Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon Yöntemleri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Sterilizasyon ile dezenfeksiyon arasındaki farkı açıklayabilmek
• Nemli ısı sterilizasyonunda sıcaklık, basınç ve süreyi ilişkilendirebilmek
• D değeri, z değeri ve F0 hesaplayabilmek
• Biyolojik ve kimyasal indikatör sınıflarını ayırt edebilmek
• Etilen oksit ve kuru ısı yöntemlerinin uygunluk koşullarını yorumlayabilmek

Anahtar fikirler

• Sterilizasyon tüm mikroorganizmaları sporlar dâhil ortadan kaldırır; dezenfeksiyon ise sayıyı güvenli düzeye indirir.
• Nemli ısıda sterilizasyon için gerekli ıslaklık, buharın yoğunlaşmasını ve ısıyı yüzeye aktarmasını sağlar.
• Kuru hava sterilizasyonu yüksek sıcaklık ve uzun süre gerektirir; buhar kullanılamayan malzemelerde tercih edilir.
• Etilen oksit uçucu bir gazdır; nem ve sıcaklık uygun değilse spor öldürme etkisi yetersiz kalır.
• Biyolojik indikatör, ısı ve gazın sporları öldürdüğü kanıtladığı için tek başına en güvenilir kabul ölçütüdür.
• Her sterilizasyon yüküne kayıt açılır; yük tipi, sıcaklık, süre, basınç ve indikatör sonucu birlikte değerlendirilir.

Konunun özeti

Isıl yöntemler arasında nemli ısı, kuru ısı ve basınçlı buhar sayılır. Nemli ısıda doymuş buhar 121 °C ve yaklaşık 2 bar mutlak basınçta, 134 °C ve yaklaşık 3 bar mutlak basınçta kullanılır; buhar yoğunlaşırken yüzeye büyük miktarda ısı aktarır. Kuru hava yöntemi 160 °C ve yaklaşık iki saat gibi yüksek sıcaklık ve uzun süre gerektirir. Etilen oksit uçucu bir gazdır ve nem ile sıcaklığın doğru ayarlanmasına bağlıdır. Sterilizasyon matematiğinde D değeri bir basamağı, z değeri sıcaklık duyarlılığını, F0 ise 121 °C eşdeğerini tanımlar. Uygunluk, kimyasal indikatörlerle; gerçek öldürme ise biyolojik indikatörlerle kanıtlanır.

Sık yapılan hatalar

• Hata: Dezenfeksiyonun sterilizasyonla aynı işlem olduğu düşünülür. Dezenfeksiyon tüm mikroorganizmaları yok etmez, yalnızca sayılarını azaltır.
• Hata: Otoklavda 121 °C için 2 bar değerinin mutlak basınç olduğu sanılır. Bu değer mutlak basınçtır ve gösterge basıncı yaklaşık 1 bardır.
• Hata: Kuru hava sterilizasyonunda buhar kullanılabileceği düşünülür. Kuru ısı yöntemi yüksek sıcaklık ve uzun süreye dayanır.

İlgili konular

• DICOM ve PACS Veri Akışı
• Tıbbi Gaz Sistemleri ve Merkezi Dağıtım
• Elektriksel Güvenlik, Yalıtım ve Kaçak Akım