Konu Anlatımı
Bu Derste Ne Öğreneceğiz?
Bu derste şunları öğreneceğiz:
- Acil durum çantasının içinde neler olması gerektiğini söyleriz.
- Yangın, deprem ve selde neler yapılması gerektiğini sıralarız.
- Acil durum telefon numaralarını tanırız.
- Sakin kalmamız gerektiğini ve nedenlerini açıklarız.
- Toplanma alanının önemini anlatırız.
Ön Bilgi
Bu konuyu anlamak için önce Temel Trafik Kurallarımız konusunu bilmen gerekir. Trafik kuralları, yolda yürüyen herkesin canını korumak için konmuştur.
- Trafik ışıklarının renklerine göre anlamını söyleriz.
- Yaya geçidinden geçmenin doğru yolunu uygularız.
- Sağdan ve soldan önce sağa bakma kuralını uygularız.
Acil Durum Nedir?
Beklemediğimiz bir anda ortaya çıkan ve bize ya da çevremize zarar verebilecek duruma acil durum deriz. Yangın, deprem, sel, fırtına ve kaza acil durumlardır. Bu durumlar her an olabilir.
Acil durumda panik yapmak işleri zorlaştırır. Oysa sakin kalmak en doğru ilk adımdır. Sakin olan kişi düşünebilir, doğru kararı verebilir ve başkalarına yardım edebilir.
Acil Durum Telefon Numaraları
Acil durumda arayacağımız numaraları bilmemiz gerekir. Bu numaraları ezberlemek çok önemlidir.
| Numara | Kimi Ararız? | Ne Zaman Ararız? |
|---|
| 110 | İtfaiye | Yangın olduğunda |
| 112 | Ambulans | Yaralanma veya hasta olduğunda |
| 155 | Polis | Suç, hırsızlık veya kaza olduğunda |
Bu üç numarayı karıştırmamak çok önemlidir. Yanlış numarayı ararsak yardım geç gelir.
Yangında Ne Yapmalıyız?
- Önce panik yapmayız, kendimizi toparlarız.
- Alev içine girmeyiz. Yangın çok hızlı büyüyebilir.
- 110'u ararız ve adresimizi söyleriz.
- Islak bir bezi burnumuza ve ağzımıza koyarız, eğilerek yürürüz.
- Kapı sıcak değilse açmayı deneriz, sıcaksa açmaya çalışmayız.
- Asansörü kullanmayız. Merdivenlerden ineriz.
- Toplanma alanına gideriz ve öğretmenimizi bekleriz.
Su ve köpükle söndürmeye çalışmak, küçük bir yangında işe yarar. Ancak büyük yangında kendimizi korumak her şeyden önce gelir.
Depremde Ne Yapmalıyız?
Deprem kısa sürer ama yıkım büyüktür. Deprem anında şu adımlar izlenir:
- Sarsıntı başlar. Sağlam bir yere sığınırız, asılı eşyalardan uzak dururuz.
- Sarsıntı biter. Hemen asansöre binmeyiz ve binadan çıkmaya çalışmayız.
- İçeride kalır ve düşen eşyalardan uzak dururuz.
- Sarsıntı tamamen kesildikten sonra binadan yavaşça çıkarız.
- Açık bir alana çıkarıp toplanma noktasına gideriz.
- Doğal afeti bildirmek için 155'i ararız.
Depremde cep telefonu ve elektrik gereksiz yere kullanılmaz; sadece acil durumda aranır.
Sel ve Fırtınada
Sel ve taşkın durumunda su birikmiş yollara girilmez. Akıntıya yaklaşılmaz. Yüksek yerlere çıkılır. Sel suyunun çok hızlı ve derin olabileceği unutulmaz.
Fırtınada ağaçların altında durulmaz, tabela ve direklere yaklaşılmaz. Eve sığınılır.
Acil Durum Çantası
Evde hazır bulundurulması gereken bir çanta vardır. İçinde neler olmalıdır?
- Su şişesi ve küçük paket atıştırmalıklar.
- El feneri ve yedek piller.
- İlk yardım çantası.
- Powerbank ve şarj kablosu.
- Islık ve düdük. Islık sesi insana ulaşır, ses geç duyulmaz.
- küçük ıslak bez ve battaniye.
Çanta kolay erişilebilir bir yerde, kapının yakınında tutulmalıdır.
Adım Adım: Toplanma Alanı
- Bilinen ve güvenli toplanma alanı öğrenilir.
- Sınıfta bu alanın adı ve yeri not edilir.
- Afet sonrası bu alana sakin biçimde gidilir.
- Alanda hiçbir koşulda oyun oynanmaz, arkadaş aranmaz.
- Öğretmene gidilir, sıra beklenir ve sakin durulur.
Örnek: Doğru Karar
Örnek 1: Okulda yangın çıktığında asansörle aşağı inmeye çalışırsan ne olur?
Çözüm: Asansör yangın sırasında kullanılmaz; elektrik kesildiğinde asansörde kalınır. Merdivenlerden inilir.
Örnek 2: Deprem sarsıntısı bittiğinde herkesin ilk yapması gereken nedir?
Çözüm: Asansöre binilmez, binadan hemen çıkılmaz. Önce sakin olunur, sonra yavaşça çıkılır.
Günlük Yaşam Bağlantısı
Evimizde de acil durum çantası hazırlamak bizim işimizdir. Aile büyükleriyle birlikte çantayı hazırlarız. Okulda ve evde aynı toplanma yöntemi kullanılır. Bu hazırlık, afet günü panik yapmamızı engeller.
Basit Örnek
Önce basit bir örneğe bakalım.
Örnek 1: Doğru Numara Seçimi
Sınıf arkadaşınız merdivenden düşüp kolunu kırmıştır. Hangi numarayı aramalısınız? Neden?
- Adım 1: Durumun ne olduğunu belirleriz: yaralanma ve sakatlık söz konusudur.
- Adım 2: Yaralanma için aranan numara 112'dir; 112 ambulans ekibini yollar.
- Adım 3: Kapıyı açık bırakır, sakin biçimde bekleriz ve acil çantayı hazırlarız.
Cevap: 112 numarası aranmalıdır. 112 ambulans ekibini yollar, 155 kaza için, 110 ise yangın içindir.
İleri Örnek
Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.
Örnek 4: Deprem Anında
Deprem sarsıntısı başladı. Sınıftasınız ve koridor daralmış durumda. Neler yapmalısınız?
- Adım 1: Sarsıntı başında sıraların altına eğilir ve masa, dolap gibi eşyalardan uzak dururuz.
- Adım 2: Pencerelerden ve kapılardan uzaklaşır, sarsıntı bitene kadar yerimizde kalırız.
- Adım 3: Sarsıntı bittikten sonra merdivenlerden yavaşça inip toplanma alanına gideriz.
Cevap: Sarsıntı sırasında hiçbir yere koşulmaz, masaların altına sığınılır ve düşen eşyalardan uzak durulur. Sarsıntı bitince yavaşça çıkılır.
Kavram Karşılaştırma Tablosu
Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.
| Kavram | Ne ifade eder | Ayrımı |
|---|
| 110 | itfaiye (yangın). 112: ambulans (yaralanma). 155: polis (kaza ve güvenlik). | |
| Deprem sırası | sığın → bekle → yavaş çık → toplanma alanı. | |
| Yangında çıkış | ıslak bez → eğil → merdiven → toplanma alanı. | Yangında alev içine girilmez, asansör kullanılmaz ve ıslak bezi yüzün önüne tutarak eğilerek yürünür. |
| Acil çanta içeriği | su, atıştırmalık, el feneri, ilk yardım, düdük, battaniye. | Acil durumda ilk adım sakin olmaktır; sakin kişi düşünebilir ve doğru karar verebilir. |
| Toplanma alanı kuralı | koşma, oynama, sıra bekle. | Evde acil durum çantası hazır bulundurulmalı ve sınıfın toplanma alanı öğrenilmelidir. |
Dersten Öğrendiklerimizi Gözden Geçirelim
Bu derste öğrendiklerimizi ve yaşamdan karşılıklarını birlikte görelim.
| Öğrendiğimiz bilgi | Günlük hayattan örneği |
|---|
| Acil durumda ilk adım sakin olmaktır; sakin kişi düşünebilir ve doğru karar verebilir. | Sınıf arkadaşınız merdivenden düşüp kolunu kırmıştır. Hangi numarayı aramalısınız? Neden? |
| Acil durum numaraları 110 itfaiye, 112 ambulans ve 155 polis olarak ezberlenmelidir. | Evde yangın çıktığını duydunuz. Duman çok yoğun. Hangi adımları sırayla izlemelisiniz? |
| Yangında alev içine girilmez, asansör kullanılmaz ve ıslak bezi yüzün önüne tutarak eğilerek yürünür. | Ailenizle birlikte acil durum çantası hazırlayacaksınız. Çantaya konacak beş eşyayı ve her birinin neden gerekli olduğunu yazınız. |
| Depremde sarsıntı sürerken binadan çıkılmaz; sarsıntı bittikten sonra yavaşça çıkılır. | Deprem sarsıntısı başladı. Sınıftasınız ve koridor daralmış durumda. Neler yapmalısınız? |
Özet
Acil durumlar, beklemediğimiz anda ortaya çıkan tehlikeli durumlardır. Yangın, deprem, sel ve fırtıkada ilk adım sakin olmaktır. Yangında 110, yaralanmada 112, kaza ve güvenlik olaylarında 155 aranır. Yangında alev içine girilmez, ıslak bezi yüzün önüne tutarak eğilerek yürünür ve asansör kullanılmaz. Depremde sarsıntı sırasında sağlam yere sığınılır, sarsıntı bitince asansöre binilmez ve yavaşça binadan çıkılır. Evde acil durum çantası hazır bulundurulmalı, sınıfın toplanma alanı öğrenilmelidir.
Sık Yapılan Hatalar
- Acil durumda panik yapmak: Panik karar vermeyi ve doğru hareket etmeyi engeller; sakin olmak ilk adımdır.
- Yangında asansöre binmek: Asansör yangında kullanılmaz; elektrik kesilince içeride kalınır.
- Depremde hemen binadan çıkmak: Sarsıntı sürerken binadan çıkmak çok tehlikelidir; önce sakin olunmalıdır.
- Yanlış numarayı aramak: 110, 112 ve 155 karıştırılmamalı; numaraları ezberlemek gerekir.
- Depremde herkesi aramak: Depremde yalnızca acil durum numaraları aranır; yakınlara ulaşılmaya çalışılmaz.
Kendini Dene
Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.
- Acil durumda ilk adım sakin olmaktır; sakin kişi düşünebilir ve doğru karar verebilir. — doğru mu?
- Acil durum numaraları 110 itfaiye, 112 ambulans ve 155 polis olarak ezberlenmelidir. — doğru mu?
- Yangında alev içine girilmez, asansör kullanılmaz ve ıslak bezi yüzün önüne tutarak eğilerek yürünür. — doğru mu?
Cevap anahtarı: 1) Doğru. 110: itfaiye (yangın). 112: ambulans (yaralanma). 155: polis (kaza ve güvenlik). 2) Doğru. Deprem sırası: sığın → bekle → yavaş çık → toplanma alanı. 3) Doğru. Yangında çıkış: ıslak bez → eğil → merdiven → toplanma alanı.
Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.
İlgili Konular
Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:
- Ailenin Özellikleri Aile, aynı evde birlikte yaşayan ve birbirine sevgiyle bağlı kişilerin oluşturduğu topluluktur.
- Temel Trafik Kurallarımız Trafik kuralları, yolda yürüyen herkesin canını korumak için konmuştur.
- Ailede Nezaket ve Görgü Kuralları Nezaket, başkalarına saygıyla yaklamak ve karşılıksız iyi davranmaktır.