Sınıf ve Okul Kurallarımız

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceğiz:

• Sınıf kurallarını söyler ve her kuralın nedenini açıklarız.
• Derse hazır olma adımlarını sırayla uygularız.
• Söz alma yöntemini doğru kullanırız.
• Sınıf arkadaşlarımıza ve öğretmenimize saygılı davranırız.
• Kurala uymadığımızda ne yapmamız gerektiğini biliriz.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Okul Ortamımız konusunu bilmen gerekir. Okul, sınıfın birlikte paylaştığı bir ortaktır ve kullanım kurallarına uyulmasını gerektirir.

• Sınıfımızda bulunan eşyaları adlandırır ve yerlerini söyleriz.
• Okulun bölümlerini (giriş, koridor, sınıf, kütüphane, oyun alanı, yemekhane) tanırız.
• Sınıfı düzenli tutmak için gerekli işleri sırayla yaparız.

Kural Nedir?

Herkesin uyması gereken, bir birlikte yaşamak için konmuş sözdür. Evde, okulda, sınıfta kural vardır. Kural olmasa işler karışır. Kural, birbirimizi incitmemek ve zaman kaybetmemek için vardır.

Kural, herkesin hakkını korur. Sözünü kesmeme kuralı, dinleyen çocuğun hakkını korur. Sıra sırasına kalkma kuralı, kapıdan ilk çıkanın güvenliğini korur. Kural kendimiz için değil, hepimiz için vardır.

Sınıf Kuralları

Sınıfımızda uyduğumuz başlıca kurallar şunlardır:

• Zamanında geliriz: Ders başladığında sınıftayız oluruz.
• Derse hazır oluruz: Defter, kalem, kitap ve silgimiz hazırdır.
• İzin isteriz: Yerimizden kalkmak için öğretmene izin veririz.
• Söz alırız: Konuşmak istediğimizde elimizi kaldırırız. Sözü kesmeyiz.
• Dikkatle dinleriz: Konuşanı sonuna kadar dinleriz.
• Saygılı oluruz: Arkadaşımızı ve öğretmenimizi küçük düşürmeyiz.
• Yerimizi temiz tutarız: Çöpü kutuya atarız, masayı sileriz.

Adım Adım: Derse Hazır Olma

1. Çantamızı açmadan önce defteri çantadan çıkarır ve masanın sol üstüne koyarız.
2. Kalem kutusunu açar, kalemi sağ elimize alırız. Silgiyi de hazır bulundururuz.
3. Kitabı açık hâlde masanın üstüne yerleştiririz; sayfa numarasına bakarız.
4. Yere düşen eşyaları yerine koyarız, masayı düz bir yüzey hâline getiririz.
5. Öğretmen girene kadar sessizce bekleriz, sıra sırasını bozmadan otururuz.

Bu beş adım her derste tekrarlanır. Hazır olmak bize dersin başında zaman kazandırır.

Söz Alma Kuralı

Bir şey söylemek istediğimizde el kaldırırız. El kalkmadan konuşmak, karşımızdakinin sözünü kesmek demektir. Öğretmen bize söz verirse konuşuruz. Söz verilmeden konuşmamak, saygının temelidir.

Bir sıra varken söz alma sırası bellidir. Bir sıra yoksa öğretmen dağıtır. Herkes kendi sırasını bekler. Beklemek, konuşmaktan daha zordur ama saygının parçasıdır.

Örnek: Doğru ve Yanlış Davranış

Örnek 1: Öğretmen anlatırken arkadaşınla fısıldaşıyorsun. Ne yapmalısın?
Çözüm: Fısıldamayı hemen bırakır, dikkatini öğretmene verirsin. Fısıldamak, öğretmenin hem seni hem arkadaşını dinlemesini engeller.

Örnek 2: Arkadaşın senden ödünç kalem istiyor ama sen de kalemini kullanıyorsun.
Çözüm: Kullanmadığın başka bir kalem varsa verirsin. Yoksa bunu söyler ve paylaşırsın. Paylaşmak kural değildir ama nezaket böyle gösterilir.

Kurala Uymadığımızda

Kimse kuralı bilerek bozmaz. Bazen unuturuz, bazen acele ederiz. Kuralı bozduğumuzu fark edersek şunları yaparız:

• Davranışımızı hemen duruduruz.
• Kuralın ne olduğunu hatırlarız ve özür dileriz.
• Doğru davranışı yerine getiririz.
• Aynı hatayı bir daha yapmamaya çalışırız.

Kuralı bozan kişi övülmez, cezalandırılmaz. Öğretmen bize nasıl düzelteceğimizi gösterir. Öğrenmek böyle olur.

Günlük Yaşam Bağlantısı

Evde de kural vardır. Yatağımızı toplamak, sofrada oturmak, gürültü yapmamak kurallardır. Okulda öğrendiğimiz kuralları evde de uygularsak aynı düzeni her yerde kurmuş oluruz. Kurallar bizi serbest bırakır; çünkü ne yapacağımızı önceden biliriz.

Basit Örnek

Önce basit bir örneğe bakalım.

Örnek 1: Söz Alma Sırası

Sınıfta dört öğrenci söz almak istiyor. Öğretmen söz verdiği kişileri 1, 2, 3, 4 diye sıraladı. Sıra numarası 3 olan öğrenci sözünü bitirdi. Sıradaki kimdir?

1. Adım 1: Sıra numaralarını sırayla takip ederiz: 1, 2, 3, 4 olarak verilmiştir.
2. Adım 2: Sözünü bitiren öğrenci numarası 3'tür; sıradaki numara bir sonraki olan 4'tür.
3. Adım 3: Bekleyen öğrenci sözünü kesmeden elini indirir ve numarası gelince el kaldırır.

Cevap: Sıradaki kişi 4 numaralı öğrencidir. Söz alma sırası bozulmamalı ve herkes sırasını beklemelidir.

İleri Örnek

Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.

Örnek 4: Nezaket mi Kural mı?

Arkadaşın senden kalem istedi ama sen kalemini kullanıyorsun. Bu davranış kural sayılır mı, nezaket sayılır mı? Açıkla.

1. Adım 1: Ödünç alma isteği bir zorunluluk değildir; sınıf kuralları bizi paylaşmaya zorlamaz.
2. Adım 2: Ancak başkasının isteğini duyduğunu görmezden gelmek nezaketsizliktir.
3. Adım 3: Doğru davranış, kullanmadığın kalemi vermek veya kalemi kullanıyorsan bunu nazikçe söylemektir.

Cevap: Paylaşmak sınıf kuralı değildir; ama isteği duyup nazikçe yanıt vermek nezaket gösterisidir. Nezaket, kuralın ötesine geçen davranıştır.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Öğrendiklerimizi Yaşamla Bağlayalım

Her öğrendiğimiz bilgiyi günlük yaşamdan bir durumla eşleştirelim.

Özet

Kural, birbirimizi incitmemek ve zaman kaybetmemek için hepimizin uyduğu sözdür. Sınıfta zamanında gelmek, derse hazır olmak, izin istemek, el kaldırarak söz almak, dikkatle dinlemek, saygılı olmak ve yerimizi temiz tutmak temel kurallardır. Söz alma sırası varsa sırayı beklemek saygının bir parçasıdır. Kuralı bozduğumuzda davranışı hemen durdurup özür dilemek ve düzeltmek doğru davranıştır. Bu kuralları evde de sürdürürsek düzenli bir yaşama sahip oluruz.

Sık Yapılan Hatalar

• El kalkmadan konuşmak: Konuşan kişinin sözünü keser, dinleme becerisini zayıflatır.
• İzin almadan kalkmak: Kural ihlal eder ve sınıftaki düzeni bozar; ayrıca kazaya yol açabilir.
• Sıra beklememek: Haksızlık yaratır ve sınıfta huzuru bozar.
• Özür dilemekten kaçınmak: Hatayı kabul etmek, öğrenmenin ve saygının bir parçasıdır.
• Derse yarım saat geç kalmak: Konu kaçırılır, arkadaşlarının zamanı boşa gider.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.

1. Kural, bir ortamda birlikte yaşamayı mümkün kılan ve herkesin uyduğu sözdür; kendimiz için değil hepimiz için konur. — doğru mu?
2. Sınıfta söz alırken el kaldırmak, karşımızdakinin sözünü kesmemek en temel saygı göstergesidir. — doğru mu?
3. Söz alma sırası varsa sırayı beklemek, bekleyememekten daha güçlü bir saygı örneğidir. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Derse hazır olma: defter → kalem → kitap → masa düzeni → sessiz bekleme. 2) Doğru. Söz alma: el kaldır → söz verilmesini bekle → konuş. 3) Doğru. Kural ihlali: dur → hatırla → özür dile → düzelt → tekrarlama.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:

• Bireysel Özelliklerimiz Bireysel özellikler, bir kişiyi diğerlerinden ayıran ve doğuştan gelen özelliklerdir.
• Okul Ortamımız Okul, sınıfın birlikte paylaştığı bir ortaktır ve kullanım kurallarına uyulmasını gerektirir.
• Sağlıklı Büyüme ve Gelişmemiz Büyüme, bedenimizin zamanla büyümesidir ve bebeklik, yürüme çağı, okul çağı ile ergenlik aşamalarında görülür.