Kişisel Alanımız

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceğiz:

• Kişisel temizlik adımlarını sırayla uygularız.
• El, yüz, diş ve saç bakımının günlük önemini açıklarız.
• Kullandığımız eşyaları düzenli temizleriz.
• Başkasının kişisel eşyasını neden kullanmayacağımızı söyleriz.
• Temizlikte su ve sabunun doğru kullanımını gösteririz.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Sağlıklı Büyüme ve Gelişmemiz konusunu bilmen gerekir. Büyüme, bedenimizin zamanla büyümesidir ve bebeklik, yürüme çağı, okul çağı ile ergenlik aşamalarında görülür.

• Büyümenin aşamalarını sırayla söyleriz.
• Düzenli beslenmenin büyümeye etkisini açıklarız.
• Yeterli uyumanın büyümemize katkısını söyleriz.

Kişisel Alan Nedir?

Bedenimize ve bize ait eşyalara kişisel alan deriz. Vücudumuz, odamız, çantamız, kalem kutusu ve diş fırçamız kişisel alanımıza girer. Başkasının alanına dokunmadan önce izin almak gerekir.

Kişisel alanımızı temiz tutmak hem bize hem de çevremize iyi gelir. Temiz bir çocuk, çevresini de temiz tutar. Bu bir karşılıklı saygıdır.

Günlük Kişisel Temizlik

Her gün yaptığımız temizlik işlerini bir sıraya koyabiliriz. Sıra şöyledir:

1. Sabah yıkanma: Yüzümüzü, ellerimizi ve dişlerimizi yıkarız.
2. Saç taraması: Saçlarımızı tarağıyla düzenli biçimde tararız.
3. Tuvalet sonrası temizlik: Elerimizi sabunla yıkarız.
4. Gece yıkanma: Ayaklarımızı ve tırnaklarımızı temizleriz.
5. Elbise değiştirme: Kirli kıyafetimizi çamaşır sepetine koyarız.

Bu sırayı her gün tekrarlamak alışkanlık hâline gelir.

Bedenimizin Temizliği

Vücudumuzun bölümleri farklı bakım ister. Hepsini tek bir yöntemle temizlemek doğru değildir.

• El: Günde çok kez su ve sabunla yıkanır. Yemekten önce ve tuvaletten sonra mutlaka yıkanır.
• Yüz: Sabah ve akşam yıkanır. Gözler ovuşturulmaz, yumuşak bir bezle silinir.
• Diş: Günde iki kez fırçalanır. Diş fırçası ortalama üç ayda bir yenilenir.
• Saç: Düzenli taranır, belli aralıklarla yıkanır. Saç derisi tahriş edilmez.
• Tırnak: Keskin makasla veya tırnak makasıyla kısa kesilir, kirli bırakılmaz.
• Ayak: Akşam yıkanır ve çorap her gün değiştirilir.

Adım Adım: El Yıkama

1. Musluğu açıp ellerimizi ıslak yapmakla başlarız.
2. Sabunu avuç içine alır, avuçları birbirine ve parmak aralarına süreriz.
3. Bileklerimizi ve tırnaklarımızı da temizleriz.
4. Avuç içleri birbirine sürtünür, parmaklar birbirine geçirilir.
5. Temiz suyla köpük tamamen giderilir ve musluk kapatılır.

Bu beş adım yaklaşık yarım dakika sürer. Yarım dakika, sağlığımız için çok kısa bir süredir.

Kişisel Eşyalarımız

Kullandığımız eşyaları da temiz tutarız. Eşya temizliği, eşyayı kullananın sağlığını doğrudan etkiler.

• Defter ve kalem: Yazarken defterin üstünü kirletmemek, kalemle oynamamak gerekir.
• Havlu: Kişiye özeldir. Başkasının havlusunu kullanmaz, ıslak havluyu katlayıp asarız.
• Diş fırçası: Paylaşılmaz. Kurutma kabına konur, fırçalanmaz.
• Şemsiye: Islak şemsiyemizi bir yere sıçratmadan kuruturuz.
• Bot ve ayakkabı: Kurutma yerine doğru yerde bekletilir, üstüne basılmaz.

Örnek: Doğru ve Yanlış

Örnek 1: Yemekten önce ellerini yıkamadan ekmeğe uzanırsan ne olur?
Çözüm: Eldeki mikroplar yemeğe bulaşır. Yemekten önce eller mutlaka yıkanmalıdır.

Örnek 2: Arkadaşının tarlasını kendi havluyla silersen ne olur?
Çözüm: Havlu paylaşılmaz. Herkes kendi havlusunu kullanmalı ve kendi havlusunu kirli bırakmamalıdır.

Günlük Yaşam Bağlantısı

Elimizi yıkamak, yemek yaparken de çok önemlidir. Annemle birlikte hamur yaparken ellerimizi yıkarız. Bu, yemeğin temiz olmasını sağlar. Bahçede oynadıktan sonra ellerimizi yıkamak da aynı sebeple önemlidir.

Basit Örnek

Önce basit bir örneğe bakalım.

Örnek 1: El Yıkama Adımları

Bir öğrenci musluğa gider ama ellerini iki saniyede yıkayıp çıkar. Bu davranışta hangi adımlar eksik kalmıştır?

1. Adım 1: Eller ıslatılmalı ve avuç içine sabun alınmalıdır; bu adım kısmen yapılmış olabilir.
2. Adım 2: Avuç içleri, parmak araları, bilekler ve tırnak altları ovmalıdır; iki saniyede bu adım tamamlanmaz.
3. Adım 3: Köpük temiz suyla tamamen giderilmeli ve musluk kapatılmalıdır; eksik adımlar bunlardır.

Cevap: Eksik kalanlar; avuç içlerini ve parmak aralarını ovma, bilek ve tırnak altlarını temizleme, köpüğü gidermedir. Doğru yıkama yaklaşık otuz saniye sürer.

İleri Örnek

Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.

Örnek 4: Sabun Kullanımı

Bir çocuk ellerini yıkarken bol miktarda köpük oluşuyor ve köpük muslukta bırakılıyor. Bu davranış neden yanlıştır?

1. Adım 1: Çok fazla köpük, gereksiz su ve sabun tüketimine yol açar; israf önlenmelidir.
2. Adım 2: Köpüğün yerde veya lavaboda kalması çevreyi kirletir ve kanalın tıkanmasına yol açabilir.
3. Adım 3: Doğru kullanım, az miktarda sabunla köpük oluşturmak ve köpüğü tamamen suyla gidermektir.

Cevap: Fazla köpük israf yaratır ve çevreyi kirletir. Az miktarda sabun kullanılmalı, köpük tamamen giderilmelidir.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Öğrendiklerimizi Pekiştirelim

Öğrendiğimiz her bilgiyi bir durumla ilişkilendirerek pekiştirelim.

Özet

Bedenimize ve bize ait eşyalara kişisel alan deriz. Kişisel alanımızı temiz tutmak çevremiz için de gerekli bir saygıdır. Günlük temizlik; sabah yıkanma, saç taraması, tuvalet sonrası el yıkama, gece yıkanma ve kirli kıyafeti çamaşıra koyma adımlarından oluşur. El, yüz, diş, saç, tırnak ve ayak temizliğinin kendine özel yöntemleri vardır. El yıkamak su ve sabunla, sırasıyla ve düzenli biçimde yapılmalıdır. Havlu, diş fırçası ve şemsiye gibi kişisel eşyalar paylaşılmaz, kullanıldıktan sonra temiz şekilde kaldırılır.

Sık Yapılan Hatalar

• Yemekten önce el yıkamamak: Eldeki mikroplar yemeğe bulaşır; yemekten önce el yıkanması kuraldır.
• Havlu veya diş fırçası paylaşmak: Kişisel eşya paylaşılmaz; bu, temizlik açısından yanlıştır.
• Islak havluyu yere bırakmak: Nemli havlu koku yapar ve çevreyi kirletir; katlayıp asmak gerekir.
• Dişleri fırçalamayı atlamak: Diş çürüğü ve ağız kokusu oluşur; günde iki kez fırçalamak şarttır.
• Tırnakları çok uzun bırakmak: Kir birikir ve enfeksiyon riski artar; tırnaklar düzenli kesilmelidir.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.

1. Bedenimiz ve bize ait eşyalarımız kişisel alanımızdır; başkasının alanına dokunmadan önce izin alınır. — doğru mu?
2. Yemekten önce ve tuvaletten sonra el yıkamak, bulaşıcı hastalıkları önlemenin en kolay yoludur. — doğru mu?
3. El, yüz, diş, saç, tırnak ve ayak temizliğinin her biri kendi yöntemini gerektirir. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Günlük temizlik sırası: sabah yıkanma → saç taraması → el yıkama → gece yıkanma → kıyafet değiştirme. 2) Doğru. El yıkama süresi: yaklaşık 30 saniye. 3) Doğru. Diş fırçalama sayısı: günde iki kez.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:

• Temel Trafik Kurallarımız Trafik kuralları, yolda yürüyen herkesin canını korumak için konmuştur.
• Sağlıklı Büyüme ve Gelişmemiz Büyüme, bedenimizin zamanla büyümesidir ve bebeklik, yürüme çağı, okul çağı ile ergenlik aşamalarında görülür.
• Acil Durumlar Acil durumlar, beklemediğimiz anda ortaya çıkan tehlikeli durumlardır.