yol açar.
Sık yapılan hatalar
- Lehimleme Tekniği ile ilgili kavramları birbirine karıştırmak: Temel kavramları tablo veya zihin haritasıyla ayırt et.
- Uygulamada standartlara ve iş güvenliği kurallarına uymamak: Her adımda güvenlik ve kalite kurallarını uygula.
- Kullanılan araç-gereci amacına uygun seçmemek ve bakımını ihmal etmek: Doğru ekipmanı seç, kullanım öncesi ve sonrası kontrol et.
- Yüzeyi temizlemeden lehim yapmak: Oksit ve yağ tabakası lehimin akışını durdurur; görünen yerde lehim durur ama ek tutmaz, sızıntı gecikir.
- Yumuşak ve sert lehim sınırını ters bilmek: Sınır 450 °C'dir; 420 °C ile yapılan işlem yumuşak lehimdir, sert lehim diye işaretlemek yanlış olur.
Hızlı tekrar ipuçları
- Lehimleme Tekniği konusunu atölye ve iş yeri uygulamalarıyla pekiştir.
- Önemli noktaları kısa notlar hâlinde çıkarıp düzenli tekrar et.
- Uygulama öncesi iş güvenliği kontrol listesini gözden geçir.
- Sınır sıcaklığı sorularında 450 °C değerini referans al, verilen sıcaklığın altında mı üstünde mı olduğunu kontrol et.
- Yetersiz lehim sorularında parlak-halka biçimli ek arayan şıkkı işaretle; mat ve topaklı yüzey hatadır.
- Isıtma sorularında eşit ısıtma ve çapa göre süre prensibini arayan şıktı seç.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.