Sac Metal Katlama ve Kalıplama nedir?
Makine ve · 11. Sınıf · Konu 3
Tahmini okuma süresi: 7 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Sac metal katlamada kullanılan kıvrım payı, kıvrım düzeltmesi ve nötr eksen kavramlarını açıklar.
- Verilen yarıçap, kalınlık ve kıvrım açısı değerlerinden düz parça uzunluğunu hesaplar.
- Katlanabilirliği etkileyen minimum flanş, delik konumu ve malzeme davranışını ayırt eder.
- Üst ve alt kalıp (punch, die) görevlerini çizerek uygun kalıp ağzı genişliğini gerekçelendirir.
- Yaylanma, delik kırıklama ve kıvrım çakışması gibi üretim hatalarını analiz edip düzeltme önerir.
Anahtar fikirler
- Düz parça uzunluğunda kıvrım sayısı kadar kıvrım payı eklenmesi unutulmamalıdır.
- Nötr eksen yüzeyin tam ortasında değildir; K faktörü 0,33 ile 0,44 arasında seçilir.
- Katlanan sacın alanı ve kütlesi değişmez, yalnızca biçimi değişir.
- Alt kalıp ağzının genişliği kıvrım yarıçapını ve yüzey biçimini belirler.
- Delikler kıvrım çizgisinden uzaklaştırılmalı, gerekirse rahatlatma kesiği bırakılmalıdır.
- Yaylanma nedeniyle oluşan açı hatası kalıp açısıyla ön kıvrüm yapılarak telafi edilir.
Konunun özeti
Doksan derecelik kıvrım için kıvrım payı BA = (pi / 2) × (R + K × T) bağıntısıyla hesaplanır; 2 mm kalınlıklı ve 3 mm iç yarıçaplı sacta K = 0,44 alındığında BA = 1,5708 × 3,88 = 6,09 mm bulunur ve 40 mm ile 30 mm'lik düz parçalarda düz parça 76,09 mm olur. Açık sapma payı 2 × (R + T) × tan(45 derece) eksi BA ile hesaplanır ve aynı örnekte 3,91 mm elde edilir. Dış köşe çapı R + T = 5 mm'dir. Katlama sacın hacmini ve kütlesini değiştirmediğinden 300 × 200 × 1,5 mm çelik düz parça 706,5 g kalır. Kalıp ağzı kıvrım yarıçapını belirler, minimum flanş R + T'den küçük seçilmez, delikler kıvrım çizgisinden uzak tutulur ve yaylanma kalıpta ön kıvrümle telafi edilir.
Çözümlü mini örnek 1
İç yarıçapı 3 mm olan 2 mm kalınlığında bir çelik sacta K faktörü 0,44 alınmıştır. Doksan derecelik kıvrımın kıvrım payı kaç mm'dir?
Adım 3: Bulunan değer düz parça uzunluğuna eklenecek kıvrım payı olarak yazılır.
Çözümlü mini örnek 2
Tek kıvrımlı bir parçada kıvrım payı 6,09 mm'dir. Kıvrımın iki yanındaki düz parça uzunlukları 40 mm ve 30 mm ise düz parçanın toplam uzunluğu kaç mm olur?
Adım 3: Toplam düz parça uzunluğu hazırlanacak sacın boyunu belirler.
Sık yapılan hatalar
- Düz parça hesabında kıvrım payını bir kez eklemek: Kıvrım sayısı kadar kıvrım payı eklenmelidir; iki kıvrımlı bir parçada iki kıvrım payı toplanır.
- Nötr ekseni yüzeyin tam ortasında kabul etmek: Katılaşma bölgeleri nedeniyle nötr eksen kayar, bu yüzden 0,33 ile 0,44 arasında bir K faktörü ile çalışılır.
- Kıvrım payını açıdan bağımsız saymak: Pay, kıvrım açısıyla doğru orantılıdır; açı küçüldükçe pay da küçülür.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Makine ve · 11. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.