Türk Devlet ve Ordu Teşkilatında Meydana Gelen Değişim nedir?
Tarih · 10. Sınıf · Konu 5
Tahmini okuma süresi: 11 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- İslamiyet öncesi Türk ordusunun boy teşkilatına dayalı yapısını açıklar
- Karahanlı, Gazneli ve Büyük Selçuklu devletlerinin kuruluş bilgilerini sıralar
- Yamak, tigin, sübaşı ve yabgu gibi erken dönem unvanlarının görevlerini ayırt eder
- İkta sisteminin ordu besleme üzerindeki etkisini değerlendirir
- Dandanakan ve Pasinler savaşlarının devletleşme sürecine etkisini yorumlar
Anahtar fikirler
- Karahanlılar, Satuk Buğra Han ile İslamlaşmış ilk Türk devletidir
- Gazneli Devleti'nin kurucusu Alptegin, başkenti Gazne'dir
- Dandanakan Savaşı (1040) Türk-İslam tarihinde dönüm noktasıdır
- Büyük Selçuklu'da vezir Nizamülmülk, Siyasetname'yi yazmıştır
- İkta sistemi ordunun sürekli beslenmesini ve toprağın işlemesini sağlamıştır
- Erken dönem ordularında asker toplama biçiminin ücretlileşmesi merkezî gücü artırmıştır
Konunun özeti
Karahanlılar (920'ler) İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devleti, Gazneliler ise Alptegin'in bağımsızlığıyla kurulan geniş bir imparatorluktur. 1040 Dandanakan Savaşı Gaznelilerin yenilgisiyle Büyük Selçuklu Devleti'nin kuruluşunu sağlamış, 1048 Pasinler Savaşı ise Anadolu'ya yönelişi hızlandırmıştır. Yamak, sübaşı, tigin ve yabgu gibi kadrolar ordunun işleyişini sağlamış, ikta sistemi ise ordunun hazine yükü olmadan beslenmesini mümkün kılarak Osmanlı tımar sisteminin de öncüsü olmuştur.
Çözümlü mini örnek 1
Dandanakan Savaşı hangi iki devlet arasında yapılmış ve sonucu ne olmuştur?
Sonucu devletleşme açısından yorumla: Büyük Selçuklu Devleti kurulmuştur.
Çözümlü mini örnek 2
İslamiyet öncesi Türk ordusundaki "yamak" kavramının yerini alan ücretli askerlik ne zaman yaygınlaşmıştır?
Büyük Selçuklularda ikta ile bu düzenin kurumsallaştığını ekle.
Sık yapılan hatalar
- Dandanakan (1040) ile Malazgirt (1071) karıştırılır; ilki Gaznelilere, ikincisi Bizans'a karşı kazanılmıştır.
- Karahanlılar ile Gazneliler karıştırılır; İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devleti Karahanlılardır.
- Tigin unvanı savaşçı anlamında kullanılır; oysa tigin, hanedandan bey oğlu demektir.
İlgili konular
- Türkiye Selçuklu Devleti'nin Kuruluşu ve Yükselişi
- Haçlı Seferleri ve Anadolu'da Beylikler
- Moğol İstilası ve Anadolu'da Siyasi Birliğin Bozulması
- Türklerin Sosyal Yaşamları ve Ekonomik Faaliyetleri
- Türk-İslam Medeniyetinin Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanata Etkileri
- Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Meydana Gelen Önemli Askerî Mücadeleler
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Tarih · 10. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.