Atık ve Çevrenin Korunması

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceğiz:

• «Atık ve Çevrenin Korunması» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.
• «Atık ve Çevrenin Korunması» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar.
• «Atık ve Çevrenin Korunması» konusundaki temel kavramları tanır ve açıklar.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Doğa Olayları ve Afetlere Hazırlık konusunu bilmen gerekir. Doğa Olayları ve Afetlere Hazırlık konusunu özetleyelim.

• «Doğa Olayları ve Afetlere Hazırlık» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.
• «Doğa Olayları ve Afetlere Hazırlık» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.

Atık ve Çevrenin Korunması Nedir?

Atık, artık olan her şeydir. Kullanılmayan kâğıt, kırık cam ve yemek artıkları atıktır. Atıkları ayırmak ve doğru yere atmak çevreyi korumamızı sağlar.

Temel bilgi: Kâğıt, cam, metal ve plastik geri dönüştürülebilir.

Bu konuyu öğrenirken şu noktalara dikkat ederiz: Geri dönüşüm, doğayı korumamıza yardım eder. Pilleri ve ilaçları eve atmayız, ayrı bir yere götürürüz.

Öğrenmemiz Gerekenler

• Kâğıt, cam, metal ve plastik geri dönüştürülebilir.
• Geri dönüşüm, doğayı korumamıza yardım eder.
• Pilleri ve ilaçları eve atmayız, ayrı bir yere götürürüz.
• Yemek artıklarından gübre yapılabilir.
• Su ve elektriği gereksiz yere kullanmayız.
• Geri dönüşüm kutularına başka atık karıştırmayız.
• Ağaçlara ve hayvanlara zarar vermeyelim.
• Denizlere ve nehirlere atık atmak çok yanlıştır.
• Kâğıtları iki yüzlü kullanarak daha az atık üretiriz.
• Okulda atıkları ayrı kutulara koyarız.
• Çevremizi temiz tutmak herkesin görevidir.
• Bitkileri sularken suyu israf etmeyelim.
• Doğayı korumak gelecekteki nesillere yardım etmektir.

Bu maddeleri örneklerle pekiştirelim. Yemek artıklarından gübre yapılabilir. Bu yüzden konuyu bir bütün olarak görmek gerekir.

Bir konuyu öğrenirken önce tanımı bilmek, sonra örnekleri incelemek ve en son kendi cümlenle anlatmayı denemek en doğru yoldur. Böylece bilgi kalıcı hâle gelir.

Örnekler

Okulda kâğıt, cam ve plastik atıklarını ne yaparsın? Çözüm: Atıkların cinslerine bakarsın. → Kâğıtları kâğıt kutusuna, camları cam kutusuna atarsın. → Kutuların üzerindeki yazıları kontrol edersin. Sonuç: Atıkları cinslerine göre ayırıp uygun kutulara atarsın.

Evde kullanılmış piller biriktiriyorsun. Ne yaparsın? Çözüm: Pillerin çöpe atılmasının zararlı olduğunu bilirsin. → Pilleri ayrı bir kutuya koyarsın. → Belediyenin topladığı uygun yere teslim edersin. Sonuç: Pilleri eve atmayıp uygun toplama yerine verirsin.

Yemek artıklarını ne yapmak en doğru? Çözüm: Artıkların çöpte çürüyerek koku yapacağını düşünürsün. → Bitkiler için kullanılabilecek olanları ayırırsın. → Toprakla karıştırıp gübre olarak değerlendirirsin. Sonuç: Bitkiler için kullanılabilecek artıkları ayırarak değerlendirirsin.

Sınıfta kâğıt israfını nasıl azaltırsın? Çözüm: Defterin son sayfasını boşuna kullanmayı bırakırsın. → Kâğıdın iki yüzlü kullanılabileceğini düşünürsün. → Yazdırma gerekiyorsa iki yüzlü yazdırır ve kâğıdı geri dönüşüme atarsın. Sonuç: Kâğıdı iki yüzlü kullanıp atıkları geri dönüşüme atarsın.

Denizlere ve nehirlere atık atmak çok yanlıştır. Konuyu pekiştirmek için her gün birkaç dakika çalışmak ve örnekleri tekrar çözmek yararlı olur. Zorlandığımız yerde konuyu baştan okumak da öğrenmeyi hızlandırır.

Çevremizi temiz tutmak herkesin görevidir. Böylece konu hem anlaşılır hem de kalıcı olur.

Basit Örnek

Önce basit bir örneğe bakalım.

Örnek 1: Okulda kâğıt, cam ve plastik atıklarını ne yaparsın?

Okulda kâğıt, cam ve plastik atıklarını ne yaparsın?

1. Atıkların cinslerine bakarsın.
2. Kâğıtları kâğıt kutusuna, camları cam kutusuna atarsın.
3. Kutuların üzerindeki yazıları kontrol edersin.

Cevap: Atıkları cinslerine göre ayırıp uygun kutulara atarsın.

İleri Örnek

Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.

Örnek 4: Sınıfta kâğıt israfını nasıl azaltırsın?Cevap anahtarı: 1) Doğru. Kâğıt, cam, metal ve plastik geri dönüştürülebilir. 2) Doğru. Geri dönüşüm, doğayı korumamıza yardım eder. 3) Doğru.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:

• Kitap ve Kitap Sevgisi Kitap ve Kitap Sevgisi konusunu özetleyelim.
• Doğa Olayları ve Afetlere Hazırlık Doğa Olayları ve Afetlere Hazırlık konusunu özetleyelim.
• Hikâye ve Şiirde Ana Fikir Hikâye ve Şiirde Ana Fikir konusunu özetleyelim.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

Bu örneği birlikte adım adım çözelim.

1. Atıkların cinslerine bakarsın.
2. Kâğıtları kâğıt kutusuna, camları cam kutusuna atarsın.
3. Kutuların üzerindeki yazıları kontrol edersin.

Cevap: Atıkları cinslerine göre ayırıp uygun kutulara atarsın.

Örnek 2: Evde kullanılmış piller biriktiriyorsun. Ne yaparsın?

Ne yaparsın?

1. Pillerin çöpe atılmasının zararlı olduğunu bilirsin.
2. Pilleri ayrı bir kutuya koyarsın.
3. Belediyenin topladığı uygun yere teslim edersin.

Cevap: Pilleri eve atmayıp uygun toplama yerine verirsin.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Öğrendiklerimizi Derinlemesine Hatırlayalım

Öğrendiğimiz bilgileri sıraya koyarak birlikte hatırlayalım.

Özet

• Atık ve Çevrenin Korunması konusunu özetleyelim.
• Atık, artık olan her şeydir.
• Kullanılmayan kâğıt, kırık cam ve yemek artıkları atıktır.
• Atıkları ayırmak ve doğru yere atmak çevreyi korumamızı sağlar.
• Bu konuda şunları öğreniriz: Kâğıt, cam, metal ve plastik geri dönüştürülebilir.

Sık Yapılan Hatalar

Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.

• Atıklar ayrılmaz — neden yanlış: Kâğıt, cam, metal ve plastiği ayırmak geri dönüşümü artırır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Her şey çöpe atılır — neden yanlış: Piller, ilaçlar ve camlar eve atılmaz; ayrı bir yere teslim edilir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Geri dönüşüm zararlıdır — neden yanlış: Geri dönüşüm ham madde ihtiyacını azaltır ve doğayı korur. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Nehirlere bir şey atmak sorun değildir — neden yanlış: Suya atık atmak canlıları öldürür ve suyu kirlendirir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.

1. Kâğıt, cam, metal ve plastik geri dönüştürülebilir. — doğru mu?
2. Geri dönüşüm, doğayı korumamıza yardım eder. — doğru mu?
3. Pilleri ve ilaçları eve atmayız, ayrı bir yere götürürüz. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Kâğir. 2) Doğru. 3) Doğru.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.