Titrasyon nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Titrant, analit, eşdeğerlik ve uç noktası kavramlarını açıklayarak aralarındaki farkı belirtir.
• Nötrleşme, çöktürme, oksidasyon-indirgenme ve kompleks oluşturma titrasyonlarını amaca göre ayırt eder.
• Titrasyon türüne uygun indikatör seçiminin gerekçesini verir.
• Geri titrasyon ve kısmi titrasyon yöntemlerini açıklayarak hesap kurar.
• Standart çözelti hazırlama ve saklama kurallarını uygular.

Anahtar fikirler

• Titrantın derişimi belgelenmiş olmalıdır; aksi hâlde sonuç hesaplanamaz.
• Eşdeğerlik noktası teorik, uç noktası gözlemseldir.
• İndikatör çok az miktarda eklenir ve reaksiyonu tüketmemelidir.
• Yarım eşdeğerlik noktasında pH, asidin pKa değerine eşittir.
• Geri titrasyonda eklenen reaktan ile artan miktar arasındaki fark kullanılır.
• Seyreltik asit ve zayıf baz titrasyonlarında soğutma yapılması sonuç iyileştirir.

Konunun özeti

Tepkimenin tamamlandığı ana eşdeğerlik noktası, indikatör ya da ölçüm cihazıyla saptanan ana uç noktasıdır. Nötrleşme, çöktürme, oksidasyon-indirgenme ve kompleks oluşturma olmak üzere dört temel titrasyon türü vardır. İndikatör seçiminde renk değiştirme aralığının eşdeğerlik pH aralığıyla örtüşmesi gerekir. Doğrudan titre edilemeyen analitlerde geri titrasyon, sıçrama riski olan süreçlerde kısmi titrasyon kullanılır. Şeffaf çözeltilerde uç nokta potansiyel değişimiyle saptanır. Tüm ölçümlerde standart çözelti, temiz alet ve dikkatli damla damla ekleme esastır.

Sık yapılan hatalar

• Uç noktayı geçmek: Damla damla ekleme yapılmazsa renk değişiminin kalıcı olup olmadığı görülemeden aşırı titrant verilmiş olur. Sonuç yüksek çıkar.
• Titrant derişimini belgelemeden deneye başlamak: Standart olmayan bir çözeltiyle yapılan titrasyonda sonuç hesaplanamaz. Önce standartlaştırma gerekir.
• Titre edilen çözelti ile titrantı karıştırmak: Bürete konan çözelti titranttır. Titre edilen çözelti ise numunedir; bu ayrımın karıştırılması hesabı tersine çevirir.

İlgili konular

• Ayırma Yöntemleri
• Gravimetri
• Volumetri
• Homojenleştirme
• Saklama
• Kalibrasyon