Osmanlı Devleti'nin Cihan Devleti Hâline Gelmesini Sağlayan Politikalar nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Cihan devleti kavramını açıklayarak Osmanlı Devleti'nin bu konuma nasıl geldiğini belirtir.
• Fetihler ve coğrafi büyümenin devletin gücüne katkısını somut örneklerle açıklar.
• Divan-ı Hümayun'un düzenlenmesi ve kanunnâmeler yoluyla merkezî yönetimin güçlendirilmesini açıklar.
• Töre ile kanunun kaynaştırılmasının hukukî düzene katkısını değerlendirir.
• Uluslararası ilişkiler, ekonomik düzen, hoşgörü ve bilimsel çalışmaların devletin itibarına etkisini tartışır.

Anahtar fikirler

• Cihan devleti kavramı üç kıtada söz sahibi olmayı ve dünya siyasetinde etkili olmayı ifade eder.
• Fetihler devlete yalnızca toprak değil, nüfus, vergi geliri ve ticaret yolu da kazandırmıştır.
• Hoca Ali Dâvud Paşa'nın sadareti döneminde divan toplantılarının düzenlenmesi merkezî yönetimi güçlendirmiştir.
• Kanuni döneminde kanunnâmeler hazırlanmış, töre ile kanun kaynaştırılmıştır.
• Kanunnâmelerin yazılı hâle getirilmesi, yargı kararlarında ortak bir ölçüt oluşturmuştur.
• Kervansaray, yol ve liman düzenlemesi ticaretin güvenli yürütülmesini sağlamıştır.

Konunun özeti

Osmanlı Devleti bu konuma fetihlerle başlamış, sonra merkezî yönetimi güçlendirmiştir. Hoca Ali Dâvud Paşa'nın sadareti döneminde divan toplantılarının düzenlenmesi kararların merkezde alınmasını sağlamış; Kanuni döneminde hazırlanan kanunnâmelerle töre ile kanun kaynaştırılarak yargıda ortak bir ölçüt oluşturulmuştur. Kervansaray, yol, liman ve vakıf düzenlemesi ekonomiyi ve toplumsal hizmetleri düzenlemiş; elçilikler ve anlaşmalar uluslararası ilişkileri düzenli hâle getirmiştir. Farklı toplulukların serbestçe yaşaması ve bilimsel çalışmalar ise ülke içi istikrarı ve devletin itibarını güçlendirmiştir.

Sık yapılan hatalar

• Cihan devleti olmayı yalnızca fetihlere bağlamak: Fetihler coğrafi büyüklüğü sağlamış olsa da devletin uzun yıllar sürmesini divan düzeni, kanunnâmeler, ticaret düzeni ve vakıflar sağlamıştır.
• Divan-ı Hümayun'un düzenlenmesini gözden kaçırmak: Hoca Ali Dâvud Paşa'nın sadareti döneminde divan toplantılarının düzenlenmesi merkezî yönetimin güçlendirilmesinde önemli bir adımdır.
• Töre ile kanunun kaynaştırılmasını yalnızca dinî bir düzenleme sanmak: Bu bütünleşme, devletin yazılı kurallar oluşturması ve yargıda ortak ölçüt sağlamasıyla ilgilidir.

İlgili konular

• Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
• Osmanlı'nın Kuruluşu ve Yükselişi
• Osmanlı'da Değişim ve Yenilikler
• Osmanlı Devleti'nin Uygulamaya Koyduğu Yenilikler
• Türkiye'de Nüfus ve Yerleşme
• Ekonomi ve Kalkınma