Konu Anlatımı
Bu Derste Ne Öğreneceğiz?
Bu derste şunları öğreneceğiz:
- «Dostluk ve Güven» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.
- «Dostluk ve Güven» konusunda verilen bilgileri sıralar ve özetler.
- «Dostluk ve Güven» konusuna ait kavramları çalışma kâğıdında uygular.
- «Dostluk ve Güven» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.
Ön Bilgi
Bu konuyu anlamak için önce Metin Türleri konusunu bilmen gerekir. Masal hayal ürünüdür ve Bir varmış, bir yokmuş diye başlar; hikâye yaşanabilir olayları anlatır; şiir dizeler hâlinde, çoğunlukla kafiyeli biçimde yazılır.
- Masal, hikâye ve şiirin özelliklerini sıralar.
- Masal ile hikâyeyi ayırt eder.
- Şiirin dizeler hâlinde yazıldığını açıklar.
Dostluk ve Güven Nedir?
Dostluk, birbiriyle iyi olmayı, oyun oynamayı ve zor günde yardımlaşmayı öğrenmektir. Güven ise sözümüzde durduğumuz ve birbirimize verdiğimiz bilgileri gizli tutmamızdır.
Temel bilgi: Dost, bizimle oyun oynayan ve bizimle iyi olan kişidir.
Bu konuyu öğrenirken şu noktalara dikkat ederiz: Arkadaşımızı seçerken onun iyi niyetli olduğuna dikkat ederiz. Güven, bir kişinin sözünde durmasıdır.
Öğrenmemiz Gerekenler
- Dost, bizimle oyun oynayan ve bizimle iyi olan kişidir.
- Arkadaşımızı seçerken onun iyi niyetli olduğuna dikkat ederiz.
- Güven, bir kişinin sözünde durmasıdır.
- Bir arkadaşımıza verdiğimiz sırrı başkasına söylemeyiz.
- Dostlukta paylaşmayı ve sırayı beklemeyi öğreniriz.
- Bize kötülük yapmak isteyen kişiden uzak dururuz.
- Küçük bir iyilik yapmak dostluğu büyütür.
- Yalancılık dostluğa zarar verir, çünkü güven bozulur.
- Dostumuz üzgün olduğunda onu dinleriz.
- Yeni arkadaş edinmek önemlidir, çünkü herkesin farklı bir dünyası vardır.
- Sınıfa yeni gelen çocuğa yardım etmek dostluk örneğidir.
- Verilen sözü tutmak dostluğu korumanın en kolay yoludur.
Bu maddeleri örneklerle pekiştirelim. Bir arkadaşımıza verdiğimiz sırrı başkasına söylemeyiz. Bu yüzden konuyu bir bütün olarak görmek gerekir.
Bir konuyu öğrenirken önce tanımı bilmek, sonra örnekleri incelemek ve en son kendi cümlenle anlatmayı denemek en doğru yoldur. Böylece bilgi kalıcı hâle gelir.
Örnekler
Arkadaşın bir işi kırmış ve üzgün. Sana ne söylenmiştir? Çözüm: Arkadaşın üzgün olduğunu fark edersin. → Kırdığı için özür dilercesin. → Sana yeni bir tane verdiğini söylersin ve barışırsınız. Sonuç: Özür diler ve barışma yolunu ararsın.
Sınıfa yeni gelen çocuk yalnız oturuyor. Ne yaparsın? Çözüm: Çocuğun yanına gidip selam verirsin. → Kendini tanıtırsın ve birlikte oynayıp oynayacağını önerirsin. → Onu sınıfına katarsın ve yeni bir arkadaş edinirsin. Sonuç: Yanına gidip dostluk kurarsın.
Bir arkadaşın sana ait bir sırrı anlatmış. Bu sırla ne yaparsın? Çözüm: Sırrın kime ait olduğunu düşünürsün. → Sırrı başkasına anlatmamaya karar verirsin. → Güveni korumak için sırı saklarsın. Sonuç: Sırı kimseye anlatmaz ve güveni korursun.
Sahilde tanımadığın biri senden çok şey istiyor. Ne yaparsın? Çözüm: Kişinin neden istediğini sorgularsın. → Kendini korumak için yanından uzaklaşırsın. → Durumu bir büyüğüne anlatırsın. Sonuç: Uzaklaşır ve bir büyüğüne anlatırsın.
Yalancılık dostluğa zarar verir, çünkü güven bozulur. Konuyu pekiştirmek için her gün birkaç dakika çalışmak ve örnekleri tekrar çözmek yararlı olur. Zorlandığımız yerde konuyu baştan okumak da öğrenmeyi hızlandırır.
Sınıfa yeni gelen çocuğa yardım etmek dostluk örneğidir. Böylece konu hem anlaşılır hem de kalıcı olur.
| Davranış | Nasıl Yaparız? | Bize Kazandırdığı |
|---|
| Sözünde durmak | Söz verdiğimiz işi zamanında yaparız | Güvenimiz artar |
| Sır saklamak | Söylediği gizli bilgiyi başkasına anlatmayız | Onu koruduğumuzu gösteririz |
| Özür dilemek | Hatalı olduğumuzu kabul ederiz | Pişmanlığımızı gösteririz |
| Paylaşmak | Elimizdekini arkadaşımızla paylaşırız | Dostluğu büyütür |
Basit Örnek
Önce basit bir örneğe bakalım.
Örnek 1: Arkadaşın bir işi kırmış ve üzgün. Sana ne söylenmiştir?
Arkadaşın bir işi kırmış ve üzgün. Sana ne söylenmiştir?
- Arkadaşın üzgün olduğunu fark edersin.
- Kırdığı için özür dilercesin.
- Sana yeni bir tane verdiğini söylersin ve barışırsınız.
Cevap: Özür diler ve barışma yolunu ararsın.
İleri Örnek
Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.
Örnek 4: Sahilde tanımadığın biri senden çok şey istiyor. Ne yaparsı…
Sahilde tanımadığın biri senden çok şey istiyor. Ne yaparsın?Cevap anahtarı: 1) Doğru. Dost, bizimle oyun oynayan ve bizimle iyi olan kişidir. 2) Doğru. Arkadaşımızı seçerken onun iyi niyetli olduğuna dikkat ederiz. 3) Doğru. Güven, bir kişinin sözünde durmasıdır.
Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.
İlgili Konular
Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:
- Dürüstlük ve Cömertlik Dürüstlük ve Cömertlik konusunu özetleyelim.
- Metin Türleri Masal hayal ürünüdür ve Bir varmış, bir yokmuş diye başlar; hikâye yaşanabilir olayları anlatır; şiir dizeler hâlinde, çoğunlukla kafiyeli biçimde yazılır.
- Cesaret ve Kahramanlık Cesaret ve Kahramanlık konusunu özetleyelim.
Adım Adım Çözülmüş Örnekler
Bu örneği birlikte adım adım çözelim.
Sana ne söylenmiştir?
Arkadaşın bir işi kırmış ve üzgün. Sana ne söylenmiştir?
- Arkadaşın üzgün olduğunu fark edersin.
- Kırdığı için özür dilercesin.
- Sana yeni bir tane verdiğini söylersin ve barışırsınız.
Cevap: Özür diler ve barışma yolunu ararsın.
Örnek 2: Sınıfaparsın?
Ne yaparsın?
- Çocuğun yanına gidip selam verirsin.
- Kendini tanıtırsın ve birlikte oynayıp oynayacağını önerirsin.
- Onu sınıfına katarsın ve yeni bir arkadaş edinirsin.
Cevap: Yanına gidip dostluk kurarsın.
Kavram Karşılaştırma Tablosu
Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.
| Kavram | Ne ifade eder | Ayrımı |
|---|
| Dost | bizimle oyun oynayan ve bizimle iyi olan kişidir. | Dost, bizimle oyun oynayan ve bizimle iyi olan kişidir. |
| Güven | bir kişinin sözünde durmasıdır. | Güven, bir kişinin sözünde durmasıdır. |
Anahtar Bilgileri Not Edelim
Konuda akılda kalması gereken bilgileri kısa notlarla toparlayalım.
| Öğrendiğimiz bilgi | Günlük hayattan örneği |
|---|
| Dost, bizimle oyun oynayan ve bizimle iyi olan kişidir. | Arkadaşın bir işi kırmış ve üzgün. Sana ne söylenmiştir? |
| Arkadaşımızı seçerken onun iyi niyetli olduğuna dikkat ederiz. | Sınıfa yeni gelen çocuk yalnız oturuyor. Ne yaparsın? |
| Güven, bir kişinin sözünde durmasıdır. | Bir arkadaşın sana ait bir sırrı anlatmış. Bu sırla ne yaparsın? |
| Bir arkadaşımıza verdiğimiz sırrı başkasına söylemeyiz. | Sahilde tanımadığın biri senden çok şey istiyor. Ne yaparsın? |
Özet
- Dostluk ve Güven konusunu özetleyelim.
- Dostluk, birbiriyle iyi olmayı, oyun oynamayı ve zor günde yardımlaşmayı öğrenmektir.
- Güven ise sözümüzde durduğumuz ve birbirimize verdiğimiz bilgileri gizli tutmamızdır.
- Bu konuda şunları öğreniriz: Dost, bizimle oyun oynayan ve bizimle iyi olan kişidir.
- Arkadaşımızı seçerken onun iyi niyetli olduğuna dikkat ederiz.
Sık Yapılan Hatalar
Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.
- Güven yalnızca bir duygu değildir — neden yanlış: Güveni sözümüzde durmak, sır saklamak ve verdiğimiz sözü tutmakla gösteririz. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- Sırı anlatmak sorun değildir — neden yanlış: Bir arkadaşımızın bize söylediği sır başkasına anlatılırsa dostluğa büyük zarar verir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- Herkes güvenilirdir — neden yanlış: Tanımadığımız kişilere kişisel bilgilerimizi vermeyelim ve kendimizi korumayı bilelim. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- Dostlar hiç kavgalaşmaz — neden yanlış: Dostlar arada kısa bir kavga edebilir, ama özür dilerik barışmak isterler. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
Kendini Dene
Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.
- Dost, bizimle oyun oynayan ve bizimle iyi olan kişidir. — doğru mu?
- Arkadaşımızı seçerken onun iyi niyetli olduğuna dikkat ederiz. — doğru mu?
- Güven, bir kişinin sözünde durmasıdır. — doğru mu?
Cevap anahtarı: 1) Doğru. 2) Doğru. 3) Doğru. Güven, bir kişinin sözünde durmasıdır.
Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.
