Dürüstlük ve Cömertlik

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceğiz:

• «Dürüstlük ve Cömertlik» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.
• «Dürüstlük ve Cömertlik» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar.
• «Dürüstlük ve Cömertlik» konusundaki temel kavramları tanır ve açıklar.
• «Dürüstlük ve Cömertlik» konusuyla ilgili örnekleri inceler ve kendi cümlesiyle anlatır.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Dostluk ve Güven konusunu bilmen gerekir. Dostluk ve Güven konusunu özetleyelim.

• «Dostluk ve Güven» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.
• «Dostluk ve Güven» konusunda verilen bilgileri sıralar ve özetler.
• «Dostluk ve Güven» konusuna ait kavramları çalışma kâğıdında uygular.

Dürüstlük ve Cömertlik Nedir?

Dürüstlük, doğruyu söylemek ve yalan söylememektir. Cömertlik ise elindekini başkalarıyla paylaşmaktır. Bu iki davranış birlikte yaşandığında herkes bize güvenir.

Temel bilgi: Yalan söylemek doğruyu söylemekten daha zordur.

Bu konuyu öğrenirken şu noktalara dikkat ederiz: Doğruyu söylemek bazen üzücüdür ama her zaman doğrudur. Kaybettiğimiz bir şeyi sahibine söylemek dürüstlüktür.

Öğrenmemiz Gerekenler

• Yalan söylemek doğruyu söylemekten daha zordur.
• Doğruyu söylemek bazen üzücüdür ama her zaman doğrudur.
• Kaybettiğimiz bir şeyi sahibine söylemek dürüstlüktür.
• Kardeşimizin eşyasını izinsiz kullanmak cömertlik değildir.
• Cömertlik paylaşmak ve başkasına yardım etmektir.
• Elimizde fazlasını başkasına vermek gönül rahatlığı verir.
• Bize verilen bir ikiliyi bozmak dürüst olmamaktır.
• Karşımızdaki kişinin duygusunu incitmemek de bir dürüstlüktür.
• Verilen sözü tutmak cömertlik değil ama güven verir.
• Kaybettiğimiz eşyayı sahibine geri vermek doğru davranıştır.
• Cömert olan kişi elindeki imkânı başkasıyla paylaşır.
• Dürüst davranmak dostlukların temelidir.

Bu maddeleri örneklerle pekiştirelim. Kardeşimizin eşyasını izinsiz kullanmak cömertlik değildir. Bu yüzden konuyu bir bütün olarak görmek gerekir.

Bir konuyu öğrenirken önce tanımı bilmek, sonra örnekleri incelemek ve en son kendi cümlenle anlatmayı denemek en doğru yoldur. Böylece bilgi kalıcı hâle gelir.

Örnekler

Sınıftaki bir arkadaşın kalemini kırdığını fark ediyorsun. Ne yaparsın? Çözüm: Kırdığını ve özür dilediğini anlarsın. → Kendisinin de yeni bir kalem vermesini söylersin. → Olayı arkadaşın annesine ya da öğretmene anlatmadan çözersin. Sonuç: Özür kabul eder ve kendisinin de bir kalem vermesini istersin.

Arkadaşın yanında iki tane elma var, senin bir tane. Ne yaparsın? Çözüm: Elmaların kimin olduğunu düşünürsün. → Kendi elmanı paylaşmak istersen arkadaşına sorarsın. → Arkadaşın isterse elmanı bölüşürsün. Sonuç: Arkadaşına sorup elmanı paylaşırsın.

Öğretmen soruyor: Derse sen girmedin. Ne söylersin? Çözüm: Annene sorup gerçeği öğrenirsin. → Doğruyu söylemeye karar verirsin. → Öğretmene gerçeği açıkça söylersin. Sonuç: Yalan yerine gerçeği söylersin.

Kardeşin hiç istemediği bir hediye almak istemiyor. Ne yaparsın? Çözüm: Hediyenin kimin için olduğunu sorarsın. → Bunu incitmemek için sevdiğin bir şey seçersin. → Gönül alıcı bir hediye vermek dürüst ve cömert bir davranıştır. Sonuç: Gönül alıcı bir hediye seçersin.

Karşımızdaki kişinin duygusunu incitmemek de bir dürüstlüktür. Konuyu pekiştirmek için her gün birkaç dakika çalışmak ve örnekleri tekrar çözmek yararlı olur. Zorlandığımız yerde konuyu baştan okumak da öğrenmeyi hızlandırır.

Cömert olan kişi elindeki imkânı başkasıyla paylaşır. Böylece konu hem anlaşılır hem de kalıcı olur.

Basit Örnek

Önce basit bir örneğe bakalım.

Örnek 1: Sınıftaki bir arkadaşın kalemini kırdığını fark ediyorsun.…

Sınıftaki bir arkadaşın kalemini kırdığını fark ediyorsun. Ne yaparsın?

1. Kırdığını ve özür dilediğini anlarsın.
2. Kendisinin de yeni bir kalem vermesini söylersin.
3. Olayı arkadaşın annesine ya da öğretmene anlatmadan çözersin.

Cevap: Özür kabul eder ve kendisinin de bir kalem vermesini istersin.

İleri Örnek

Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.

Örnek 4: Kardeşin hiç istemediği bir hediye almak istemiyor. Ne yapa…

Kardeşin hiç istemediği bir hediye almak istemiyor. Ne yaparsın?ilirsin:

• Cesaret ve Kahramanlık Cesaret ve Kahramanlık konusunu özet konusunu özetleyelim.
• Millî İrade ve Egemenlik Millî İrade ve Egemenlik konusunu özetleyelim.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

Bu örneği birlikte adım adım çözelim.

Örnek 2: Arkadaşın yanında iki tane elma var, senin bir tane. Ne yap…

Arkadaşın yanında iki tane elma var, senin bir tane. Ne yaparsın?

1. Elmaların kimin olduğunu düşünürsün.
2. Kendi elmanı paylaşmak istersen arkadaşına sorarsın.
3. Arkadaşın isterse elmanı bölüşürsün.

Cevap: Arkadaşına sorup elmanı paylaşırsın.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Öğrendiklerimizi Derinlemesine Hatırlayalım

Öğrendiğimiz bilgileri sıraya koyarak birlikte hatırlayalım.

Özet

• Dürüstlük ve Cömertlik konusunu özetleyelim.
• Dürüstlük, doğruyu söylemek ve yalan söylememektir.
• Cömertlik ise elindekini başkalarıyla paylaşmaktır.
• Bu iki davranış birlikte yaşandığında herkes bize güvenir.
• Bu konuda şunları öğreniriz: Yalan söylemek doğruyu söylemekten daha zordur.

Sık Yapılan Hatalar

Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.

• Yalan bazen gereklidir — neden yanlış: Yalan söylemek doğruyu söylemekten daha kolay olsa da uzun süreli dostluğu ve güveni bozar. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Cömertlik her şeyi vermektir — neden yanlış: Cömert olmak, elindekini paylaşmaktır; her eşyayı vermek gerekmez ve izinsiz kullanmak cömertlik değildir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Hoş görünmek dürüstlüktür — neden yanlış: Yalandan sonra ortaya çıkan bir sorun, başta söylenen doğrudan daha çok zarar verir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Kırılan eşya için susmak serbesttir — neden yanlış: Kaybettiğimiz veya kırdığımız bir eşyayı saklamak yerine sahibine söylemeliyiz. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.

1. Yalan söylemek doğruyu söylemekten daha zordur. — doğru mu?
2. Doğruyu söylemek bazen üzücüdür ama her zaman doğrudur. — doğru mu?
3. Kaybettiğimiz bir şeyi sahibine söylemek dürüstlüktür. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Yalan söylemek doğruyu söylemekten daha zordur. 2) Doğru. Doğruyu söylemek bazen üzücüdür ama her zaman doğrudur. 3) Doğru.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:

• Cesaret ve Kahramanlık Cesaret ve Kahramanlık konusunu özetleyelim.
• Dostluk ve Güven Dostluk ve Güven konusunu özetleyelim.
• Millî İrade ve Egemenlik Millî İrade ve Egemenlik konusunu özetleyelim.