10. SınıfBilgisayarla Devre Dizaynı
Bilgisayarla Devre Dizaynı · 10. Sınıf · Bilgisayarla Baskı Devre Çizimi
Bu bölümde kitaplıkta bulunmayan bir eleman için şema sembolü ve baskı ayak izini birlikte nasıl oluşturacağınızı öğreneceksiniz. Amaç, yeni bir parçayı hem şema tarafında hem de kart yerleşiminde kullanılabilir hâle getirmek ve iki tarafın da birbiriyle uyumlu çalışmasını sağlamaktır.
Bir elemanın ayak sayısını ve ayaklarının kart üzerindeki yerleşim düzenini bilmek yeterlidir. Ayrıca şema üzerinde referans adı ile ayak numarasını eşleştirmenin neden önemli olduğunu hatırlamak işinizi kolaylaştırır.
Ayak izi; elemanın kart üzerindeki ped düzenini, delik yerlerini ve dış sınırlarını tanımlayan kayıttır. Ayak aralığı; komşu ayak merkezleri arasındaki mesafedir ve parçanın standart ölçüsüdür. Gövde sınırı; parçanın gerçek gövdesinin kapladığı alanı gösteren çizgidir. Ayak numarası eşlemesi; şema sembolündeki her ayağın ayak izindeki doğru ped ile eşleştirilmesidir. Kütüphane kaydı; sembol, ayak izi ve üretici bilgisinin bir arada saklandığı kayıttır. Kontrol çizimi; yeni kaydın baskıya uygunluğunu doğrulayan ölçümlü çizimdir.
İki ayaklı basit bir direnç için ayak izi, iki ped ve bu pedlerin aralığından oluşur. Pedlerin merkezleri arasındaki mesafe, parçanın standart ayak aralığı kadardır. Yapılan kayıt, aynı tip bütün dirençlerde tekrar kullanılır.
Yeni bir eleman kaydı oluşturma adımları şunlardır. Birincisi, elemanın ayak sayısı ve sıralaması belirlenir. İkincisi, şema sembolü çizilir ve her ayağa numara verilir. Üçüncüsü, ayak izi tanımlanır; pedler aralığına göre yerleştirilir. Dördüncüsü, semboldaki numaralar ile ped numaraları eşleştirilir. Beşincisi, gövde sınırı ve referans adı için yer belirlenir. Altıncısı, kayıt kütüphaneye eklenir ve kontrol çizimi yapılır.
Sekiz ayaklı bir entegrenin kaydını ele alalım. Şema sembolünde sekiz ayrı ayak numarası bulunur; ayak izinde ise dört ped bir sıra, dört ped karşı sıra olacak biçimde iki yan hâlinde dizilir. Numaralandırma karşı hatlar şeklinde ilerler; yani birinci ped ile beşinci ped karşılıklıdır. Bu eşleme yanlış yapılırsa parça montajda ters bağlanır ve devre hiç çalışmaz.
| Kavram | Şema tarafındaki karşılığı | Kart tarafındaki karşılığı |
|---|---|---|
| Ayak | Numaralı bağlantı noktası | Numaralı ped |
| Değer | Yanına yazılan büyüklük | Montajda seçilen parçanın ölçüsü |
| Referans adı | Elemanın kimliği | Baskı yazısındaki ad |
| Gövde | Simge biçiminde gösterim | Gerçek gövde sınırı |
| Yön | Artı işareti ile belirtim | Ped üzerindeki işaret |
| Kutuplu eleman | Yönlü sembol | Asimetrik ped düzeni |
| Yeni kayıt | Sembol editörü | Ayak izi editörü |
Ayak numarasını eşleştirmeden kaydı kullanmak; semboldeki numara ile ped numarası uyuşmazsa kart montajda pin sıraları ters düşer ve devre hiç çalışmaz. Ayak aralığını yanlış ölçü almak; pedler komşu ayaklardan daha yakın ya da daha uzun yerleştirilirse parça oturmaz. Gövde sınırını çizmeyi unutmak; komşu elemanların gövdesi bu kayıtla çakışır ve montajda parçalar üst üste gelir. Yeni kaydı kontrol etmeden kütüphaneye eklemek; hatalı kayıt bir kez kitaplığa girerse bütün projelerde tekrarlanır.
Sembol ve ayak izi bir elemanın iki yüzüdür; biri şemada mantıksal gösterim, diğeri kart üzerindeki fiziksel yerleşimdir. Ayak numaralarının iki tarafında birebir eşleşmesi, kaydın doğru çalışmasının ön şartıdır. Ayak aralığı, gövde sınırı ve kontrol çizimi gözetilerek hazırlanan kayıt, kütüphaneye eklenir ve bütün projelerde güvenle kullanılır.
Üç ayaklı küçük bir anahtarın sembolünü çiz, ardından üç pedden oluşan ayak izini oluştur. Numaraları eşleştir, gövde sınırını çiz, kaydı kütüphaneye ekle ve aynı elemanı iki kopya hâlinde şemada kullanarak yerleşimin doğru çıktığını incele.
Sık kullanılan elemanların kılıfları, Packaging Tool üzerinden sembole atanır. Triyak TO220 kılıfında bacak sırası önemlidir; klemens kılıflarında orta bacak doğru tanımlanmalıdır. PRE-SQ1 trimpot ve 7SEG-56 gösterge kılıfları da bu adımla tanıtılır.
Kılıfı olmayan bir bobin için Package Category olarak Discrete Components, Package Type olarak Surface Mount, alt kategori olarak INDUCTORS seçilir. Kılıfa BOBIN3A adı verilir ve USERPKG kütüphanesine kaydedilir.
Sınavda: kılıf ekleme adımlarının sıralanması, triyak bacak sırasının önemi ve yeni kılıfın kaydedildiği kütüphane sorulabilir.
| Kavram | Açıklama |
|---|---|
| Sembolden ayak numarası ile ayak izindek | Sembolden ayak numarası ile ayak izindeki ped numarası birebir eşleşmelidir. |
| Ayak aralığı, parçanın standart ölçüsüdü | Ayak aralığı, parçanın standart ölçüsüdür ve ölçmeden alınmaz. |
| Gövde sınırı çizilmezse komşu elemanları | Gövde sınırı çizilmezse komşu elemanların yerleşimi çakışır. |
| Yeni kayıt kütüphaneye eklenmeden önce k | Yeni kayıt kütüphaneye eklenmeden önce kontrol çizimiyle doğrulanır. |
| Aynı kayıt bütün projelerde kullanıldığı | Aynı kayıt bütün projelerde kullanıldığı için hatası büyük alana yayılır. |
Bu bölümde kitaplıkta bulunmayan bir eleman için şema sembolü ve baskı ayak izini birlikte nasıl oluşturacağınızı öğreneceksiniz. Amaç, yeni bir parçayı hem şema tarafında hem de kart yerleşiminde kullanılabilir hâle getirmek ve iki tarafın da birbiriyle uyumlu çalışmasını sağlamaktır. Bir elemanın ayak sayısını ve…
Sembolden ayak numarası ile ayak izindeki ped numarası birebir eşleşmelidir.
Ayak numarasını eşleştirmeden kaydı kullanmak: Semboldaki numara ile ped numarası uyuşmazsa kart montajda pin sıraları ters düşer ve devre hiç çalışmaz. Numara eşlemesi kaydın zorunlu adımıdır. Ayak aralığını yanlış ölçü almak: Pedler komşu ayaklardan daha yakın ya da daha uzak yerleştirilirse parça oturmaz ve lehim…
Ayak izi = ped sayısı + ayak aralığı + gövde sınırı · Eşleme doğruysa şema numarası = ped numarası · Kütüphane kaydı = sembol + ayak izi + üretici bilgisi · Ped merkezleri arası mesafe = standart ayak aralığı
Yeni bir eleman için şema sembolü çizer Ayak izini ped düzeniyle birlikte tanımlar Sembol ayak numaraları ile ped numaralarını eşleştirir
Ayak izi kavramının tanımı olarak doğru olan hangisidir?
Doğru cevap: A) Elemanın kart üzerindeki ped düzenini ve delik yerini tanımlayan kayıt
Elemanın kart üzerindeki kavramı Sembol ve ayak izi oluşturma konusunun temel bir kavramıdır. Detaylar konu anlatımında verilmiştir.
Ayak numaraları sembol ile ped arasında eşleştirilmezse ne olur?
Doğru cevap: C) Parça montajda ters bağlanır ve devre çalışmaz
Parça montajda ters kavramı Sembol ve ayak izi oluşturma konusunun temel bir kavramıdır. Detaylar konu anlatımında verilmiştir.
Kütüphanede aynı parça için iki farklı ayak izi kaydı varsa ne yapılmalıdır?
Doğru cevap: A) Paket tipine göre doğru kayıt seçilmeli
Paket tipine göre kavramı Sembol ve ayak izi oluşturma konusunun temel bir kavramıdır. Detaylar konu anlatımında verilmiştir.
Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
Bilgisayarla Devre Dizaynı için çalışma yolu
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
Bu sayfa Sembol ve ayak izi oluşturma konusunun anlatımını, kazanımlarını ve örnek sorularını içerir. Konuyla ilgili tüm sorular için testi çöz, diğer konular için DersTeders ana sayfasına geçebilirsin.
Bu konuyu çalış: hesap aç, ilerlemen kaydedilsin.
Hesap aç