Yapay Zekâ Temelleri nedir?
Bilişim Teknolojileri · 11. Sınıf · Konu 5
Tahmini okuma süresi: 7 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Yapay zekâ, makine öğrenmesi ve derin öğrenme kavramlarını birbirinden ayırt eder.
- Etiketli veri, örnek, öznitelik ve etiket kavramlarını örneklerle açıklar.
- Karışıklık matrisini okuyup doğruluk, kesinlik ve duyarlılık değerlerini hesaplar.
- F1 puanını hesaplayarak tek bir ölçüte güvenmenin riskini gösterir.
- Aşırı uyum, sınıf dengesizliği ve veri sızıntısı sorunlarını örneklerle ayırt eder.
Anahtar fikirler
- Kural tabanlı sistemlerde uzman, makine öğrenmesi sistemlerinde veri kural yazar.
- Derin öğrenme öznitelikleri modelin kendisi çıkarır, veri ve işlem gücü ihtiyacı yüksektir.
- Doğrulama kümesi model seçimi için, test kümesi tek seferlik ölçüm için kullanılır.
- Doğruluk tek başına yeterli değildir; sınıf dengesizliğinde duyarlılık düşük kalabilir.
- Aşırı uyumda eğitim hatası küçük, doğrulama hatası büyüktür.
- Test verisini eğitimde kullanmak, modelin başarısını gerçekte olduğundan yüksek gösterir.
Konunun özeti
Veri; örnek, öznitelik ve etiket olarak düşünülür ve eğitim, doğrulama, test olarak bölünür. Değerlendirme karışıklık matrisine dayanır: 30 doğru pozitif, 6 yanlış pozitif, 10 yanlış negatif ve 54 doğru negatif varsa doğruluk (30 + 54) / 100 = 0,84 yani yüzde 84 olur, kesinlik 30 / (30 + 6) = 0,8333 yani yüzde 83,3 ve duyarlılık 30 / (30 + 10) = 0,75 yani yüzde 75 bulunur. F1 puanı harmonik ortalamadır; kesinlik 0,80 ve duyarlılık 0,60 için 2 × 0,96 / 1,40 = 0,6857 yaklaşık 0,69 çıkar. Veri bölümü çarpımıyla da hesaplanır, 5000 örneğin yüzde 15'i test için ayrılırsa 750 örnek elde edilir. Eğitim hatası 48 / 1200 = 0,04 yani yüzde 4 gibi düşük, doğrulama hatası yüksekse aşırı uyum vardır.
Çözümlü mini örnek 1
Bir sınıflandırma testinde 30 doğru pozitif, 6 yanlış pozitif, 10 yanlış negatif ve 54 doğru negatif kayıt vardır.
Doğru sınıflananları toplama böl ve yüzdeye çevir.
Çözümlü mini örnek 2
Aynı testte 30 doğru pozitif, 6 yanlış pozitif ve 10 yanlış negatif kayıt bulunuyor.
İki sonucu karşılaştır.
Sık yapılan hatalar
- Yalnızca doğruluk değerine bakmak: Dengesiz veri kümelerinde model yalnızca çoğunluk sınıfını tahmin ederek yüksek doğruluk elde edebilir; duyarlılık ve kesinlik birlikte incelenmelidir.
- F1 puanını basit ortalamayla almak: F1, kesinlik ile duyarlılığın harmonik ortalamasıdır; aritmetik ortalama kullanılırsa küçük değer olduğundan daha çok etkilenip yanıltıcı sonuç verir.
- Test verisini eğitimde kullanmak: Test kümesi eğitim sırasında görülürse modelin gerçek başarısı olduğundan yüksek ölçülür ve üretimde başarısızlık yaşanır.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Bilişim Teknolojileri · 11. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.