10. SınıfDevre dizayn
Komponent kitaplığı ve devre sembolleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Temel elektronik elemanların şema sembollerini tanır
- Sembol kitaplığından parça çağırır ve yerleştirir
- Referans adı ve değer bilgisini doğru yazar
- Kutuplu elemanların yönünü şemada belirtir
- Entegre gibi çok ayaklı elemanlarda ayak numaralarını kullanır
Önemli noktalar
- Her sembolün ayak numaraları vardır ve bağlantı bu numaralara göre kurulur.
- Kutuplu elemanların yeri şema aşamasında işaretlenmezse baskıda ters takılır.
- Referans adı ile değer bir arada yazılır; biri eksikse montaj yanılır.
- Aynı eleman için farklı semboller kullanmak şemayı okunamaz kılar.
- Kitaplıktan çağrılan parça, üretim dosyasında ayak iziyle eşleşmelidir.
Formüller ve kurallar
- Sembol = gövde + ayak numarası + referans adı
- Değer = ön ek + sayı + birim (10k, 100n, 4,7u)
- Kitaplık kaydı = sembol + ayak izi + üretici bilgisi
- Ayak numarasi yazilmadan bağlanti kurulamaz
- Kutuplu elemanın yönü besleme yönüyle uyumlu olmali
Sık yapılan hatalar
- Kutuplu elemanın yönünü ters yerleştirmek: Kutuplu kondansatör ya da diyot şemada ters çizilirse baskıda da aynı yönde çıkar; parça montaj edilemez ve ters beslenen kutuplu kondansatör ısınarak zarar görebilir.
- Ayak numarasını dikkate almadan bağlantı kurmak: Bağlantı sembolün görünen tarafına yapılmışsa bile ayak numarası farklıysa sinyal yanlış pine gider ve devre beklenmedik biçimde davranır.
- Değer birimini yazmamak: Büyüklüğün ohm mu mikrofarad mı olduğu anlaşılmaz; montajda yanlış parça seçilir ve ölçüm sonuçları hatalı yorumlanır.
- Aynı eleman için farklı sembol kullanmak: Şemada bir direnç dikdörtgenle, diğeri zikzakla gösterilirse okuyan kişi iki farklı parça sanır ve çizim güvenilirliğini yitirir.
- Kitaplıktan çağrılan parçayı ayak iziyle eşleştirmeden kullanmak: Sembol ile üretim bilgisi uyuşmazsa baskıda ayak aralıkları yanlış çıkar ve parça lehime oturmaz.
Hızlı tekrar ipuçları
- Sembolü yerleştirmeden önce ayak numaralarını bir kez gözden geçir; sonradan döndürmek numaraların yerini karıştırır.
- Kondansatör ve diyot gibi kutuplu elemanlarda yönü renkli bir notla işaretle.
- Değer yazımında binlik çarpanları kısaltma ile ver: k bin, M milyon, n nano, u mikro.
- Şema bitince kitaplık listesine bakarak her elemanın bir kez kullanıldığını doğrula.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Komponent kitaplığı ve devre sembolleri konusunun çözümlü sorularını çöz.