10. SınıfBiyoloji
Ekolojik Büyüklükler (Biyomlar) — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Biyom kavramını tanımlar.
- Başlıca karasal ve sucul biyomları sıralar.
- Biyom dağılımını belirleyen etkenleri açıklar.
- Biyomları bitki örtüsü ve iklimle ilişkilendirir.
Önemli noktalar
- Biyomlar iklime bağlı oluşan geniş yaşam bölgeleridir.
- Tropikal orman, savan, çöl, ılıman orman, tundra ve okyanus başlıca biyomlardır.
- Her biyomun kendine özgü tür toplulukları vardır.
- Tropikal yağmur ormanları karasal alanın küçük bir bölümünü kaplamasına rağmen türlerin büyük kısmını barındırır.
- Tundra'da ağaç bulunmaz; alçak sıcaklıklar ve kısa yaz nedeniyle permafrost yaygındır.
Formüller ve kurallar
- Biyomlar iklime bağlı oluşan geniş yaşam bölgeleridir.
- Tropikal orman, savan, çöl, ılıman orman, tundra ve okyanus başlıca biyomlardır.
- Her biyomun kendine özgü tür toplulukları vardır.
- Biyom = İklim + bitki örtüsü + bağlı hayvan topluluğu (geniş alan)
- Yağış azaldıkça örtü: orman → bozkır → çöl şeklinde seyrekleşir
Sık yapılan hatalar
- Biyomu yalnızca sıcaklıkla açıklamak: Yağış da en az sıcaklık kadar belirleyicidir.
- Tundrayı "çöl" ile karıştırmak: Tundrada donmuş toprak (permafrost) bulunur.
- Savanı orman sanmak: Savan, seyrek ağaçlı otlak alanıdır.
- Tropikal ormanı en geniş biyom sanmak: En geniş biyomlar okyanuslardır; karaların geniş kuşakları ise bozkır ve çöldür.
- Yaygın hata 5: Ekolojik Büyüklükler (Biyomlar) konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Biyomları yağış-sıcaklık grafiğiyle zihninde konumlandır.
- İklim değişikliğinin biyom sınırlarını kaydırdığını vurgula.
- Biyom sorularında önce iklim bilgisine bak; bitki örtüsü iklimin sonucudur.
- Akdeniz iklimi yaz kuraklığıyla tanımlanır; buna uyumlu bitkiler sedir, defne ve maki türüdür.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Ekolojik Büyüklükler (Biyomlar) konusunun çözümlü sorularını çöz.