Ses ve Titreşim Kontrolü nedir?
Tesisat Teknolojisi · 11. Sınıf · Konu 17
Tahmini okuma süresi: 5 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Ses basıncı seviyesi, ses gücü ve frekans kavramlarını açıklar.
- Desibel ölçeğinin logaritmik yapısını hesaplar.
- Sesin yayılma yollarını sınıflandırır ve önlem seçer.
- Kanal ve cihaz kaynaklı gürültüyü hesaplar.
- Titreşim izolasyonu ve sönümleme yöntemlerini uygular.
Anahtar fikirler
- Desibel ölçeği logaritmiktir; basınç iki katına çıkarsa seviye yaklaşık 3 dB, on katına çıkarsa 20 dB artar.
- Aynı anda çalışan ses kaynakları logaritmik toplanır, aritmetik toplanmaz.
- Hava hızı, kanal kaynaklı gürültünün en belirleyici etkenidir; hız arttıkça basınç kaybı ve uğultu büyür.
- Aynı ağırlıksız seviyeye sahip düşük frekanslı ses daha rahatsız edici olabilir.
- Titreşim izolatörü, cihazın kendi frekansı ile yapının frekansı yakınsa rezonans nedeniyle işe yaramaz.
- Ses ölçüm kaydında ölçüm noktası, cihaz çalışma koşulu, ağırlık ve tarih bulunmalıdır.
Konunun özeti
Ölçek logaritmiktir: basınç iki katına çıkınca seviye yaklaşık 3 dB, on katına çıkınca 20 dB artar. Aynı anda çalışan eşit iki kaynak toplandığında seviye yaklaşık 3 dB yükselir. Frekans, algıyı belirgin biçimde etkiler; aynı seviyede düşük frekans daha rahatsız edici olabilir. Ses hava, yapı ve yayılma yoluyla iletilir; önlem seçimi bu ayrıma göre yapılır. Kanalda hava hızı gürültünün başlıca etkenidir; köşe yumuşatma ve susturucu etkilidir. Titreşimde esnek bağlantı ve titreşim izolörü kullanılır, rezonanstan kaçınılır. Ses ölçümü sabit noktada, sabit çalışma koşulunda alınır ve kaydedilir.
Çözümlü mini örnek 1
Bir pompada ölçülen ses basıncı seviyesi 72 dB, referans değer 62 dB olarak bulunmuştur. Seviye farkı kaç desibeldir?
Adım 3: Sonucu yaz: seviye farkı 10 dB olarak bulunur.
Çözümlü mini örnek 2
Bir salonda iki adet eşit güçte fan aynı anda çalışmaktadır. Tek fanın seviyesi bilindiğine göre toplam seviye tek fanın seviyesinden ne kadar yüksek olur?
Adım 3: Yorumla: fan sayısının ikiye çıkması gürültüyü iki kat değil, yalnızca birkaç desibel artırır.
Sık yapılan hatalar
- Desibel değerlerini doğrudan toplamak veya çıkarmak: Ölçek logaritmiktir; kaynaklar logaritmik toplanır, seviye farkı alınır.
- Gürültüyü yalnız hava yoluyla aramak: Ağır cihazlarda yapı yoluyla iletim belirleyicidir; kaide ve boru bağlantısı incelenmelidir.
- Titreşim izolasyonunu frekans kontrolü yapmadan seçmek: Cihaz frekansı ile yapı frekansı yakınsa rezonans oluşur ve izolasyon işe yaramaz.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Tesisat Teknolojisi · 11. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.