Uzunluk ve Kütle Ölçme

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceğiz:

• «Uzunluk ve Kütle Ölçme» konusuna ait kavramları çalışma kâğıdında uygular.
• «Uzunluk ve Kütle Ölçme» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.
• «Uzunluk ve Kütle Ölçme» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar.
• «Uzunluk ve Kütle Ölçme» konusundaki temel kavramları tanır ve açıklar.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Ritmik Sayma konusunu bilmen gerekir. Ritmik Sayma konusunu özetleyelim.

• «Ritmik Sayma» konusundaki bilgileri günlük hayatında nasıl kullandığını gösterir.
• «Ritmik Sayma» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.
• «Ritmik Sayma» konusunda verilen bilgileri sıralar ve özetler.

Uzunluk ve Kütle Ölçme Nedir?

Uzunluk ve kütle, nesneleri ölçmemizi sağlayan iki büyüklüktür. Uzunluğu metre, santimetre ve kilometre gibi birimlerle, kütleyi kilogram, gram ve ton gibi birimlerle ölçeriz. Her ölçünün kendi birimi vardır.

Temel bilgi: Uzunluk, bir nesnenin bir uçtan diğerine olan uzaklığıdır.

Bu konuyu öğrenirken şu noktalara dikkat ederiz: Kütle, bir nesnede bulunan maddenin miktarıdır. Uzunluk ölçüleri uzunluk, yükseklik, genişlik gibi adlarla anılır.

Öğrenmemiz Gerekenler

• Uzunluk, bir nesnenin bir uçtan diğerine olan uzaklığıdır.
• Kütle, bir nesnede bulunan maddenin miktarıdır.
• Uzunluk ölçüleri uzunluk, yükseklik, genişlik gibi adlarla anılır.
• Kütle ölçüsü günlük hayatta ağırlık olarak da söylenir.
• Uzunluk için metre, santimetre ve kilometre birimleri kullanılır.
• Kütle için kilogram, gram ve ton birimleri kullanılır.
• Bir kilogram bin gramdır.
• Bir metre yüz santimetredir.
• Cetvel uzunluk ölçmek için kullanılır.
• Tartı kütle ölçmek için kullanılır.
• Kilometre uzun mesafeler için kullanılan birimdir.
• Aynı nesnenin uzunluğu ile kütlesi farklı değerlerle ölçülür.

Bu maddeleri örneklerle pekiştirelim. Kütle ölçüsü günlük hayatta ağırlık olarak da söylenir. Bu yüzden konuyu bir bütün olarak görmek gerekir.

Bir konuyu öğrenirken önce tanımı bilmek, sonra örnekleri incelemek ve en son kendi cümlenle anlatmayı denemek en doğru yoldur. Böylece bilgi kalıcı hâle gelir.

Örnekler

Kitabın uzunluğunu nasıl ölçeriz? Çözüm: Kitabı düz bir zemine yerleştir. → Cetvelin sıfırını kitabın bir ucuna getir. → Diğer ucundaki sayıyı oku ve birimiyle birlikte yaz. Sonuç: Kitabın uzunluğunu santimetre cinsinden ölçer ve sonucu birimle birlikte yazarız.

Elmaların kütlesini hangi aletle ölçeriz? Çözüm: Ne ölçmek istediğimizi düşün. → Elmaların kütlesi olduğunu fark et. → Uygun aleti seç ve ölç. Sonuç: Elmaların kütlesi teraziyle ölçülür ve kilogram cinsinden söylenir.

1 kilogram kaç gramdır? Çözüm: Kilogram ile gram arasındaki bağı hatırla. → Bağıntıyı yaz. → Sonucu söyle. Sonuç: 1 kilogram 1000 gramdır.

Kapıdan eve olan mesafeyi hangi birimle ölçeriz? Çözüm: Mesafenin uzunluğunu düşün. → Kısa bir mesafe olmadığını gör. → Uygun birimi seç. Sonuç: Kapıdan eve olan mesafe kilometre cinsinden ölçülür, çünkü bu mesafe kısa değildir.

Bir metre yüz santimetredir. Konuyu pekiştirmek için her gün birkaç dakika çalışmak ve örnekleri tekrar çözmek yararlı olur. Zorlandığımız yerde konuyu baştan okumak da öğrenmeyi hızlandırır.

Kilometre uzun mesafeler için kullanılan birimdir. Böylece konu hem anlaşılır hem de kalıcı olur.

Basit Örnek

Önce basit bir örneğe bakalım.

Örnek 1: Kitabın uzunluğunu nasıl ölçeriz?

Kitabın uzunluğunu nasıl ölçeriz?

1. Kitabı düz bir zemine yerleştir.
2. Cetvelin sıfırını kitabın bir ucuna getir.
3. Diğer ucundaki sayıyı oku ve birimiyle birlikte yaz.

Cevap: Kitabın uzunluğunu santimetre cinsinden ölçer ve sonucu birimle birlikte yazarız.

İleri Örnek

Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.

Örnek 4: Kapıdan eve olan mesafeyi hangi birimle ölçeriz?Cevap anahtarı: 1) Doğru. Uzunluk, bir nesnenin bir uçtan diğerine olan uzaklığıdır. 2) Doğru. Kütle, bir nesnede bulunan maddenin miktarıdır. 3) Doğru.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:

• Toplama ve Çıkarma İşlemlerini Çözümleme Toplama ve Çıkarma İşlemlerini Çözümleme konusunu özetleyelim.
• Ritmik Sayma Ritmik Sayma konusunu özetleyelim.
• Toplama ve Çıkarma İşlemlerinde Eşitlik Toplama ve Çıkarma İşlemlerinde Eşitlik konusunu özetleyelim.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

Bu örneği birlikte adım adım çözelim.

Kitabın uzunluğunu nasıl ölçeriz?

1. Kitabı düz bir zemine yerleştir.
2. Cetvelin sıfırını kitabın bir ucuna getir.
3. Diğer ucundaki sayıyı oku ve birimiyle birlikte yaz.

Cevap: Kitabın uzunluğunu santimetre cinsinden ölçer ve sonucu birimle birlikte yazarız.

Örnek 2: Elmaların kütlesini hangi aletle ölçeriz?

1. Ne ölçmek istediğimizi düşün.
2. Elmaların kütlesi olduğunu fark et.
3. Uygun aleti seç ve ölç.

Cevap: Elmaların kütlesi teraziyle ölçülür ve kilogram cinsinden söylenir.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Ölçü ve Birimler

Bu derste geçen sayıları ve birimleri görelim.

Özet

• Uzunluk ve Kütle Ölçme konusunu özetleyelim.
• Uzunluk ve kütle, nesneleri ölçmemizi sağlayan iki büyüklüktür.
• Uzunluğu metre, santimetre ve kilometre gibi birimlerle, kütleyi kilogram, gram ve ton gibi birimlerle ölçeriz.
• Her ölçünün kendi birimi vardır.
• Bu konuda şunları öğreniriz: Uzunluk, bir nesnenin bir uçtan diğerine olan uzaklığıdır.

Sık Yapılan Hatalar

Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.

• Uzunluğu kilogramla ölçmek — neden yanlış: Kilogram bir kütle birimidir. Uzunluk ölçüsü metre, santimetre gibi birimlerle verilir; ikisi karıştırılamaz. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Kütleyi metreyle ölçmek — neden yanlış: Metre uzunluk birimidir. Bir nesnenin içindeki madde miktarı ise kilogram ya da gramla ölçülür. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Birimi yazmayı unutmak — neden yanlış: Yalnızca sayı söylemek ölçüyü anlatmaz. 5 metre ile 5 kilogram birbirinden çok farklı ölçüleri gösterir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Bir kilogramı yüz gram sanmak — neden yanlış: Bir kilogram bin gramdır. Yüz gram yalnızca kilogramın onda birine karşılık gelir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.

1. Uzunluk, bir nesnenin bir uçtan diğerine olan uzaklığıdır. — doğru mu?
2. Kütle, bir nesnede bulunan maddenin miktarıdır. — doğru mu?
3. Uzunluk ölçüleri u?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Uklığıdır. 2) Doğru. 3) Doğru.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.