Konu Anlatımı
Bu Derste Ne Öğreneceğiz?
Bu derste şunları öğreneceğiz:
- Bireysel özelliklerimizi (boy, ten, saç, göz rengi) adlandırır ve ölçeriz.
- Herkesin farklı olduğunu gözlemle fark ederiz.
- Farklı görünen bir arkadaşımıza saygı gösteririz.
- Kendimizi birkaç cümleyle tanıtırız.
- Benzerliklerimizi ve farklılıklarımızı karşılaştırırız.
Ön Bilgi
Bu konuyu anlamak için önce Sınıf ve Okul Kurallarımız konusunu bilmen gerekir. Kural, birlikte yaşamayı kolaylaştıran ve herkesin uyduğu sözdür.
- Sınıf kurallarını söyler ve her kuralın nedenini açıklarız.
- Derse hazır olma adımlarını sırayla uygularız.
- Söz alma yöntemini doğru kullanırız.
Bireysel Özellik Nedir?
Bir kişiyi diğerlerinden ayıran ve onu benzersiz yapan özelliklere bireysel özellikler deriz. Bunların bir kısmı bedenimizle ilgilidir. Boyumuz, ten rengimiz, saçımızın rengi ve göz rengimiz bunlardandır.
Bireysel özellikler doğuştan gelir ve hayatımız boyunca değişmez. Bu yüzden kimseye benzememek bizi eksik yapmaz. Herkesin kendine özgü bir görünümü vardır.
Bedenimizin Ölçülebilir Özellikleri
Bazı özelliklerimizi ölçebiliriz. Bu ölçümler bizi karşılaştırmamızı sağlar.
- Boy: Boyumuzu metre cinsinden ölçeriz. 1 metre 100 santimdir. Ölçüm için ayakta dik dururuz.
- Kütle: Tartı ile ölçeriz. 1 kilogram 1000 gramdır.
- Saç rengi: Siyah, kahverengi, sarı, kızıl, kır beyazı olabilir. Farklı zamanlarda değişebilir.
- Göz rengi: Kahverengi, mavi, yeşil, ela, gri olabilir. Işığa göre biraz değişebilir.
- Ten rengi: Açık tenli, orta tenli, koyu tenli olabilir. Güneşte koyulaşır.
Ölçüm Nasıl Yapılır?
Doğru ölçüm yöntemini bilmek gerekir. Aşağıdaki adımları sırayla uygularız:
- Boy ölçerken ayağımızı duvara yaslar, başımızı duvara değdirir ve dik dururuz.
- Başımızın hizasından yere kadar olan yeri cetvelle ölçeriz. Metreye çevirmek için 100 santimi 1 metre kabul ederiz.
- Sayıyı karşımıza gelen çocukla karşılaştırırız. Uzun mu kısa mı, söyleriz.
- Sonucu defterimize yazarız. Yazarken ölçü birimini de yazmayı unutmayız.
Ölçüm sonucunu karşılaştırmak, tahmin etmekten çok daha güvenilirdir. Tahminle aradaki fark büyük olabilir.
Benzerlik ve Farklılık
Sınıfımızda benzerlikler de vardır. Kimimizin gözleri kahverengi, kimimizin saçları düzdür. Bazı çocuklar boyca uzundur, bazıları daha kısadır. Bu farklılıklar bizi birbirimizi tanımamızı sağlar.
Farklılıkları fark etmek yetmez, onlara saygı göstermek gerekir. Aynı ten rengine, aynı boya, aynı saç rengine sahip olmamak bizi eksik yapmaz. Saygılı davranmak, kimseyle alay etmemek, farklı olduğu için birini dışlamamak bize düşen görevdir.
Örnek: Sınıfımızdaki Farklılıklar
Örnek 1: Ayşe 130 santim, Umut 140 santim boyunda. Umut Ayşe'den kaç santim uzundur?
Çözüm: 140 - 130 = 10. Umut, Ayşe'den 10 santim uzundur.
Örnek 2: Sınıftaki dört çocuğun göz rengi kahverengi, üç çocuğun göz rengi mavidir.
Çözüm: 4 + 3 = 7. Sınıfta göz rengi sayılan yedi çocuk vardır.
Kendimizi Tanıtma
Kendimizi tanıtırken kısa ve doğru cümleler kurarız. Şu sırayı izleriz:
- Adımızı söyleriz.
- Yaşımızı söyleriz.
- En az bir fiziksel özelliğimizi söyleriz.
- Bizi mutlu eden bir işi veya sevdiğimiz bir şeyi söyleriz.
Örnek tanıtım şöyle olabilir: Benim adım Elif. Sekiz yaşındayım. Gözlerim kahverengidir. Bahçede oynamayı çok severim. Bu tanıtım kısa, doğru ve başkalarını dinlemeye davet eder.
Günlük Yaşam Bağlantısı
Ailede de farklılıklar vardır. Annemle babamın boyları farklı olabilir, kardeşimle göz renklerimiz aynı olabilir. Evimizde de birbirimizi bireysel olarak tanırız. Bu tanıma, birbirimizi sevmeyi kolaylaştırır.
| Bireysel Özellik | Ölçülür mü? | Nasıl Bulunur? |
|---|
| Boy | Evet | Duvara yaslanıp ölçülür |
| Kütle | Evet | Tartı ile ölçülür |
| Ten rengi | Hayır | Bakarak görülür |
| Saç rengi | Hayır | Bakarak görülür |
| Göz rengi | Hayır | Aynaya bakarak görülür |
Basit Örnek
Önce basit bir örneğe bakalım.
Örnek 1: Boy Farkını Bulma
Sınıftaki Zehra 145 santim, Deniz 138 santim boyundadır. Bu iki öğrencinin boy farkı kaç santimdir? Hangi çocuk daha uzundur?
- Adım 1: Boyları santim cinsinden karşılaştırırız: 145 ve 138 sayılarında 145 daha büyüktür, yani Zehra daha uzundur.
- Adım 2: Farkı çıkarma işlemiyle buluruz: 145 − 138 = 7.
- Adım 3: Sonucu birimle birlikte yazarız: boy farkı 7 santimdir ve Zehra daha uzundur.
Cevap: Boy farkı 7 santimdir ve daha uzun olan Zehra'dır. Doğru işlem 145 − 138 = 7 şeklindedir.
İleri Örnek
Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.
Örnek 4: Nezaketli Yanıt
Sınıfa yeni gelen bir arkadaşın saç rengi diğerlerinden farklıdır ve bazı çocuklar bununla ilgili alay etmektedir. Sınıfça ne yapılmalıdır?
- Adım 1: Alay eden çocukların davranışı durdurulur ve nedeni açıklanır: saç rengi bireysel bir özelliktir.
- Adım 2: Yeni gelen arkadaşa, sınıfın kendisini farklı yönlerde değerlendirdiğini gösteren birkaç cümle söylenir.
- Adım 3: Sınıf kuralına, görünüşü ne olursa olsun alay etmeme kuralı eklenir ve kural sınıf panosuna asılır.
Cevap: Alay durdurulmalı, arkadaşa destek verilmeli ve sınıfa görünüşten alay etmeme kuralı eklenmelidir. Farklılığa saygı, sınıfın ortak sorumluluğudur.
Adım Adım Çözülmüş Örnekler
Bu örneği birlikte adım adım çözelim.
Örnek 2: Metre ve Santim İlişkisi
Bir çocuğun boyu 1 metre 20 santim, başka bir çocuğun boyu 118 santim olarak ölçülmüştür. İki çocuğun boy farkı kaç santimdir?
- Adım 1: Metreyi santime çeviriyoruz: 1 metre 100 santim olduğundan 1 metre 20 santim = 120 santim olur.
- Adım 2: İki ölçümü aynı birimde karşılaştırırız: 120 santim ile 118 santim karşılaştırılır.
- Adım 3: Farkı buluruz: 120 − 118 = 2. Fark 2 santimdir ve ilk çocuk daha uzundur.
Cevap: Boy farkı 2 santimdir. 1 metre 20 santim, 120 santim olarak yazıldıktan sonra fark kolayca bulunur.
Kavram Karşılaştırma Tablosu
Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.
| Kavram | Ne ifade eder | Ayrımı |
|---|
| 1 metre | 100 santim. | Metre ile santim arasındaki bağıntı 1 metre = 100 santimdir; karşılaştırmaları bu ilişkiyle yaparız. |
| Boy farkı | uzunun boyu − kısanın boyu. | |
| 1 kilogram | 1000 gram. | |
| Sınıf sayımı | aynı özelliğe sahip çocuk sayıları toplanır. | |
| Ölçüm sırası | dik dur → hizala → ölç → yaz → karşılaştır. | Tahmin etmek ölçmekten daha az güvenilirdir; karşılaştırma yaparken ölçüm sonucu kullanılmalıdır. |
Dersten Öğrendiklerimizi Gözden Geçirelim
Bu derste öğrendiklerimizi ve yaşamdan karşılıklarını birlikte görelim.
| Sayı ve ölçü | Ne ölçer | Bu derste geçtiği yer |
|---|
| 1 metre | Uzunluğu gösterir. | 1 metre = 100 santim. |
| 1000 gr | Bir cismin kütlesini gösterir. | 1 kilogram = 1000 gram. |
| 1 metre | Uzunluğu gösterir. | Örnek 2: Metre ve Santim İlişkisi — Boy farkı 2 santimdir. 1 metre 20 santim, 120 santim olarak yazıldıktan sonra fark kolayca bulunur. |
Özet
Bireysel özellikler, bir kişiyi diğerlerinden ayıran ve doğuştan gelen özelliklerdir. Boy, kütle, ten rengi, saç rengi ve göz rengi bunların başlıcalarıdır. Boy ve kütle ölçülebilir; ölçümü doğru yöntemle yapmak sonucu güvenilir kılar. Sınıfımızda herkesin özellikleri farklıdır ve bu farklılık bizi birbirimizi tanıtır. Kendimizi adımız, yaşımız, bir özelliğimiz ve sevdiğimiz bir işi anlatarak kısa bir tanıtımla tanıtabiliriz.
Sık Yapılan Hatalar
- Ölçmeden tahmin etmek: Tahmin, gerçek ölçümden çok uzak olabilir; defterimize tahmin yazmamalıyız.
- Farklı görünene alay etmek: Ten rengi, boy veya göz rengi alay konusu değildir; saygı bekler.
- Ölçü birimini yazmamak: 140 yazmak eksiktir; 140 santim ya da 1 metre 40 santim yazılmalıdır.
- Başkasını kendisine benzetmeye çalışmak: Herkes kendi özelliğine sahip olmakla değerlidir.
- Farklılıkları kusur saymak: Farklılık bir eksiklik değil, bizi ayıran ve çeşitlendiren bir özelliktir.
Kendini Dene
Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.
- Bireysel özellikler doğuştan gelir ve hayat boyunca değişmez; bu yüzden hiçbiri eksiklik sayılmaz. — doğru mu?
- Boy ölçümünde dik durmak ve başı hizalamak sonucun doğru çıkması için şarttır. — doğru mu?
- Metre ile santim arasındaki bağıntı 1 metre = 100 santimdir; karşılaştırmaları bu ilişkiyle yaparız. — doğru mu?
Cevap anahtarı: 1) Doğru. 1 metre = 100 santim. 2) Doğru. Boy farkı: uzunun boyu − kısanın boyu. 3) Doğru. 1 kilogram = 1000 gram.
Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.
İlgili Konular
Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:
- Sağlıklı Büyüme ve Gelişmemiz Büyüme, bedenimizin zamanla büyümesidir ve bebeklik, yürüme çağı, okul çağı ile ergenlik aşamalarında görülür.
- Sınıf ve Okul Kurallarımız Kural, birlikte yaşamayı kolaylaştıran ve herkesin uyduğu sözdür.
- Kişisel Alanımız Bedenimize ve bize ait eşyalara kişisel alan denir.