Kombine Lojik Devreler — Çalışma Sayfası

Bu konuda öğrenecekleriniz

• Kombine lojik devrelerin bellek içermediğini giriş ve çıkış ilişkisi üzerinden açıklar.
• Kodlayıcı ile çözücü devrelerinin giriş çıkış sayılarını karşılaştırarak ayırt eder.
• Çoklu seçici ve demultiplexer devrelerinde seçim hat sayısını hesaplar.
• Büyüklük karşılaştırıcı çıkışlarını verilen sayı çiftlerine uygulayarak belirler.
• Doğruluk tablosu hazırlayarak devrenin her giriş kombinasyonundaki çıkışlarını belgeler.
• Sadeleştirme ile kapı sayısının azaltılmasının devre güvenilirliğine etkisini irdeler.

Önemli noktalar

• Kombine lojik devrelerde bellek elemanı bulunmaz, çıkış yalnızca girişlerin o anki değerlerine bağlıdır.
• Kodlayıcı çok girişli, n çıkışlı (ikili kodlu) bir devredir; çözücü ise n girişli, 2^n çıkışlı bir devredir.
• Çoklu seçici, seçim girişlerine göre veri girişlerinden yalnızca birini tek çıkışa bağlar.
• Demultiplexer, çoklu seçicinin ters yönde çalışan karşılığıdır ve tek veriyi çok çıkışa dağıtır.
• Büyüklük karşılaştırıcı, iki sayı için büyüktür, eşittir ve küçüktür olmak üzere üç çıkış verir.
• Doğruluk tablosunda iki girişli bir devre için dört, üç girişli bir devre için sekiz satır bulunur.
• Devre tasarımında gereksiz kapı kullanmak maliyeti yükseltir ve arıza ihtimalini artırır.

Formüller ve kurallar

• Kodlayıcı kuralı: 2^n giriş varsa çıkış sayısı n kadardır.
• Çözücü kuralı: seçim girişi sayısı, çıkış sayısının kaçıncı kuvveti olduğunu belirler.
• Çoklu seçici kuralı: n seçim hattı 2^n veri girişini seçer.
• Yarım toplayıcı: toplam, iki girişin dışlamasıyla; elde, iki girişin ve işlemiyle elde edilir.
• Karşılaştırıcı kuralı: üç çıkıştan aynı anda yalnızca biri etkin olabilir.
• Minterm kuralı: değişkenlerin ikili ağırlıkları toplanarak minterm numarası bulunur.
• Çıkış yayılımı kuralı: bir kapı çıkışı, kendi düzeyinden yüksek düzeyde olmayan sınırlı sayıda girişe bağlanabilir.
• Öncelik kuralı: öncelikli kodlayıcıda çakışma halinde sırası en küçük giriş seçilir.

Sık yapılan hatalar

• Kodlayıcı ile çözücüyü ters adlandırmak: Kodlayıcıda çok giriş vardır ve etkin giriş n çıkışlı ikili kodla kodlanır; çözücüde ise n hatlı seçim kodu alınır ve 2^n çıkıştan biri etkinleşir. Bu iki devrenin giriş çıkış sayıları ters yöndedir.
• Çoklu seçicide seçim hattı sayısını eksik hesaplamak: Seçim hat sayısı, veri girişi sayısının 2 tabanındaki logaritmasına eşittir; 8 veri girişi için 3 hat gerekir. Eksik seçim hattı kullanılırsa veri girişlerinin bir bölümü hiçbir zaman seçilemez.
• Karşılaştırıcıda üç çıkışı da etkin saymak: Aynı anda yalnızca bir çıkış etkin olabilir. İki çıkışın birlikte etkin görünmesi genellikle kısa devre bağlantısından kaynaklanır, bu yüzden ölçümde tek bir hattın etkin olduğu doğrulanmalıdır.
• Doğruluk tablosunda satır atlamak: Giriş sayısı arttıkça doldurulması gereken satır sayısı iki katına çıkar. Eksik satır bırakıldığında devrenin o kombinasyondaki davranışı denetlenemez ve hata gözden kaçma riski doğar.
• Sadeleştirme yaparken işlevi bozmak: Kapı azaltmak için bazı terimler çıkarılırken devrenin gerçek çıkış değerleri değişebilir. Sadeleştirme sonrası doğruluk tablosu yeniden doldurulup ölçümle karşılaştırılmalıdır.
• Kombine devreyi sıralı devre sanmak: Saat sinyali veya geri besleme bağlantısı bulunmayan bir yapıda çıkışlar önceki durumdan etkilenmez. Bu ayrım yapılmazsa tasarım gereksiz yere bellek elemanıyla genişletilir.

Hızlı tekrar ipuçları

• Kodlayıcı ve çözücü şemalarını çizerken giriş tarafını üstte, çıkış tarafını altta göstermek göz karışıklığını azaltır.
• Doğruluk tablosunu ikili sırayla doldurun; sıra atlanan bir satır bütün sonraki satırları kaydırır.
• Çoklu seçici tasarımında veri girişlerini seçim kodu sırasına göre yerleştirin, ters sıra en sık yapılan hatadır.
• Devreyi ölçerken yalnızca tek çıkışın etkin olduğu giriş kombinasyonlarını seçin, böylece çıkışlar arası geçişleri izleyebilirsiniz.
• Aynı işlevi gerçekleştiren birden çok kapı düzeni varsa en az kapı sayısına sahip olanı seçin, arıza tespiti kolaylaşır.
• Devre çalışırken ölçüm cihazının ortak toprağı doğru bağlanmazsa tabloda beklenmeyen çıkış değerleri görülür.

Kendini dene

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.

Konu anlatımına dön · Hesap aç, ilerlemen kaydedilsin