Konu Anlatımı
Bu Derste Ne Öğreneceğiz?
Bu derste şunları öğreneceğiz:
- «Veriye Dayalı Karar Verme» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.
- «Veriye Dayalı Karar Verme» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar.
- «Veriye Dayalı Karar Verme» konusundaki temel kavramları tanır ve açıklar.
Ön Bilgi
Bu konuyu anlamak için önce Veriyle Çalışma konusunu bilmen gerekir. Veriyle Çalışma konusunu özetleyelim.
- «Veriyle Çalışma» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.
- «Veriyle Çalışma» konusunda verilen bilgileri sıralar ve özetler.
- «Veriyle Çalışma» konusuna ait kavramları çalışma kâğıdında uygular.
Veriye Dayalı Karar Verme Nedir?
Veriye dayalı karar vermek, topladığımız bilgileri inceleyerek bir seçim yapmaktır. Hangi oyunun oynanacağına veya kaç kişiyle oyun oynayacağımıza verileri bakarak karar veririz, kararımızın gerekçesini açıklarız.
Temel bilgi: Veriye dayalı karar, toplanan bilgilere bakarak verilir.
Bu konuyu öğrenirken şu noktalara dikkat ederiz: Karar vermeden önce verileri toplarız. Verileri tabloya yazarak karşılaştırmak kolaylaşır.
Öğrenmemiz Gerekenler
- Veriye dayalı karar, toplanan bilgilere bakarak verilir.
- Karar vermeden önce verileri toplarız.
- Verileri tabloya yazarak karşılaştırmak kolaylaşır.
- En çok tercih edilen seçeneği biliriz.
- En az tercih edilen seçeneği de biliriz.
- Bazı kararları birlikte vermek herkesin fikrini gösterir.
- Veriye dayalı karar, keyfî karardan daha açıklayıcıdır.
- Karar verirken seçimimizin nedenini açıklarız.
- Grafiğe bakarak karar vermek hızlı bir yoldur.
- Topladığımız veri, kararımızı paylaşmamızı sağlar.
- Karar sonrasında yeni veriler toplayabiliriz.
- Farklı veriler farklı kararları doğurabilir.
- Herkesin görüşü alınarak veri toplanabilir.
- Veriye dayalı karar, her seçeneğin neden seçildiğini göstermeyi kolaylaştırır.
Bu maddeleri örneklerle pekiştirelim. En çok tercih edilen seçeneği biliriz. Bu yüzden konuyu bir bütün olarak görmek gerekir.
Bir konuyu öğrenirken önce tanımı bilmek, sonra örnekleri incelemek ve en son kendi cümlenle anlatmayı denemek en doğru yoldur. Böylece bilgi kalıcı hâle gelir.
Örnekler
Sınıfınızda hangi oyunun oynanacağına nasıl karar verirsiniz? Çözüm: Her öğrenciye oyunları sor. → Cevapları say ve tabloya yaz. → En çok istenen oyunu seç. Sonuç: Oyunları sorup cevapları tabloya yazar, en çok oynanmak istenen oyunu seçeriz.
Sınıftaki en çok kitap okuyan öğrenciyi nasıl bulursunuz? Çözüm: Her öğrenciden okuduğu kitap sayısını sor. → Sayıları tabloya yaz. → En yüksek sayıyı bul. Sonuç: Okunan kitap sayılarını sorup tabloya yazar, en yüksek sayının olduğu öğrenciyi en çok okuyan olarak buluruz.
Veriye dayalı bir karar verirken neyi açıklamalıyız? Çözüm: Hangi seçeneği seçtiğini söyle. → Hangi veriyi kullandığını göster. → Gerekçeni yaz. Sonuç: Hangi seçeneği seçtiğimizi ve bu seçimde hangi veriyi kullandığımızı açıklarız.
Grafikte en yüksek çubuk hangi seçeneği gösteriyorsa ne yaparsın? Çözüm: Grafiği incele. → En yüksek çubuğun başlığını oku. → O seçeneği tercih et. Sonuç: Grafikte en yüksek çubuğun başlığı, en çok tercih edilen seçeneği gösterir ve bizim tercihimiz o olur.
Karar verirken seçimimizin nedenini açıklarız. Konuyu pekiştirmek için her gün birkaç dakika çalışmak ve örnekleri tekrar çözmek yararlı olur. Zorlandığımız yerde konuyu baştan okumak da öğrenmeyi hızlandırır.
Karar sonrasında yeni veriler toplayabiliriz. Böylece konu hem anlaşılır hem de kalıcı olur.
| Karar | Veriye Nasıl Bakarız? | Karar Sonucu |
|---|
| Hangi oyun oynanacak? | Her öğrenciye oyunları sorup sayarız | En çok istenen oyunu oynarız |
| Sıra kimde? | Yarışma sonuçlarını sıralarız | Birinciyi ilan ederiz |
| Sınıf ikiye bölünecek mi? | Öğrenci sayısını sayarız | Sınıfı iki gruba ayırırız |
| Hangi meyve alınacak? | Hangi meyveyi kaç kişinin istediğini sayarız | En çok istenen meyveyi alırız |
Basit Örnek
Önce basit bir örneğe bakalım.
Örnek 1: Sınıfınızda hangi oyunun oynanacağına nasıl karar verirsini…
Sınıfınızda hangi oyunun oynanacağına nasıl karar verirsiniz?
- Her öğrenciye oyunları sor.
- Cevapları say ve tabloya yaz.
- En çok istenen oyunu seç.
Cevap: Oyunları sorup cevapları tabloyaCevap anahtarı: 1) Doğru. Veriye dayalı karar, toplanan bilgilere bakarak verilir. 2) Doğru. Karar vermeden önce verileri toplarız. 3) Doğru.
Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.
İlgili Konular
Bu konuyu öğrenirken şu başlıkları da aklında tut. Sorulara geçerken bunlara bakman işine yarar.
- «Veriye Dayalı Karar Verme» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.
- «Veriye Dayalı Karar Verme» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar.
- «Veriye Dayalı Karar Verme» konusundaki temel kavramları tanır ve açıklar.
İleri Örnek
Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.
Örnek 4: Grafikte en yüksek çubuk hangi seçeneği gösteriyorsa ne yap…
Grafikte en yüksek çubuk hangi seçeneği gösteriyorsa ne yaparsın?
- Grafiği incele.
- En yüksek çubuğun başlığını oku.
- O seçeneği tercih et.
Cevap: Grafikte en yüksek çubuğun başlığı, en çok tercih edilen seçeneği gösterir ve bizim tercihimiz o olur.
Adım Adım Çözülmüş Örnekler
Bu örneği birlikte adım adım çözelim.
Cevap: Oyunları sorup cevapları tabloya yazar, en çok oynanmak istenen oyunu seçeriz.
Örnek 2: Sınıftaki en çok kitap okuyan öğrenciyi nasıl bulursunuz?
- Her öğrenciden okuduğu kitap sayısını sor.
- Sayıları tabloya yaz.
- En yüksek sayıyı bul.
Cevap: Okunan kitap sayılarını sorup tabloya yazar, en yüksek sayının olduğu öğrenciyi en çok okuyan olarak buluruz.
Kavram Karşılaştırma Tablosu
Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.
| Kavram | Ne ifade eder | Ayrımı |
|---|
| Veriye dayalı karar | toplanan bilgilere bakarak verilir. | Veriye dayalı karar, toplanan bilgilere bakarak verilir. |
| Veriye dayalı karar, toplanan bilgilere bakarak verilir. | Veriye dayalı karar, toplanan bilgilere bakarak verilir. | Veriye dayalı karar, toplanan bilgilere bakarak verilir. |
| Karar vermeden önce verileri toplarız. | Veriye dayalı karar, toplanan bilgilere bakarak verilir. | Veriye dayalı karar, toplanan bilgilere bakarak verilir. |
| Verileri tabloya yazarak karşılaştırmak kolaylaşır. | Karar vermeden önce verileri toplarız. | Karar vermeden önce verileri toplarız. |
| En çok tercih edilen seçeneği biliriz. | En çok tercih edilen seçeneği biliriz. | En çok tercih edilen seçeneği biliriz. |
| En az tercih edilen seçeneği de biliriz. | En çok tercih edilen seçeneği biliriz. | En çok tercih edilen seçeneği biliriz. |
Ölçü ve Birimler
Bu derste geçen sayıları ve birimleri görelim.
| Öğrendiğimiz bilgi | Günlük hayattan örneği |
|---|
| Veriye dayalı karar, toplanan bilgilere bakarak verilir. | Sınıfınızda hangi oyunun oynanacağına nasıl karar verirsiniz? |
| Karar vermeden önce verileri toplarız. | Sınıftaki en çok kitap okuyan öğrenciyi nasıl bulursunuz? |
| Verileri tabloya yazarak karşılaştırmak kolaylaşır. | Veriye dayalı bir karar verirken neyi açıklamalıyız? |
| En çok tercih edilen seçeneği biliriz. | Grafikte en yüksek çubuk hangi seçeneği gösteriyorsa ne yaparsın? |
Özet
- Veriye Dayalı Karar Verme konusunu özetleyelim.
- Veriye dayalı karar vermek, topladığımız bilgileri inceleyerek bir seçim yapmaktır.
- Hangi oyunun oynanacağına veya kaç kişiyle oyun oynayacağımıza verileri bakarak karar veririz, kararımızın gerekçesini açıklarız.
- Bu konuda şunları öğreniriz: Veriye dayalı karar, toplanan bilgilere bakarak verilir.
- Karar vermeden önce verileri toplarız.
Sık Yapılan Hatalar
Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.
- Veriye bakmadan karar vermek — neden yanlış: Veri toplamadan verilen kararın gerekçesi yoktur. Kararın dayandığı veriyi göstermek gerekir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- En çok ile en azı karıştırmak — neden yanlış: En çok tercih edilen seçenek çoğunluğa uygundur. En az tercih edilen seçenek ise çoğunluğun beğenmediği seçenektir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- Kendi isteğimizi veri diye göstermek — neden yanlış: Veri, sayılar ve ölçümlerle desteklenmelidir. Beğenmediğimiz seçeneği veri gibi göstermek yanlıştır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- Kararı gerekçesiz bırakmak — neden yanlış: Karar verirken neden o seçeneği seçtiğimizi veriyle açıklamak gerekir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
Kendini Dene
Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.
- Veriye dayalı karar, toplanan bilgilere bakarak verilir. — doğru mu?
- Karar vermeden önce verileri toplarız. — doğru mu?
- Verileri tabloya yazarak karşılaştırmak kolaylaşır. — doğru mu?
Cevap anahtarı: 1) Doğru. 2) Doğru. Karar vermeden önce verileri toplarız. 3) Doğru.
Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.
